Jakie obowiązki spoczywają na operatorze pocztowym?

Przedsiębiorstwa, które chcą wykonywać działalność pocztową, muszą posiadać status operatora pocztowego oraz spełniać obowiązków związanych ze świadczeniem usług pocztowych. Wynikają one m.in. z przepisów prawa pocztowego, regulaminów i cenników świadczenia usług pocztowych, a także procedur wewnętrznych danego operatora. Wszyscy operatorzy pocztowi są zobligowani do bezwzględnego przestrzegania tajemnicy pocztowej oraz zachowania bezpieczeństwa obrotu pocztowego, a także ochrony danych osobowych.

Bezpośredni odbiór, czyli co operator pocztowy musi zapewnić adresatowi

Prowadząc działalność pocztową w zakresie realizowania doręczania przesyłek pocztowych, należy zapewnić doręczanie przesyłki adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Operator pocztowy realizuje dostarczenie przesyłek w deklarowanym bądź gwarantowanym nadawcy terminie, co jest uzależnione od rodzaju świadczonej usługi, a także jej doręczenie bezpośrednio do rąk adresata lub osoby uprawnionej do odbioru korespondencji - w przypadku przesyłek rejestrowanych - za pokwitowaniem w formie pisemnej lub elektronicznej. Ponadto przesyłka może być wydana ze skutkiem doręczenia adresatowi do jego oddawczej skrzynki pocztowej, z wyłączeniem przesyłek rejestrowanych. Od tej zasady istnieje jednak wyjątek, ponieważ na pisemny wniosek adresata złożony u operatora przesyłka listowa rejestrowana, z wyjątkiem przesyłek kurierskich, może być również dostarczona do pocztowej skrzynki oddawczej.

Komu należy doręczyć przesyłkę?

Przesyłkę może podjąć adresat lub osoba uprawniona do jej odbioru - na przykład dorosły domownik, przedstawiciel ustawowy czy pełnomocnik, osoby upoważnione na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. Jeśli doręczyciel nie zastanie adresata ani dorosłego domownika pod wskazanym na przesyłce adresem, to umieszcza w skrzynce oddawczej, na drzwiach adresata lub w innym widocznym miejscu pisemne zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki, tj. awizo przesyłki. Na awizo znajduje się numer przesyłki oraz adres oraz godziny i dni funkcjonowania danego Punktu Obsługi Klienta, w którym można podjąć przesyłkę. Regulacje prawa pocztowego w zakresie doręczania mają zastosowanie, jeżeli nie naruszają przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń. Oznacza to więc w praktyce, iż przesyłki nadawane na warunkach specjalnych, obsługiwane w trybie kodeksu postępowania administracyjnego (np. organy władzy publicznej), kodeksu postępowania cywilnego czy karnego (np. sądy powszechne i prokuratury) doręczane są w trybie tych przepisów, a dopiero w sytuacji gdy ustawy te nie regulują jakiegoś procesu związanego ze świadczeniem usługi, mają zastosowanie przepisy prawa pocztowego.

Czy mogę przekierować korespondencję na inny adres?

Zasadą jest to, że przesyłka może być też wydana ze skutkiem doręczenia w miejscu uzgodnionym przez adresata z operatorem pocztowym. W praktyce więc adresat może złożyć w Punkcie Obsługi Klienta bądź - o ile dopuszcza takie rozwiązanie regulamin świadczenia usług - w wersji elektronicznej żądanie dosyłania korespondencji pod wskazany przez siebie adres, a wtedy operator dostarczy przesyłkę właśnie pod ten adres. W przypadku jednak np. przesyłek sądowych, a więc doręczanych w trybie k.p.c. i k.p.k., nie ma możliwości ich przekierowania. Adresat ma natomiast obowiązek zgłosić nadawcy (np. danemu sądowi) zmianę adresu doręczenia przesyłek. Oznacza to więc, że jeżeli adresat wystąpi do operatora pocztowego z żądaniem dosyłania przesyłek pocztowych na inny adres, to obowiązujące przepisy nie dają mu możliwości dosyłania przesyłek sądowych na nowy adres odbiorcy.

Gdzie doręczyciel zostawi awizo, jeśli nie posiadam skrzynki pocztowej?

Posiadanie skrzynek to ustawowy obowiązek każdego obywatela, właściciela bądź współwłaściciela nieruchomości, administratora budynku etc. Dlatego w przypadku braku skrzynki pocztowej doręczyciel pozostawia awizo na drzwiach adresata lub w innym widocznym miejscu. Kwestię tę w odniesieniu do poszczególnych rodzajów przesyłek nadawanych na warunkach specjalnych regulują też w sposób odrębny ustawy takie jak np. k.p.a., k.p.c. czy k.p.k. Odpowiedzialność za ewentualne zniszczenie lub zaginięcie awiza przesyłki w sytuacji braku oddawczej skrzynki pocztowej i pozostawienia go w innym przewidzianym przepisami prawa miejscu spada na osobę zobowiązaną do zapewnienia posiadania skrzynki. Wyjątkiem jest tu sytuacja na terenach wiejskich i o rozproszonej zabudowie, gdzie instalacja własnych oddawczych skrzynek pocztowych przez operatora wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych prowadzi do zwolnienia adresata z posiadania takiej infrastruktury.

@RY1@i02/2014/090/i02.2014.090.000000400.101.gif@RY2@

Tomasz Strzałkowski, doktor nauk prawnych

Tomasz Strzałkowski

, doktor nauk prawnych

@RY1@i02/2014/090/i02.2014.090.000000400.802.jpg@RY2@