Mimo wątpliwości sprawozdania na starych zasadach

Chodzi o wprowadzających same opakowania na teren kraju lub Unii Europejskiej oraz eksportujących je, a także eksportujących i dokonujących wewnątrzwspólnotowej dostawy produktów w opakowaniach. Wynika to z przepisu przejściowego art. 237 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 z późn. zm., dalej: n.u.o.). Zobowiązuje on do sporządzenia i złożenia sprawozdania jeszcze na podstawie dotychczasowego art. 7 ust. 1 i art. 9 ust. 3 ustawy z 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U. nr 63, poz. 638 z późn. zm., dalej: u.opak.). Nie ma jednak o tym wzmianki, co może być mylące, w obowiązującej od 1 stycznia 2014 r. ustawie z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. poz. 888, dalej: u.g.opak.), która uchyla u.opak., ale powiela, z pewnymi zmianami, jej przepisy.

Rejestr i sprawozdawczość

Nowy obowiązek dla przedsiębiorców wprowadzających na teren Polski lub wywożących z kraju same opakowania lub produkty w opakowaniach związany z nowym rejestrem i nową ich sprawozdawczością do bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) wprowadzony przez u.g.opak. wszedł w życie 1 stycznia 2014 r. Myli to niepotrzebnie przedsiębiorców, niektórzy już składali wnioski do marszałka województwa o wpis do rejestru i nie wiedzą, co ze sprawozdaniem. Tymczasem te przepisy u.g.opak. będą miały zastosowanie dopiero z chwilą utworzenia nowego rejestru i BDO, co ma nastąpić najpóźniej do 23 stycznia 2016 r. Nie ma jednak informacji o tym w u.g.opak., lecz w art. 234 i art. 238 n.u.o.

Co to takiego

Przepisy u.g.opak. dotyczące opakowań stosuje się do wszystkich opakowań jednostkowych, zbiorczych i transportowych, niezależnie od zastosowanego do ich wykonania materiału. Opakowaniem w rozumieniu u.g.opak. jest wyrób przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych. Artykuł 3 u.g.opak. wymienia, co uważa się za opakowania. Nowością jest rozporządzenie ministra środowiska z 22 października 2013 r. w sprawie przykładowego wykazu wyrobów, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie (Dz.U. poz. 1274).

Obowiązki obciążają przedsiębiorców wprowadzających same opakowania. Są to ci, którzy wytwarzają opakowania, sprowadzają opakowania w drodze importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia opakowań, a także wprowadzają je na teren innych państw UE, dokonując wewnątrzwspólnotowej dostawy opakowań. Obowiązki dotyczą też producentów, importerów i dokonujących wewnątrzwspólnotowego nabycia produktów w opakowaniu. Muszą oni według art. 11 i 14 u.g.opak. zapewnić, aby opakowania nie zawierały szkodliwych substancji w ilościach stwarzających zagrożenie dla produktu, środowiska lub zdrowia ludzi, a także aby maksymalna suma zawartości metali (ołowiu, kadmu, rtęci i chromu +6) w opakowaniu nie przekraczała 100 mg/kg (z wyjątkiem opakowań określonych w dotychczasowym rozporządzeniu ministra środowiska z 30 grudnia 2002 r. w sprawie zawartości ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniach (Dz.U. z 2002 r. nr 241, poz. 2095 z późn. zm.). Sumę metali ustala się zgodnie z dotychczasowym rozporządzeniem ministra środowiska z 8 kwietnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia sumy zawartości ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniach (Dz.U. z 2003 r. nr 66, poz. 619) na podstawie badań wykonywanych przez laboratorium akredytowane lub z wdrożonym systemem jakości w odpowiednim zakresie.

Dodatkowe wymogi odnoszą się do wprowadzanych do obrotu na teren kraju samych opakowań lub opakowań z produktami. Chodzi o odpłatne albo nieodpłatne udostępnianie ich po raz pierwszy w Polsce w celu używania lub dystrybucji (także w przypadku sprowadzonych z zagranicy na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej). Podmioty takie muszą ograniczać objętość i masę opakowań do niezbędnego minimum oraz zapewniać, o ile się da, ich wielokrotne użycie, a po uznaniu opakowań za odpady - umożliwiać ich recykling bądź inny odzysk.

Powyższe wymagania uważa się za spełnione w przypadku zgodności opakowań z normami zharmonizowanymi z dyrektywą 94/62/WE określonymi w załączniku nr 21 do obwieszczenia prezesa Polskiego Komitetu Normalizacyjnego z 17 lipca 2013 r. w sprawie wykazu norm zharmonizowanych (M.P. poz. 1009).

Przedsiębiorca niespełniający powyższych obowiązków dotyczących opakowań podlega administracyjnej karze pieniężnej od 5000 zł do 30 000 zł wymierzanej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (dalej: WIOŚ).

Potrzebne formularze

Za 2013 i 2014 r. przedsiębiorca wprowadzający na teren Polski same opakowania musi sporządzić i złożyć marszałkowi województwa odpowiednio do 31 marca 2014 r. i 31 marca 2015 r. roczne sprawozdania OPAK-1 o masie wytworzonych, OPAK-2 o masie przywiezionych z zagranicy, według rodzaju materiałów, z jakich zostały wykonane, z wyszczególnieniem opakowań wielokrotnego użytku, oraz o przestrzeganiu ograniczeń zawartości sumy metali.

Przedsiębiorca wywożący z terenu Polski same opakowania lub produkty w opakowaniach za 2013 i 2014 r. musi sporządzić i złożyć marszałkowi województwa odpowiednio do 31 marca 2014 r. i 31 marca 2015 r. roczne sprawozdania OPAK-3, o masie opakowań wywiezionych za granicę w drodze eksportu lub wewnątrzwspólnotowej dostawy, według rodzaju materiałów, z jakich zostały wykonane, z wyszczególnieniem opakowań wielokrotnego użytku.

Wzory formularzy do tych sprawozdań określa dotychczasowe rozporządzenie ministra środowiska z 31 grudnia 2004 r. w sprawie wzorów formularzy służących do składania rocznych sprawozdań o masie wytworzonych, przywiezionych z zagranicy oraz wywiezionych za granicę opakowań (Dz.U. z 2005 r. nr 4, poz. 30).

Jeżeli przedsiębiorca nie sporządza i nie przekazuje tych sprawozdań lub wykonuje ten obowiązek nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym, to według art. 237 n.u.o. podlega administracyjnej karze pieniężnej 500 zł (maksymalnie do 8500 zł w roku kalendarzowym) z art. 200 n.u.o. wymierzanej przez WIOŚ.

Właściwy marszałek

Do sprawozdań dotyczących opakowań składanych za rok 2013 i 2014 na dotychczasowych zasadach oraz za rok 2015 i lata następne na nowych zasadach właściwym jest marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania przedsiębiorcy składającego sprawozdanie. Jednak w przypadku gdy przedsiębiorca ten nie posiada siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium kraju, właściwy jest marszałek województwa mazowieckiego. Nie zależy więc to od miejsca prowadzenia działalności przedsiębiorcy. Dla przykładu - przedsiębiorca, który ma zakład produkcji opakowań we Wrocławiu, a siedzibę zarejestrowaną w KRS w Krakowie, sprawozdania musi składać marszałkowi województwa małopolskiego.

Oznakowanie

Przedsiębiorca wprowadzający opakowania lub produkty w opakowaniach na teren kraju może umieszczać na opakowaniach oznakowania wskazujące na rodzaj materiałów, z których zostały wykonane, możliwość ich wielokrotnego użycia oraz ich przydatność do recyklingu. Oznakowanie nie jest obowiązkowe, ale jeżeli już jest stosowane, to powinno być zgodne z dotychczasowym rozporządzeniem ministra środowiska z 23 kwietnia 2004 r. w sprawie określenia wzorów oznakowania opakowań (Dz.U. z 2004 r. nr 94, poz. 927).

Kampanie edukacyjne

Dotychczasowy art. 5a u.opak. zobowiązywał do końca 2013 r. wprowadzających na teren Polski same opakowania do działań edukacyjnych w zakresie właściwego gospodarowania odpadami opakowaniowymi. Od 2014 r. obowiązek ten już ich nie dotyczy, ale art. 19 u.g.opak. o publicznych kampaniach edukacyjnych obowiązuje wprowadzających produkty w opakowaniach (a nie same opakowania).

@RY1@i02/2014/033/i02.2014.033.215000600.802.jpg@RY2@

Joanna Wilczyńska ekspert firmy Atmoterm SA

Joanna Wilczyńska

ekspert firmy Atmoterm SA