Umowa z NFZ nie daje pierwszeństwa przy zbywaniu lokali

Samorząd może podejmować uchwały w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu.

Rada Miasta Jastrzębie-Zdrój podjęła uchwałę nr LXI 11/814/2010 w sprawie określenia zasad gospodarowania nieruchomościami. Prokurator rejonowy w Jastrzębiu Zdroju zaskarżył uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w części dotyczącej jej podstawy prawnej w zakresie podanego art. 14 oraz art. 43 ust. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 102, poz. 651 z późn. zm., dalej; u.g.n.). Wystąpił o stwierdzenie nieważności wielu zapisów uchwały, zarzucając radzie przekroczenie swoich uprawnień. Gliwicki sąd administracyjny w pełni podzielił zarzuty prokuratora. Zdaniem sądu uchwała wykracza poza delegację ustawową. Do właściwości rady gminy należy m.in. podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu. Rada gminy nie jest jednak uprawniona do regulowania zasad gospodarowania nieruchomościami, które nie przekraczają zakresu zwykłego zarządu. Gliwicki sąd administracyjny uchylił te zapisy uchwały, które wykraczały poza delegację ustawową. Rada Jastrzębia-Zdroju wniosła od wyroku skargę kasacyjną. NSA uznał ją za bezzasadną, dlatego skargę oddalił.

Zakres delegacji ustawowej w art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.), dalej: u.s.g.) wprost ustalił sposób podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy przekraczających zakres zwykłego zarządu. Przyjęcie regulacji w uchwale, która tylko w następstwie wykładni wyznaczy jej zakres przedmiotowy, narusza przepisy prawa. Zdaniem NSA nie jest zasadny zarzut skarżącej rady dotyczący naruszenia przez WSA w Gliwicach art. 34 ust. 6 u.g.n., który stanowi, że odpowiednia rada lub sejmik (w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego) mogą, w drodze uchwały, przyznać pierwszeństwo w nabywaniu lokali ich najemcom lub dzierżawcom. W wyroku sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową wykładnię zakresu umocowania rady gminy do przyznania najemcom lub dzierżawcom prawa pierwszeństwa, bądź nieprzyznania takiego pierwszeństwa.

Rada gminy nie jest upoważniona do wprowadzenia kryteriów dodatkowych. A tak przyjęto w zakresie regulacji par. 7 zaskarżonej uchwały. Zapis ten stwierdza bowiem m.in., iż prawo pierwszeństwa przysługuje jedynie tym najemcom, którzy świadczą usługi medyczne na rzecz mieszkańców w ramach kontraktu z NFZ lub jego następcą prawnym.

Takie kryterium sankcjonuje nierówność traktowania najemców. Uzależnia bowiem przyznanie konkretnym najemcom prawa pierwszeństwa od tego, czy w danym momencie z podmiotem tym NFZ zawarł kontrakt czy też go nie zawarł. Taki zapis wykroczył zatem poza zakres art. 34 ust. 6 u.g.n.

z 3 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2077/13

Opracował Leszek Jaworski