Członek międzygminnego związku z dietą od gminy

Zgromadzenie związku międzygminnego nie jest uprawnione do ustalania zasad przyznawania wysokości diet dla członków tego zgromadzenia.

Rada Gminy Prusice uchwałą przyjęła Statut Związku Gmin Bychowo. W jednym z jej zapisów określono, że do zadań zgromadzenia należy ustalanie wysokości diet dla członków zgromadzenia. Wojewoda dolnośląski wniósł do WSA we Wrocławiu wniosek o stwierdzenie nieważności tego postanowienia statutu. Zdaniem wojewody brak jest regulacji prawnych pozwalających na stosowanie do członków zgromadzenia związku komunalnego, poprzez analogię, przepisów dotyczących radnych gminy. Nie można więc przyznać członkom zgromadzenia prawa do rekompensaty z tytułu pełnionych przez nich zadań. W ocenie wojewody funkcja członka zgromadzenia związku komunalnego nie jest odpowiednikiem mandatu, jaki sprawuje radny w organie stanowiącym i kontrolnym gminy, czyli w radzie gminy, i który z tego tytułu otrzymuje dietę. Związek komunalny nie jest gminą. Mimo ewidentnej więzi tego związku z uczestniczącymi w nim gminami związek ma osobowość prawną i dysponuje pełną samodzielnością. Z kolei członków zgromadzenia nie można uznać za radnych, gdyż nie wiąże ich ze związkiem mandat z tytułu wykonywania funkcji członka organu stanowiącego i kontrolnego związku. Wrocławski sąd administracyjny przyznał rację organowi nadzoru. Stwierdził, że rada gminy w Prusicach w sposób istotny naruszyła prawo, ponieważ brak jest przepisu, który stanowiłby podstawę do podjęcia uchwały w zaskarżonym brzmieniu. Od tego wyroku gmina Prusice wniosła skargę kasacyjną. NSA uznał ją za bezzasadną i oddalił.

Kwestią sporną jest to, czy w statucie związku międzygminnego mogą być zawarte postanowienia dotyczące zasad przyznawania diet dla członków zgromadzenia tego związku. Rozstrzygając ten problem, na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 69 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym (dalej u.s.g.) do zgromadzenia związku międzygminnego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rady gminy. Przepis art. 25 ust. 4 u.s.g. stanowi natomiast, iż na zasadach ustalonych przez radę gminy radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży służbowych. Kluczowym w tej sprawie okazało się rozstrzygnięcie, czy odpowiednie stosowanie do zgromadzenia związku przepisów dotyczących rady gminy oznacza przyznanie zgromadzeniu związku uprawnienia do realizowania uprawnień pracowniczych w odniesieniu do członków zgromadzenia. Przepis art. 69 ust. 3 u.s.g., regulując instytucję zgromadzenia związku międzygminnego, odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących rady gminy, nie zaś przepisów odnoszących się do radnych. Rada i radni nie są pojęciami tożsamymi, inny jest bowiem ich status prawny. Różna jest też sytuacja prawna radnych i członków zgromadzenia związku międzygminnego, którymi co do zasady są wójtowie gmin uczestniczących w związku. Powyższe wskazuje, że brak jest podstaw do uznania, że uprawnione do ustalania zasad przyznawania wysokości diet dla członków zgromadzenia związku międzygminnego jest to zgromadzenie. Fakt członkostwa radnego w zgromadzeniu związku może być natomiast uwzględniony przez radę gminy przy ustalaniu zasad przyznawania diet, do czego uprawnia ją art. 25 ust. 8 u.s.g.

z 21 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1929/13

Opracował Leszek Jaworski