RCL: Nowe przepisy o transkrypcji spowodują wiele komplikacji

Przypomnijmy, że jeśli projekt wejdzie w życie w proponowanym kształcie, w ustawie - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 709 ze zm.; dalej: p.a.s.c.) znajdzie się szeroki katalog przesłanek wykluczających transkrypcję zagranicznego aktu stanu cywilnego. Chodzi np. o akty urodzenia dzieci par jednopłciowych i dokumenty potwierdzające zawarcie związku przez takie osoby. Jednocześnie ustawodawca zakłada, że - aby ułatwić np. uzyskiwanie niezbędnych dokumentów - urzędnik stanu cywilnego zyska możliwość wydania zaświadczenia zastępującego rejestrację aktu niezgodnego z polskim porządkiem prawnym.

RCL zauważa, że propozycja resortu sprawiedliwości może przynieść wręcz odwrotne skutki i skomplikować nawet to, co do tej pory nie budziło większych wątpliwości. Skąd takie wnioski? RCL wskazuje, że nowelizacja przyznaje moc dowodową zagranicznych aktów stanu cywilnego jedynie aktom: urodzenia (ze związku kobiety i mężczyzny), małżeństwa (rozumianego jako związek obojga płci) oraz zgonu. Do tej pory doktryna i orzecznictwo jednolicie podchodziły do zagranicznych dokumentów, które nie nadawały się do transkrypcji - zakładano, że ich moc dowodowa jest taka sama jak dokumentu polskiego, niezależnie od zgodności z polskim porządkiem prawnym. Pozwalało to np. na udowodnienie faktu urodzenia dziecka. „Projektowany przepis wyłącza jednak skutek dowodowy zagranicznych aktów stanu cywilnego, których transkrypcja jest niedopuszczalna, co oznacza, że obywatel polski posiadający wyłącznie zagraniczny akt urodzenia niezgodny z projektowanym art. 2 ust. 2 i 4 p.a.s.c., a więc którego transkrypcja jest niedopuszczalna, napotka trudności np. w uzyskaniu numeru PESEL lub paszportu, ponieważ nie będzie w stanie udowodnić m.in. daty swojego urodzenia” - podkreśla RCL.