Uwłaszczenie bis na szybkiej ścieżce

Zgodnie z założeniami Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju przedsiębiorstwa budujące mieszkania na sprzedaż nie będą docelowo beneficjentami uwłaszczenia, dlatego nie powinny ponosić z tego tytułu nadmiernych obciążeń. A takie ryzyko istniało, gdyby musieli oprócz opłaty przekształceniowej dopłacać do wartości rynkowej gruntu na wypadek przekroczenia dopuszczalnego limitu pomocy publicznej.

Projekt przewiduje, że spółdzielnie mieszkaniowe i inni przedsiębiorcy, którzy obawiają się wysokich kosztów uwłaszczenia, będą mogli dokonać wyboru systemu płatności: albo wniosą 20 opłat przekształceniowych wraz z nadwyżką wynikającą z przekroczenia limitu pomocy de minimis (200 tys. euro), albo zdecydują się na płatność długoterminową przez okres od 33 lat (gdy stawka za użytkowanie wieczyste wynosi 1 proc.) do 99 lat (przy stawce za użytkowanie wieczyste wynoszącej 3 proc.), licząc od dnia uwłaszczenia. Właściciel gruntu będzie musiał złożyć w tej sprawie oświadczenie w ciągu trzech miesięcy. Ale nawet jeśli przedsiębiorca wybierze opcję płatności długoterminowej, będzie mógł w każdym momencie zmienić zdanie i wnieść opłatę jednorazową.

„Powyższe regulacje zapewnią beneficjentom przekształcenia, którzy mogliby zostać objęci rygorem pomocy publicznej, dostosowanie systemu płatności do aktualnej kondycji finansowej, planów inwestycyjnych wobec nieruchomości podlegającej przekształceniu lub innych okoliczności, występujących w indywidualnej sprawie” – przekonuje Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju i zapewnia, że taka zmiana eliminuje obawy o ewentualny wpływ uwłaszczenia na podwyżki czynszów (o takim ryzyku jako pierwszy pisał DGP).

Co więcej, uregulowano również kwestie związane z wtórnym obrotem działkami podlegającymi przekształceniu. W przypadku zbywania nieruchomości pomiędzy przedsiębiorcami każdy kolejny nabywca będzie mógł po prostu kontynuować płatność przez dłuższy okres i w ten sposób uniknąć dopłaty za przekroczenie dozwolonego limitu pomocy publicznej. Ponadto nowelizacja wyeliminuje wątpliwości co do tego, który dzień należy uznać za moment udzielenia pomocy publicznej przedsiębiorcy – ma być to dzień wystawienia zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie.

Po 1 stycznia osoby, które już wcześniej zawarły przedwstępne umowy sprzedaży lokalu znajdującego się na gruncie w użytkowaniu wieczystym, będą mogły szybciej otrzymać zaświadczenie potwierdzające przekształcenie, niż wynika to z zasad ogólnych (z urzędu – w terminie 12 miesięcy, a na wniosek właściciela – 4 miesięcy). W takiej sytuacji starosta bądź inny właściwy organ będzie zobowiązany wydać ten dokument w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku. Jak wyjaśnia resort, zagwarantuje to możliwie najszybsze ujawnienie praw w księgach wieczystych i ograniczy niepewność zainteresowanych.

Po zmianach stanie się też jasne, że to wojewoda będzie organem wyższego stopnia w sprawach, w których beneficjent przekształcenia nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa będzie kwestionował narzucony mu okres wnoszenia i wysokość opłaty za uwłaszczenie. Co więcej, znikną niejasności interpretacyjne zgłaszane przez sądy wieczystoksięgowe odpowiedzialne za wpisy własności gruntu oraz wpisy roszczenia o opłatę w księgach wieczystych. ©℗

Etap legislacyjny

Projekt przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów