Czy nałożenie na komornika obowiązków płatnika jest zgodne z prawem

Czytelnik od niedawna jest komornikiem sądowym. Dowiedział się, że od sprzedaży licytacyjnej będzie musiał odprowadzać podatek od towarów i usług. Uważa, że nie ma możliwości wywiązać się z tego obowiązku.

- Czy przepisy ustawy o VAT nie naruszają konstytucyjnej zasady państwa prawnego - pyta pan Jan z Wrocławia.

Nie. Problem ten rozstrzygnął ostatnio Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 4 listopada br. (P 44/07). Trybunał orzekł, że treść art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, który nakłada na komorników sądowych obowiązki płatnika podatku od dokonywanej w trybie egzekucji dostawy towarów polegającej na sprzedaży nieruchomości będącej własnością dłużnika jest zgodny z art. 2 konstytucji.

Co prawda TK zwrócił uwagę na znaczny zakres rozbieżności dotyczących uznania komornika sądowego za płatnika VAT w przypadku egzekucji z nieruchomości oraz związanych z możliwością określenia sposobu wykonania przez komornika obowiązku płatnika. Jednak nie zgodził się z zadającym pytanie sądem administracyjnym, że kwestionowany przepis narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego poprzez naruszenie zasad:

● przyzwoitej legislacji (brak dostatecznej określoności przepisu),

● zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz

● sprawiedliwości społecznej.

W ocenie TK treść art. 18 ustawy o VAT nie zawiera sformułowań, które wywoływałyby wątpliwości interpretacyjne. Przepis ten jasno określa w szczególności to, że komornik sądowy jest płatnikiem podatku od dostawy dokonanej w wyniku prowadzenia określonego rodzaju egzekucji, ilekroć podejmuje on czynności egzekucyjne. Przy czym brak jest jednoznacznego wymogu, aby komornik jako przyszły płatnik dokonywał - w trakcie prowadzenia określonego rodzaju egzekucji - czynności, której bezpośrednim skutkiem jest przeniesienie prawa własności określonego towaru.

Po orzeczeniu przez Trybunał Konstytucyjny o zgodności przepisów ustawy o VAT z konstytucją nie ma więc wątpliwości, że komornik jest płatnikiem VAT. Sądy administracyjne i organy podatkowe będą powoływać się w swoich orzeczeniach i decyzjach na jego treść.

aleksandra.tarka@infor.pl

Art. 18 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2010 r. P 44/07.