Kiedy samozatrudniony musi złożyć VAT-R

ekspert z Izby Skarbowej w Białymstoku

Jeżeli podatnik zdecyduje się być podatnikiem VAT (m.in. korzystać z możliwości odliczenia VAT naliczonego w fakturach kosztowych), musi przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu złożyć do urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne VAT-R. Formularz ten składa się w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na miejsce prowadzenia działalności. Jeżeli działalność jest prowadzona na terenie objętym zakresem działania dwóch lub więcej urzędów skarbowych, to rejestracji dokonuje się w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby fizycznej lub siedzibę organizacji.

Osoba fizyczna rejestruje się na swoje imię i nazwisko, podając swój adres zamieszkania. Spółki cywilne (mogą być samodzielnymi podatnikami VAT), spółki jawne i inne podmioty w zgłoszeniu rejestracyjnym podają swoją nazwę i adres siedziby.

Urząd niezwłocznie powinien wydać podatnikowi potwierdzenie dokonania tej rejestracji (na druku VAT-5).

Jeżeli podatnik wybierze zwolnienie podmiotowe (np. przewiduje, że nie przekroczy w roku progu 100 tys. zł obrotu) albo wie, że jego działalność jest przedmiotowo zwolniona z VAT, wtedy może, ale nie musi, złożyć VAT-R. Gdy złoży to zgłoszenie, zostanie zarejestrowany jako podatnik VAT zwolniony.

Zwolnieni z VAT nie muszą wystawiać faktur VAT, rozliczać tego podatku ani składać deklaracji. Są jednak zobowiązani:

n prowadzić ewidencję sprzedaży - jeżeli tego nie zrobią i nie będzie możliwe określenie przedmiotu opodatkowania, ich sprzedaż zostanie opodatkowana stawką 22-proc. bez prawa do odliczenia VAT naliczonego,

n instalować kasy fiskalne, na których ewidencjonują sprzedaż jako zwolnioną, aż do chwili rezygnacji ze zwolnienia albo utraty prawa do zwolnienia podmiotowego.

Opracowała Ewa Matyszewska

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).