Jak zmieniły się stawki VAT od początku roku

ekspert w KDA Kancelaria Doradców i Audytorów w Poznaniu

Od 1 kwietnia 2011 r. zmianie uległa wysokość stawek VAT w stosunku do niektórych wyrobów. Modyfikacje w wysokości ich opodatkowania są konsekwencją ustawy z 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy - Prawo o miarach (Dz.U. nr 64, poz. 332). Wskażmy na kilka grup towarów, gdzie stawki podatku się zmieniły.

Do końca 2010 r. pieczywo oraz wyroby cukiernicze były, co do zasady, obłożone stawką 7-proc. VAT. Od 1 stycznia 2011 r. wyroby ciastkarskie korzystały z dwóch stawek VAT: 8-proc. i 23-proc., zaś pieczywo z trzech: 5-proc., 8-proc. i 23-proc. (zależnie od długości terminu przydatności do spożycia).

Od 1 kwietnia w stosunku do tych typów wyrobów obowiązują następujące stawki:

a) 5 proc. - dla pieczywa, którego termin trwałości lub przydatności do spożycia nie przekracza 14 dni,

b) 8 proc. - dla pozostałego pieczywa oraz dla wyrobów ciastkarskich i ciastek świeżych, których termin trwałości lub przydatności do spożycia nie przekracza 45 dni (do 31 marca 2011 r. był to termin 14 dni),

c) 23 proc. - dla pozostałych wyrobów ciastkarskich i ciastek.

Od 1 kwietnia owies został objęty 5-proc. stawką na zboża, podobnie jak pszenica i jęczmień. Ustawodawca zdecydował, że mieści się on w kategorii produktów podstawowych, szczególnie potrzebnych konsumentom i jako taki powinien być opodatkowany stawką 5-proc.

Nowelizacja doprecyzowała przepisy, które dotyczą opodatkowania stawką 8-proc. zwierząt żywych oraz produktów pochodzenia zwierzęcego. Zgodnie ze zmienionym brzmieniem poz. 14 załącznika nr 3 do ustawy VAT stawkę 8-proc. stosuje się na takie towary z wyłączeniem: wielbłądów i zwierząt wielbłądowatych, żywych (PKWiU 01.44.10.0); wełny strzyżonej, potnej z owiec i kóz, włączając wełnę praną z drugiej strzyży (PKWiU 01.45.30); pozostałych ptaków żywych hodowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 01.49.12.9); gadów żywych hodowlanych, włączając węże i żółwie (PKWiU 01.49.13.0); pozostałych zwierząt żywych (PKWiU ex 01.49.19.0), z zastrzeżeniem poz. 15; wosków owadzich i spermacetów, włączając rafinowane i barwione (PKWiU 01.49.26.0); produktów zwierzęcych niejadalnych, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 01.49.28.0); skór futerkowych surowych oraz skór i skórek surowych, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKWiU 01.49.3).

Zmiana ta oznacza w praktyce zawężenie zakresu towarów, do których można stosować stawkę 8-proc. Do 31 marca 2011 r. wyłączenie nie obejmowało bowiem m.in. pozycji pierwszej, trzeciej czy czwartej.

Do 31 marca stawką 5-proc. objęte były pozostałe napoje bezalkoholowe - wyłącznie napoje owocowe, napoje owocowo-warzywne, nektary, napoje warzywne oraz napoje bezalkoholowe zawierające tłuszcz mlekowy. Nowelizacja zmodyfikowała brzmienie przepisu, stanowiąc, że stawce 5-proc. podlegają pozostałe napoje bezalkoholowe - wyłącznie niegazowane napoje:

a) w których udział masowy soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego wynosi nie mniej niż 20 proc. składu surowcowego,

b) zawierające tłuszcz mlekowy.

Ten przepis doprecyzował więc, co należy rozumieć pod pojęciem napojów bezalkoholowych podlegających stawce obniżonej. Od 1 kwietnia 5-proc. stawką VAT są opodatkowane napoje niegazowane składające się w co najmniej 20 proc. z soku owocowego lub warzywnego i zawierające tłuszcz mlekowy.

Nowelizacja wykreśliła też z załącznika nr 3 poz. 76 oraz 77. W praktyce oznacza to, że ze stawki obniżonej nie będą mogły korzystać odzież i dodatki odzieżowe dziecięce oraz obuwie dziecięce. Z uwagi na podstawowe znaczenie tych produktów dla społeczeństwa ustawodawca zdecydował o wprowadzeniu tej zmiany dopiero od 1 stycznia 2012 r. Od tej daty zatem wzrośnie stawka VAT na ubranka i obuwie dziecięce - z 8 proc. do 23 proc.

Oprac. Ewa Matyszewska

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).