Lepsza ulga na złe długi

Z końcem 2012 roku mija termin na skorzystanie z ulgi na złe długi (tj. skorygowanie VAT) w odniesieniu do faktur wystawionych w 2010 roku, które nie zostały uregulowane przez kontrahentów w całości lub w części. W celu skorygowania VAT konieczne jest spełnienie określonych warunków oraz dochowanie przez wierzyciela odpowiedniej procedury przewidzianej w art. 89a ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Korekta VAT dotyczy wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, co jest równoznaczne z brakiem płatności w ciągu 180 dni od upływu terminu płatności. Jednocześnie, dla celów korekty uwzględnia się wierzytelności wynikające z faktur, dla których od daty wystawienia nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym faktura została wystawiona. Dlatego też z końcem 2012 roku przepadnie możliwość skorygowania VAT z niezapłaconych faktur wystawionych w 2010 roku.

Należy pamiętać, że procedura skorzystania z ulgi na złe długi wymaga m.in. zawiadomienia dłużnika i urzędu skarbowego o zamiarze korekty VAT, a następnie odczekania 14 dni po otrzymaniu przez dłużnika zawiadomienia oraz posiadania potwierdzenia, że dłużnik zawiadomienie otrzymał. Zatem, aby spełnić te podstawowe warunki i dokonać korekty VAT jeszcze w 2012 roku, należy dopilnować, aby dłużnik otrzymał zawiadomienie w pierwszej połowie grudnia br.

Warto zaznaczyć, że polski ustawodawca ograniczył stosowanie ulgi na złe długi jedynie do dostaw towarów oraz świadczenia usług dokonywanych na rzecz podatników VAT czynnych. Korekta podatku należnego nie obejmuje zatem świadczeń wykonanych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. W mojej ocenie zawężenie takie jest niezgodne z przepisami unijnymi, w szczególności z art. 90 dyrektywy 2006/112. Przepis ten stanowi wprawdzie, iż "W przypadku (...) całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności lub też w przypadku obniżenia ceny po dokonaniu dostawy, podstawa opodatkowania jest stosownie obniżana na warunkach określonych przez państwa członkowskie", jednak określenie warunków przez państwo członkowskie nie oznacza możliwości ograniczenia zakresu przepisu wyłącznie do sprzedaży na rzecz podatników. Dlatego też istnieją podstawy, aby ulgę na złe długi stosować również w stosunku do niezapłaconych należności od osób fizycznych. Taka korekta mogłaby przynieść duże korzyści finansowe firmom, u których istotna jest skala niezapłaconych należności od osób fizycznych, np. z branży telekomunikacyjnej, energetycznej czy operatorów sieci kablowej.

Należy również zwrócić uwagę, że 16 listopada 2012 r. została uchwalona przez Sejm nowelizacja przepisów ustawy o VAT, która w istotny sposób zmienia warunki i zasady stosowania ulgi na złe długi. Znacząco uproszczona zostanie procedura korekty VAT przez wierzyciela, który nie otrzymał płatności za faktury. Po pierwsze, termin uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności zostanie skrócony do 150 dni, a jednocześnie usunięty zostanie obowiązek zawiadamiania dłużnika. Natomiast dłużnicy, którzy nie uregulują zobowiązań w ciągu 150 dni, będą zobowiązani do skorygowania odliczonego VAT, niezależnie od tego, czy wierzyciel skorygował u siebie podatek należny. Naruszenie tego obowiązku wykryte przez organy podatkowe będzie skutkować dodatkową sankcją w wysokości 30 proc. VAT. Nowelizacja ma wejść w życie 1 stycznia 2013 r. (czeka jeszcze na przyjęcie przez Senat). Jej celem, zgodnie z założeniami projektodawców, ma być udrożnienie zatorów płatniczych w gospodarce. Niewątpliwie nowe przepisy będą jednak narzędziem dla fiskusa do uzyskania dodatkowych środków dla budżetu państwa.

Z końcem 2012 r. przepadnie możliwość skorygowania VAT z niezapłaconych faktur wystawionych w 2010 roku

@RY1@i02/2012/234/i02.2012.234.07100020a.802.jpg@RY2@

Janina Fornalik, doradca podatkowy, starszy menedżer w MDDP

Janina Fornalik

doradca podatkowy, starszy menedżer w MDDP