Czy sprzedaż usług doradczych na Kajmany podlega VAT

biegły rewident i doradca podatkowy KDA Grupa Sarnowski i Wiśniewski w Poznaniu

Spółka będzie zobowiązana do wystawienia faktury z oznaczeniem "NP". Wystawienie faktury ze stawką 23-proc. będzie nieprawidłowe.

Zasadą ogólną, wyrażoną w art. 28b ustawy o VAT jest, że w przypadku świadczenia usług na rzecz podmiotów będących podatnikami, miejscem świadczenia, i tym samym miejscem opodatkowania takiej transakcji jest państwo siedziby usługobiorcy. Istotne zatem dla ustalenia podmiotu zobowiązanego do rozliczenia VAT jest zidentyfikowanie statusu usługobiorcy i określenie, czy jest on podatnikiem VAT, czy występuje w charakterze konsumenta.

Zgodnie z art. 28a ustawy o VAT przez podatników należy rozumieć podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności.

Zatem podatnikami są podmioty prowadzące działalność gospodarczą, nie zaś tylko podmioty zarejestrowane jako podatnicy VAT. Za podatników mogą być więc uznane również podmioty, które mają siedzibę w państwie, w którym nie ma VAT, pod warunkiem jednak, że prowadzą działalność gospodarczą.

Nie wiemy, czy kontrahenci spółki są podmiotami wykonującymi działalność gospodarczą, czy też występują w charakterze konsumentów. W praktyce jednak, biorąc pod uwagę rodzaj świadczonych usług, nie będzie to miało znaczenia. Możliwe są tu dwa scenariusze:

1) uznanie, że kontrahenci zagraniczni są podatnikami w rozumieniu art. 28a ustawy o VAT - wówczas opodatkowanie nastąpi zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28b ustawy o VAT i miejscem opodatkowania będzie miejsce siedziby usługobiorcy;

2) uznanie, że kontrahenci zagraniczni nie posiadają statusu podatnika - zastosowanie znajdzie art. 28l ustawy o VAT, zgodnie z którym w przypadku świadczenia usług doradczych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami, mających siedzibę, stałe miejsce zamieszkania poza terytorium Unii Europejskiej, miejscem świadczenia (opodatkowania) usług jest miejsce, gdzie podmioty te posiadają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

W przypadku gdy usługi doradcze są świadczone na rzecz podmiotów mających siedzibę poza terytorium UE, status tych podmiotów jest de facto bez znaczenia. Zarówno bowiem wtedy, gdyby uznać, że usługi były świadczone na rzecz podatników, jak i w przypadku uznania, że świadczenie tych usług nastąpiło na rzecz niepodatników, efekt będzie ten sam - miejscem opodatkowania będzie kraj, w którym kontrahenci mają siedzibę (na podstawie art. 28b albo art. 28l ustawy o VAT).

Ponieważ usługi doradcze świadczone na rzecz podmiotu z Kajmanów nie są opodatkowane w Polsce, spółka powinna wystawić fakturę z oznaczeniem "NP".

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054).

Oprac. Ewa Matyszewska