Zapłata za przyszłe nieokreślone usługi nie jest przedpłatą

Gdy płatność otrzymana jest na poczet przyszłych nieskonkretyzowanych (m.in. co do rodzaju lub zakresu) usług, nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w VAT.

Spółka jest usługodawcą, oferującym w większości świadczenia ciągłe. Po upływie okresu rozliczeniowego (miesięcznego) nalicza opłaty dotyczące usług oraz wystawia faktury z odroczonym terminem płatności. W szczególnych sytuacjach spółka nalicza też opłaty za usługi z terminem płatności przypadającym przed wykonaniem usługi. W takim przypadku kwota płatności jest szacowana. Do oszacowania brane są pod uwagę koszty usług, z których usługobiorca chce skorzystać w danym miesiącu (daklaracja usługobiorcy).

Spółka chciała wiedzieć, czy kwoty otrzymane od usługobiorców przed terminem wykonania usługi powinna traktować jako zaliczki. Jej zdaniem do kwot otrzymanych przed terminem należy stosować regułę wynikającą z art. 19 ust. 4 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Skarżąca spółka twierdziła, że nie musi rozpoznawać obowiązku podatkowego w momencie otrzymania pieniędzy. Powołała się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyroki: z 21 lutego 2006 r. w sprawie C-419/02 BUPA Hospitals Ltd. oraz z 9 października 2001 r. w sprawie C-108/99 Cantor Fitzgerald International). Zgodnie z nimi, aby uznać daną wpłatę za zaliczkę, muszą być znane wszystkie okoliczności związane z wykonaniem usługi. W omawianej sprawie kontrahenci skarżącej wpłacali kwoty, ale nie wiadomo było, z jakich konkretnie usług skorzystają. Spółka uznała więc, że w podanym stanie faktycznym obowiązek podatkowy powstanie zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy o VAT. Nie należy więc wpłat od kontrahentów traktować jako przedpłaty, zaliczki, zadatku czy też raty, o których mowa w art. 19 ust. 11 ustawy o VAT. Nie musi zatem wystawiać zaliczkowej faktury VAT. Spółka twierdziła, że fakturę VAT powinna wystawić na koniec danego okresu rozliczeniowego (miesięcznego) lub po jednorazowym wykonaniu usługi, a więc za rzeczywiście wykonane usługi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że gdy płatność wnoszona jest na poczet przyszłych nieskonkretyzowanych (m.in. co do rodzaju lub zakresu) usług, nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w VAT. WSA podzielił stanowisko podatnika i uchylił w całości skarżoną interpretację. Sąd podkreślił, że opodatkowanie VAT zaliczek (przedpłat itp.) jest wyjątkiem od reguły, która nakazuje opodatkowanie VAT świadczeń (wykonania dostawy towaru lub świadczenia usługi), a w konsekwencji podlega wykładni ścisłej. W przypadku gdy przyszłe świadczenie nie jest skonkretyzowane, nie można mówić o powstaniu obowiązku podatkowego w VAT przy przedpłacie (zaliczce).

ŁZ

w Warszawie z 11 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 1269/11, nieprawomocny.

@RY1@i02/2012/015/i02.2012.015.07100030a.802.jpg@RY2@

Michał Borowski, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Wyrok WSA w Warszawie potwierdza rozumienie przepisów o VAT wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Należy podkreślić, że powstanie obowiązku podatkowego w VAT w momencie otrzymania płatności, a przed wykonaniem świadczenia (dostawy towarów lub świadczenia usług) jest wyjątkiem od zasady ogólnej, a zatem podlega ścisłej wykładni. Dlatego należy wskazać, że obowiązek podatkowy w przypadku zaliczek powstaje jedynie wtedy, gdy zapłata dokonana przed wykonaniem dostawy lub świadczeniem usług następuje w sytuacji, gdy wszelkie okoliczności mające znaczenie dla zaistnienia zdarzenia podatkowego, tzn. przyszłej dostawy lub świadczenia usług, są jednoznacznie i niezmiennie określone pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Na potwierdzenie tej tezy można przywołać orzecznictwo zarówno TSUE (m.in. orzeczenie w sprawie C-419/02 BUPA Hospitals), jak i sądów administracyjnych (wyrok NSA z 25 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1100/09).