Firmy świadczące prace konserwatorskie i restauracyjne utraciły zwolnienie

Z załącznika nr 3 do ustawy o VAT zawierającego wykaz towarów i usług opodatkowanych stawką obniżoną (w wysokości 8 proc.) została od 2012 roku wykreślona poz. 76 - odzież i dodatki odzieżowe dla niemowląt oraz poz. 77 - obuwie dziecięce. Oznacza to, że VAT w stosunku do dostaw, importu i wewnątrzwspólnotowego nabycia odzieży i dodatków odzieżowych dla niemowląt oraz obuwia dziecięcego wzrośnie do podstawowej 23-proc. stawki.

Z wyliczeń ekspertów wynika, że zmiana VAT na produkty dla dzieci o 15 proc. to prawie 400 zł rocznie mniej w kieszeni rodziców, a globalnie blisko 2,5 mld zł. Konsekwencją podwyżki VAT może więc być ograniczenie zakupu w sklepach i sięgnięcie przez rodziców po tanie, importowane rzeczy z Azji, które często nie spełniają wymogów i norm zdrowotnych stawianych przed produktami dla dzieci.

Usługi konserwatorskie

Zmiany w stawkach VAT dosięgły dużej grupy produktów i czynności z początkiem 2011 roku, ale od 2012 roku też wzrośnie VAT na niektóre towary i usługi. Oprócz wspomnianych już ubranek i obuwia dla dzieci, dotyczy to również usług. Z końcem 2011 roku skończyły się bowiem zwolnienia przewidziane w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy o VAT.

Do 31 grudnia 2011 r. zwolnione z podatku były usługi polegające na prowadzeniu prac konserwatorskich i restauratorskich dotyczących:

zabytków wpisanych do rejestru zabytków, wpisanych do inwentarza muzeum albo wchodzących w skład narodowego zasobu bibliotecznego;

materiałów archiwalnych wchodzących w skład narodowego zasobu archiwalnego.

Zwolnienie w zakresie prowadzonych prac konserwatorskich i restauratorskich dotyczących zabytków wpisanych do rejestru zabytków stosowało się, pod warunkiem że:

1) prace konserwatorskie i restauratorskie są wykonywane przez osoby posiadające kwalifikacje dające uprawnienia do prowadzenia tych prac;

2) na prowadzenie tych prac zostało wydane pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Warunek ten był spełniony również w przypadku podmiotów gospodarczych wykonujących prace konserwatorskie i restauratorskie, które zatrudniały lub w których wspólnikami były osoby uprawnione do wykonywania tych prac, o ile w pozwoleniu określono osobę odpowiedzialną za prowadzenie prac konserwatorskich lub restauratorskich.

Zwolnienie to odnosiło się jedynie do prac konserwatorskich i restauracyjnych, a nie obejmowało np. usług archeologicznych, czyli usług polegających na prowadzeniu nadzorów i badań archeologicznych. Od 2012 roku takie zwolnienie z VAT już nie obowiązuje.

Instytucje budżetowe

Podobne zwolnienie obowiązywało do 31 grudnia 2011 r. w przypadku usług, które były wykonywane na rzecz instytucji gospodarki budżetowej, np. samorządów. Zwolnione z VAT były usługi świadczone przez instytucje gospodarki budżetowej - wyłącznie na rzecz jednostki, która je utworzyła, z wyjątkiem usług wymienionych w poz. 140-153, 174 i 175 załącznika nr 3 do ustawy o VAT oraz usług komunikacji miejskiej.

W tym jednak przypadku miało ono zastosowanie, pod warunkiem złożenia do 15 maja 2011 r. przez instytucję gospodarki budżetowej zawiadomienia do naczelnika urzędu skarbowego o skorzystaniu z tego zwolnienia. Od 2012 roku usługi takie będą objęte stawkami VAT, które mają zastosowanie do czynności wykonywanych przez inne podmioty, czyli 8 proc. lub 23 proc.

Wyroby medyczne

Do podstawowej 23-proc. stawki VAT zostały dostosowane też niektóry wyroby medyczne. W okresie do 31 grudnia 2011 r. do wysokości 8 proc. była obniżona stawka podatku dla dostawy, wewnątrzwspólnotowego nabycia oraz importu wyrobów medycznych, o których mowa w art. 132 ustawy z 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych (Dz.U. nr 107, poz. 679), z wyłączeniem systemów i zestawów zabiegowych złożonych z wyrobów medycznych, innych niż wymienione w załączniku nr 3 do ustawy o VAT.

Na podstawie wspomnianego art. 132 do wyrobów medycznych zalicza się: aktywne wyroby medyczne do implantacji, wyroby medyczne do diagnostyki in vitro, wyposażenie wyrobów medycznych, wyposażenie wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro oraz systemy i zestawy zabiegowe złożone z wyrobów medycznych.

Z kolei w załączniku nr 3 do ustawy o VAT w rubryce: Towary związane z ochroną zdrowia wyszczególniono w poz. 79-107 wyroby, które korzystają z obniżonej 8-proc. stawki VAT.

Minister finansów w drodze rozporządzenia może obniżać stawki do wysokości 0 proc., 5 proc. lub 8 proc. lub wprowadzić inne zwolnienia od podatku, dla dostaw niektórych towarów i świadczenia niektórych usług

Bogdan Świąder

bogdan.swiader@infor.pl

Poz. 76 i 77 oraz 79-107 załącznika nr 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054). Par. 43-46 rozporządzenia ministra finansów z 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 73, poz. 392 z późn. zm.).