Sprzedaż ujmuje się jako krajową, gdy brak dowodów dostawy

Podmiot, który nie ma dokumentów potwierdzających, że dostawa dotarła do kontrahenta z Unii Europejskiej, musi uwzględnić ją w ewidencji sprzedaży z krajową stawką VAT. Powinien też wykazać ten podatek w deklaracji.

Dopiero gdy braki zostaną uzupełnione, może skorygować deklarację i zastosować stawkę 0 proc. podatku od towarów i usług. Wynika to z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 października 2013 r. (sygn. akt I FPS 4/13).

Tym samym NSA zgodził się z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 września 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 2657/10 i interpretacją indywidualną ministra finansów.

Warunki stosowania

Przypomnijmy, że aby do wewnątrzwspólnotowej dostawy zastosować 0-proc. stawkę VAT:

wzagraniczny nabywca towaru musi posiadać właściwy i ważny numer identyfikacji podatkowej nadany mu przez państwo członkowskie jego siedziby,

wpolski podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji VAT-7 za dany okres rozliczeniowy musi zgromadzić dowody, że towary zostały wywiezione z Polski i dostarczone do nabywcy na terytorium innego państwa Unii Europejskiej,

wskładając deklarację, w której wykazuje tę dostawę, powinien być zarejestrowany jako podatnik VAT UE.

Co w ewidencji

W takiej sytuacji operacje księguje się w następujący sposób. Wystawioną fakturę VAT dla kontrahenta z Unii Europejskiej ujmuje się zapisem: strona Wn konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami, strona Ma konta 730 - Przychody ze sprzedaży towarów (w analityce WDT). Jeżeli tak jak w sytuacji z wspomnianej uchwały brak jest dokumentów potwierdzających dostarczenie towarów (warunku do zastosowania 0 proc. stawki VAT), należy skorygować zapis. Może to zrobić następująco: strona Wn konta 730 - Przychody ze sprzedaży towarów (w analityce WDT) - wartość z faktury, strona Ma 224 - Rozliczenie VAT należnego - podatek obliczony metodą "w stu" (kwota z faktury traktuje się jak wartość brutto, która zawiera VAT), strona Ma konta 730 - Przychody ze sprzedaży towarów (w analityce sprzedaż krajowa) - w kwocie pomniejszonej o obliczony podatek.

Z kolei otrzymanie dokumentów potwierdzających wewnątrzwspólnotową dostawę, co umożliwia zastosowanie 0-proc. stawki VAT, można zaewidencjonować: strona Wn 224 - Rozliczenie VAT należnego - obliczona wcześniej wartość podatku, strona Wn konta 730 - Przychody ze sprzedaży towarów (w analityce sprzedaż krajowa) - wartość wcześniej zaksięgowana na tym koncie, strona Ma konta 730 - Przychody ze sprzedaży towarów (w analityce WDT) - kwota z faktury.

Różnice kursowe

Oczywiście kwoty w walutach obcych, zanim zostaną ujęte w księgach, trzeba przeliczyć na walutę polską. I tak w przypadku sprzedaży lub kupna walut oraz zapłaty należności lub zobowiązań stosuje się kurs faktycznie zastosowany w tym dniu, wynikający z charakteru operacji. Jeżeli jednak w przypadku zapłaty należności lub zobowiązań nie jest zasadne zastosowanie kursu faktycznie zastosowanego, a także w przypadku pozostałych operacji właściwy jest średni kurs ogłoszony dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego te zdarzenia. Pojawiające się w wyniku tego przeliczenia różnice kursowe ujmuje się w księgach jako przychody i koszty finansowe.

W przypadku należności przychody finansowe powstają, jeżeli kurs zastosowany w dniu zapłaty jest wyższy od kursu zastosowanego na dzień zaewidencjonowania należności (strona Wn konta 201- Rozrachunki z odbiorcami, strona Ma konta 750 - Przychody finansowe). W odwrotnym przypadku powstaje ujemna różnica kursowa, którą trzeba wyksięgować zapisem: strona Wn konta 756 - Koszty finansowe, strona Ma konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami.

Jak wyceniać środki trafiające na konto walutowe

Zgodnie z wyjaśnieniami Ministerstwa Finansów, gdy operacje zapłaty należności/zobowiązań regulowane są za pośrednictwem bankowego rachunku walutowego jednostki, to stosuje się średni kurs NBP (z dnia poprzedniego). Wynika to z tego, że waluty obce, które trafiają na ten rachunek a pochodzą np. z zapłaty należności w walucie obcej czy zaciągnięcia kredytu walutowego nie są odsprzedawane bankowi prowadzącemu ten rachunek, lecz służą potrzebom jednostki. Natomiast środki wypłacane z tego rachunku, przeznaczone do regulacji zobowiązań w walucie obcej nie są zakupywane w banku. Tym samym wyceny tych środków nie należy wiązać z kursem kupna/sprzedaży banku prowadzącego rachunek walutowy jednostki. Bank na ogół nie informuje jednostki o kursie stosowanym w momencie wpływu/rozchodu środków na i z jej walutowego rachunku bankowego. Na wyciągu bankowym również nie zamieszcza informacji o równowartości w złotych kwoty, która wpłynęła w walucie obcej na ten rachunek bądź została z niego wypłacona. Wycena taka uwzględnia zatem stan faktyczny i pozwala na przyjęcie jednolitych i bezpiecznych zasad, a w następstwie tego prawidłowe ustalanie różnic kursowych.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330). Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).