Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu ustanowienia służebności gruntowej

Opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (zob. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (zob. art. 8 ust. 1 ustawy o VAT), w tym również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji (zob. art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT). Takie brzmienie przepisów powoduje, że opodatkowaniu VAT podlega m.in. ustanawianie służebności (oczywiście o ile służebność jest ustanawiana przez podatnika VAT działającego w takim charakterze; warunek ten jest w przedstawionej sytuacji spełniony), w tym ustanowienie służebności gruntowej (zob. przykładowo interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 19 lipca 2013 r.; nr IPTPP1/443-312/13-4/MG). A zatem ustanawianie za wynagrodzeniem służebności gruntowych przez spółkę stanowi czynności podlegające opodatkowaniu VAT (jako odpłatne świadczenie usługi na terytorium kraju).

Jeżeli z tytułu ustanowienia służebności należne jest jednorazowe wynagrodzenie, obowiązek podatkowy z tego tytułu powstaje na zasadach ogólnych określonych przepisami art. 19 ust. 1, 4 i 11 ustawy o VAT (zob. przykładowo interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 2 sierpnia 2011 r.; nr IBPP3/443-852/11/PH). Jeżeli natomiast - jak w omawianej sytuacji - z tytułu ustanowienia służebności należne jest wynagrodzenie płatne za okresy rozliczeniowe, obowiązek podatkowy z tytułu ustanowienia służebności (jako do usług o podobnym charakterze do usług najmu i dzierżawy) powstaje w szczególny sposób określony w art. 19 ust. 13 pkt 4 ustawy o VAT, tj. z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonego w umowie lub fakturze. Potwierdził to dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji z 19 lipca 2013 r. (nr IPTPP1/443-312/13-5/MG), stwierdzając, że "mając na względzie istotne cechy instytucji służebności gruntowej z punktu widzenia opodatkowania VAT, czynności te należy zaliczyć do usług, dla których obowiązek podatkowy powstaje na zasadach określonych w art. 19 ust. 13 pkt 4 ustawy. Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że moment powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usługi ustanowienia służebności gruntowej w zakresie opłat wnoszonych corocznie powstaje - zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 4 ustawy - z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności określonego w umowie".

Zatem obowiązek podatkowy z tytułu ustanawiania przez spółkę z o.o. służebności gruntowych, o których mowa, powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty z tytułu opłat rocznych, nie później jednak niż z chwilą upływu terminu ich płatności.

@RY1@i02/2013/204/i02.2013.204.07100050c.802.jpg@RY2@

Tomasz Krywan doradca podatkowy

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 19 ust. 13 pkt 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).