Faktury niezapłacone, a podatek państwu się należy

Anna Kobla: Obowiązujące od stycznia 2013 roku przepisy dają podmiotom gospodarczym większą możliwość skorzystania z ulgi na złe długi niż wcześniejsze. Dotyczą one sytuacji, w których podatnik dokonuje dostawy towaru lub świadczenia usług, wystawia fakturę, termin płatności mija, a faktura nie została zapłacona przez nabywcę. Jeżeli od ustalonego terminu płatności minie 150 dni, wystawca faktury może skorzystać z ulgi na złe długi. Może więc skorygować podstawę opodatkowania, czyli wartość tej sprzedaży, która wynikała z faktury, wraz z podatkiem należnym. Automatycznie jego obciążenia wobec Skarbu Państwa ulegają korekcie. Pod rządami przepisów obowiązujących do początku roku możliwość skorzystania z tej ulgi zależała od zawiadomienia dłużnika o tym fakcie i otrzymania od dłużnika potwierdzenia odbioru tego zawiadomienia. Taka procedura powodowała, że wielu podatników nie mogło skorzystać z ulgi. Zazwyczaj podmiot, który był dłużnikiem, miał problemy finansowe i zdawał sobie sprawę, że potwierdzenie długu rodziłoby po jego stronie obowiązek korekty. Obecnie wierzyciel, niezależnie od tego, co zrobi dłużnik, 150. dnia od terminu płatności może skorygować swoją deklarację VAT7 i zmniejszyć wartość sprzedaży i podstawę opodatkowania. Na wprowadzonym w tym roku druku VAT7 ZD musi zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o tym, że będzie korzystał z ulgi na złe długi. Niestety musi spełnić jeszcze dwa warunki. Po pierwsze w dniu dokonania dostawy (czyli w dniu transakcji) zarówno wierzyciel, jak i dłużnik musieli być zarejestrowanymi czynnymi podatnikami VAT i nie mogli się znajdować w stanie upadłości lub likwidacji. Po drugie przed dniem skorzystania z ulgi na złe długi (czyli złożenia deklaracji) obaj musieli być czynnymi podatnikami VAT, a dłużnik nie mógł być w stanie upadłości lub likwidacji. Jeżeli zaistnieją powyższe przesłanki, wierzyciel może skorygować podstawę opodatkowania. Dłużnik zaś ma obowiązki niezależne od kroków wierzyciela. Jeśli do 150. dnia nie zapłaci należności wynikającej z faktury, to ma obowiązek skorygowania podatku naliczonego, czyli tego, który odliczył ze swojego zobowiązania w związku z otrzymaniem faktury. Jeśli tego nie zrobi, to urząd skarbowy ma prawo ustalić dla niego sankcje. Znana z dawniej obowiązującego prawa podatkowego 30-proc. sankcja za zaniżenie podstawy opodatkowania powraca, ale tylko w odniesieniu do podatnika, który nie zapłacił za fakturę w ciągu 150 dni i nie dokonał zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w deklaracji VAT7. Działania wierzyciela i dłużnika są więc niezależne. Sytuacja dłużnika także się poprawiła, ponieważ dotychczasowa regulacja zobowiązywała go do korekty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres podatkowy, w którym skorzystał z odliczenia. Jeśli robił to wstecz, wiązało się to z odsetkami.