Likwidacja dłużnika uniemożliwia skorzystanie z ulgi

Dopiero od 1 stycznia 2013 r. wierzyciel nie może skorzystać z ulgi na złe długi, jeśli na dzień poprzedzający dzień złożenia przez niego deklaracji, w której dokonuje się korekty, dłużnik jest w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji. Wcześniej z ulgi można było skorzystać.

Spółka ogłosiła upadłość likwidacyjną, ale nadal pozostaje czynnym podatnikiem VAT. W okresie przed ogłoszeniem upadłości, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej kupowała towary i usługi od kontrahentów. Nie wszystkie jej zobowiązania zostały jednak uregulowane. Po ogłoszeniu upadłości niektórzy wierzyciele składają zawiadomienia o zamiarze dokonania korekty VAT wynikającego z nieuregulowanych przez skarżącego faktur (ulga na złe długi). Wierzyciele, po uzyskaniu potwierdzenia odbioru zawiadomienia o zamiarze skorygowania podatku należnego i nieuregulowaniu długu w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia, zamierzają dokonać korekty podatku należnego.

Spółka wystąpiła z wnioskiem o interpretację, z której chciała się dowiedzieć, czy w związku z tym, że znajduje się w upadłości likwidacyjnej, ma obowiązek - po otrzymaniu zawiadomienia o dokonaniu korekty podatku należnego przez wierzycieli - do odpowiedniego pomniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu lub w przypadku jego braku, do odpowiedniego powiększenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku wynikającą z nieuregulowanych faktur VAT. Interesowało ją też, czy korektę deklaracji w jej imieniu powinien dokonać syndyk masy upadłości. Chodziło przy tym o przepisy art. 89a ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) obowiązujące przed 1 stycznia 2013 r., a więc przed zmianą ulgi na złe długi.

Sąd wyjaśnił, że ulga ta polega na możliwości skorygowania przez podatnika podatku należnego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Z ulgi można jednak skorzystać, gdy dostawa towaru lub świadczenie usług są dokonane na rzecz zarejestrowanego czynnego podatnika VAT, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji. Zgodnie z art. 89b ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku otrzymania zawiadomienia od wierzyciela i nieuregulowania przez dłużnika należności w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia podatnik (dłużnik) ma obowiązek odpowiednio pomniejszyć podatek naliczony lub w przypadku jego braku odpowiednio powiększyć kwoty podatku należnego.

Spółka twierdziła, że dłużnik nie może być w upadłości lub likwidacji zarówno w momencie dokonania transakcji, jak i w momencie korzystania przez wierzyciela z ulgi na złe długi. Sąd się z tym nie zgodził. Z art. 89a ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT wynika wprost, że warunek, by dłużnik nie był w stanie upadłości należy odnosić wyłącznie do daty dostawy towaru lub świadczenia usługi. WSA wyjaśnił, że dopiero od 1 stycznia 2013 r. na mocy art. 11 pkt 8 lit. b tiret drugie ustawy o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U. z 2012 r. poz. 1342) wprowadzono wymaganie, że na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji, w której dokonuje się korekty, dłużnik nie może być w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji. Przed nowelizacją w ustawie nie było takiego warunku. W efekcie skarżąca po otrzymania zawiadomień od wierzycieli musi pomniejszyć swój podatek naliczony lub zwiększyć należny.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 523/13, nieprawomocny

Oprac. Łukasz Zalewski