Faktura pro forma nie rodzi obowiązków

Usunięcie z początkiem tego roku obowiązku umieszczania na dokumencie transakcji oznaczenia "faktura VAT" spowodowało, że niektóre urzędy skarbowe nakazują zapłatę podatku z faktur pro forma. Jako podstawę powołują art. 108 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Problem został poruszony w interpelacji poselskiej (nr 17615/13). Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na nią twierdzi, że do resortu nie dotarły informacje o takich przypadkach. Niemniej jednak - zapewnia - nie ma żadnego uzasadnienia stanowisko, że wystawienie faktury pro forma rodzi obowiązek zapłaty VAT na podstawie przywołanego przepisu.

Resort podaje, że przepisy nie przewidują wystawiania faktur pro forma w celu dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu VAT. Dokument tak nazywany nie jest dowodem księgowym. Jest wystawiany w obrocie gospodarczym i jego celem może być np. potwierdzenie złożenia oferty czy przyjęcia zamówienia do realizacji. Wyraźne oznaczenie go wyrazami "pro forma" powoduje, że nie można mu przypisać waloru faktury w rozumieniu ustawy o VAT. Podmiot, który go wystawia, jednoznacznie wskazuje bowiem, że nie jest to faktura.

Wystawienie tego dokumentu nie powoduje zatem skutków w zakresie VAT, tj. obowiązku zapłaty wykazanego w nim podatku oraz nie stanowi dla kontrahenta podstawy do jego odliczenia. Natomiast nie zwalnia to podatnika z obowiązku wystawienia faktury dokumentującej dokonanie dostawy towaru lub wykonanie usługi albo otrzymanie całości lub części należności przed dostawą lub wykonaniem usługi (co do zasady w terminie 7 dni od dokonania czynności).

Resort wskazał ponadto, że większość wprowadzonych od 1 stycznia 2013 r. zmian w sposobie fakturowania (na mocy rozporządzenia z 11 grudnia 2012 r. - Dz.U. poz. 1428) ma charakter fakultatywny. Dotyczy to m.in. braku obowiązku oznaczania faktury wyrazami "Faktura VAT". Jest nią każdy dokument, który zawiera dane określone w par. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia fakturowego (Dz.U. z 2011 r. nr 68, poz. 360 z późn. zm.). Fakultatywny charakter zmiany oznacza jednak, że podatnicy również po 1 stycznia 2013 r. mogą stosować dotychczasowe oznaczenie faktur.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl