Najlepsze i najgorsze zmiany w VAT

@RY1@i02/2013/105/i02.2013.105.07100050f.805.jpg@RY2@

Zmiany korzystne

@RY1@i02/2013/105/i02.2013.105.07100050f.806.jpg@RY2@

Zmiany niekorzystne

1 Zmiana definicji działalności gospodarczej

Do końca marca tego roku działalność gospodarcza obejmowała wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Od 1 kwietnia działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Zlikwidowano więc fragment o czynnościach jednorazowych, które zostały wykonane w okolicznościach wskazujących na częsty zamiar ich wykonywania. Dzięki tej zmianie okazjonalne transakcje nie podlegają VAT, a okazjonalni sprzedawcy nie są podatnikami VAT.

1 Nieodpłatne przekazanie towarów

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 7 ust. 2 ustawy o VAT opodatkowaniu podlega przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, jeżeli przysługiwało mu, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Dotychczasowy przepis wskazywał, że podatek naliczony, który powinien obniżać podatek należny, aby czynność nieodpłatna była opodatkowana, powinien być konsekwencją nabycia towarów. Od 1 kwietnia oprócz nabycia mamy również podatek naliczony z tytułu importu lub wytworzenia przekazywanych towarów.

2 Nowe zasady dla przedstawicieli podatkowych

Od 1 kwietnia w ustawie o VAT obowiązuje nowy rozdział dotyczący przedstawicieli podatkowych. Systematyzuje on dotychczasowe przepisy. Przedstawicielem podatkowym, tak jak przed zmianami, mogą być doradcy podatkowi, księgowi mający uprawnienia do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, a w niektórych sytuacjach agencja celna. Nie zmienił się także katalog podmiotów, które muszą korzystać z usług przedstawiciela podatkowego - podmioty wykonujące w Polsce czynności opodatkowane mające siedzibę poza UE.

Podmioty, które sprzedają towary na inne rynki UE niż Polska, nie muszą jednak rejestrować się do celów VAT. Wszystkie obowiązki wykona za nich przedstawiciel podatkowy.

Po zmianach przedstawiciel nie straci swojego statusu, jeśli zaległość przekracza 3 proc. należnych zobowiązań podatkowych, ale ureguluje je w terminie 30 dni od powstania zaległości wraz z odsetkami za zwłokę.

2 Drukowane materiały reklamowe i informacyjne

Nieodpłatne wydanie drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych podlega obecnie opodatkowaniu VAT. Podatnicy mogą się jedynie posiłkować przepisami dotyczącymi prezentów o małej wartości. Towary przekazywane przez podatnika jednej osobie, jeżeli jednostkowa cena nabycia bądź koszt wytworzenia towarów określone na moment przekazania nie przekraczają 10 zł, nie podlegają opodatkowaniu. A zatem nieodpłatne przekazywanie materiałów reklamowych i informacyjnych nadal nie będzie opodatkowane VAT, o ile wartość tych towarów będzie mniejsza niż 10 zł.

Zmiana jest jednak niekorzystna dla podatników, bo rozszerza sytuacje, w których podatnik będzie zobowiązany do odprowadzenia podatku. Dotyczy to szczególnie podatników wydających różnego rodzaju materiały informacyjne i reklamowe o wartości powyżej 10 zł, które do końca marca były nieopodatkowane.

3 Sprzedaż gruntów na jasnych zasadach

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT zwalnia się z opodatkowania dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Do końca marca nie było dokładnie wiadomo, jakie grunty należy uznać za tereny budowlane i co decyduje o ich statusie.

Z kolei od 1 kwietnia obowiązuje definicja "terenów budowlanych". Zgodnie z art. 2 pkt 33 ustawy o VAT chodzi o grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Zmiana uprościła więc rozliczenia podatników i zmniejszy koszty, jakie przed nowelizacją ponosili na prowadzenie sporów z organami podatkowymi, przed sądami administracyjnymi i analizy podatkowe.

3 Nieodpłatne przekazanie próbek

Od 1 kwietnia obowiązuje zmienione brzmienie definicji próbki. Obecnie jest nią egzemplarz towaru lub jego niewielka ilość, które pozwalają na ocenę cech i właściwości tego towaru w jego ostatecznej postaci. Ustawodawca zawarł również warunek, zgodnie z którym aby przekazanie próbki nie podlegało opodatkowaniu VAT, musi mieć na celu promocję towaru i nie może służyć zaspokojeniu potrzeb osoby otrzymującej próbkę, chyba że takie zaspokojenie potrzeb jest nieodłącznym elementem promocji tego towaru i ma skłonić odbiorcę do jego zakupu. Nowa definicja próbki wprowadza więc warunek przekazania w celu promocyjnym. Zdaniem ekspertów taka konstrukcja definicji powinna ograniczyć wątpliwości podatników co do formy, jaką mogą przybierać próbki towarów. Przepis dopuszcza jednak możliwość przekazania egzemplarza towaru, który nie może jednak zaspokoić potrzeb odbiorcy towaru. Rozróżnienie to może być w praktyce przedmiotem sporów między podatnikami a organami podatkowymi, gdyż granica między wydaniem jedynie na cele promocyjne a zaspokojeniem potrzeb odbiorcy może okazać się trudna do określenia.

4 Zmiany w WDT

Od 1 kwietnia przesunięcie własnych towarów z Polski do innego kraju UE nie jest uznawane za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (dalej: WDT) w przypadku:

- towarów, które mają być przedmiotem eksportu (ustawodawca zrezygnował z wymogu posiadania dokumentu celnego potwierdzającego objęcie tych towarów procedurą wywozu);

- towarów, które mają być czasowo używane w innym kraju UE dla świadczenia usług przez ich właściciela (zniknął wymóg, by towary powróciły do Polski w ciągu 24 miesięcy).

Podatnicy mają więc mniej obowiązków ewidencyjnych i informacyjnych.

Za WDT nie jest również uznawane przesunięcie własnych towarów do innego kraju UE, które mają być tam przedmiotem usług polegających na ich wycenie lub wykonaniu na nich prac, pod warunkiem ich powrotu do Polski. W tym przypadku zmiana definicji ma charakter doprecyzowujący (zakresem przepisu objęto usługi wyceny na towarach).

Korzystna dla podatników jest też rezygnacja z obowiązku podawania na fakturze numeru VAT UE sprzedawcy i analogicznego numeru nabywcy jako warunku do zastosowania stawki 0 proc.

4 Wzrost niektórych stawek VAT

Nowelizacja ustawy o VAT wprowadziła podwyżki stawek dotyczące niektórych towarów i usług dotychczas opodatkowanych obniżonymi stawkami 5 proc. i 8 proc. Od 1 kwietnia stawkę podstawową (23 proc.) należy stosować do takich towarów i usług jak:

● wełna szarpana,

● niejadalne odpady zwierzęce surowe (z wyjątkiem jelit, pęcherzy i żołądków),

● napoje, przy przygotowaniu których wykorzystywany jest napar z kawy lub herbaty, niezależnie od udziału procentowego tego naparu w przygotowywanym napoju (np. kawa latte macchiato i cappuccino),

● usługi związane z filmowaniem,

● usługi polegające na wypożyczaniu filmów i audycji w wybranym przez korzystającego czasie (usługi VOD),

● wyroby sztuki ludowej,

● usługi udostępniania programów radiowych i usługi telewizji satelitarnej.

Podwyżka VAT może oznaczać podwyżkę cen towarów i usług, choć w niektórych przypadkach (np. kawa latte) producenci wzięli ciężar podatku na siebie, obniżając marże.

5 Zmiany w WNT

Nowe brzmienie art. 12 ust. 1 pkt 4-6 ustawy o VAT znosi warunek wywozu towarów z terytorium Polski w terminie 90 dni jako koniecznego do nieuznawania takiej czynności za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (dalej: WNT). Do końca marca przemieszczenia towarów przez podatnika podatku od wartości dodanej lub na jego rzecz nie uznawało się za WNT, gdy towary miały być przedmiotem czynności odpowiadającej eksportowi towarów dokonanej przez tego podatnika na terytorium państwa członkowskiego, z którego są przemieszczane na terytorium kraju, pod warunkiem że od momentu, w którym towary przemieszczono na terytorium kraju, do momentu opuszczenia przez nie UE w wykonaniu czynności odpowiadającej eksportowi towarów upłynęło nie więcej niż 90 dni bądź przy czynnościach odpowiadających wewnątrzwspólnotowej dostawie towaru, do momentu opuszczenia przez nie terytorium kraju w wykonaniu czynności odpowiadającej WDT nie upłynęło więcej niż 90 dni.

5

Zmiany dotyczące kas rejestrujących

Ustawodawca zmodyfikował przepisy dotyczące kas rejestrujących w ustawie o VAT i rozporządzeniu ministra finansów z 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących. Zmiany w ustawie mają charakter doprecyzowujący, jednak nie wszystkie są niekorzystne. Podatnicy nie są jednak zadowoleni z tego, że paragon fiskalny musi zawierać wartość rabatów lub narzutów, o ile one występują. Kontrowersje budzi jednak obowiązek, by na żądanie nabywcy na paragonie znalazł się jego NIP, a także obowiązek umieszczenia nazwy towaru lub usługi pozwalającej na jednoznaczną ich identyfikację. Rozporządzenie wprowadza więc nowe obowiązki dla podatników. Ustawodawca przewidział okres przejściowy, ale część firm musi przeprogramować kasy lub kupić nowe, a to dodatkowe koszty.