Mniej danych na fakturach, ale więcej na paragonach

@RY1@i02/2013/101/i02.2013.101.07100050a.808.jpg@RY2@

Podatnicy od 1 kwietnia tego roku nie muszą już obawiać się, że zmiana statusu ze zwolnionego na czynny będzie miała negatywne konsekwencje w postaci braku prawa do odliczenia podatku naliczonego od nabywanych towarów i usług, które były dokumentowane fakturami przed dniem utraty prawa do zwolnienia podmiotowego lub rezygnacji z niego. Po zmianach z takich faktur, po zmianie statusu na podatnika VAT czynnego, można podatek odliczyć.

Podatnicy nie są jednak zadowoleni ze zmian w rozporządzeniu dotyczącym kas rejestrujących. Wprowadziło ono nowe obowiązki w postaci np. umieszczania na paragonach NIP nabywcy. Na szczęście wejście w życie tych przepisów zostało odsunięte w czasie, co nie oznacza jednak, że podatnicy nie mają z tymi regulacjami kłopotu.

KOMENTARZE EKSPERTÓW

Na odliczeniach skorzystają mali podatnicy

@RY1@i02/2013/101/i02.2013.101.07100050a.809.jpg@RY2@

Grzegorz Baran, doradca podatkowy, kancelaria podatkowo-prawna KPP

Ważną zmianą w możliwości odliczenia podatku naliczonego jest likwidacja przepisów zawartych w art. 88 ust. 1 pkt 5 lit. a) i b) ustawy o VAT. Przypomnijmy, że zgodnie z tymi dyspozycjami podatnicy nie mieli prawa odliczać podatku VAT naliczonego od nabywanych towarów i usług, których nabycie:

a) było udokumentowane fakturami otrzymanymi przed dniem utraty zwolnienia podmiotowego określonego w art. 113 ust. 1 lub 9 albo przed dniem rezygnacji z tego zwolnienia, za wyjątkiem przypadków określonych w art. 113 ust. 5 i 7

lub też

b) nastąpiło w wyniku darowizny bądź nieodpłatnego świadczenia.

Generalną zasadą było i jest, że przedsiębiorcy podmiotowo zwolnieni z VAT mają zakaz jego odliczania przy zakupach dotyczących prowadzonego przedsiębiorstwa i w konsekwencji to oni są finalnym ogniwem w łańcuchu opodatkowania, które jest obowiązane ten podatek zapłacić. Dodatkowo w zakresie przepisu art. 88 pkt 5 lit. a) podatnicy tacy nie mieli możliwości odliczenia VAT z faktur, które otrzymali przed zmianą swojego statusu na podatników VAT czynnych.

Takie rozwiązanie z jednej strony naruszało generalną zasadę, że to ostateczny konsument towaru lub usługi płaci VAT, a nie przedsiębiorca, dla którego powinien on być neutralny, a z drugiej powodowało, że VAT naliczony dla podmiotu zwolnionego z tego podatku stawał się elementem kosztotwórczym, przez co stawał się on mniej konkurencyjny na rynku.

Likwidacja tego dodatkowego zakazu to krok w dobrym kierunku i korzystne rozwiązanie dla tych małych podatników, którzy:

- zwiększyli swoje przychody ponad limit ustalony w art. 113 ust. 1 ustawy, a więc ponad kwotę 150 tys. zł, i tym samym przeszli do grupy podmiotów obowiązanych do opodatkowania swoich towarów lub usług lub też

- sami zrezygnowali z tego zwolnienia (stali się podatnikami VAT czynnymi), a jednocześnie wcześniej otrzymali faktury zakupowe, z których nie mogli odliczać VAT, co w konsekwencji powodowało, że dla nich ten podatek był definitywnie stracony.

Ustawodawca zdecydował także o uchyleniu normy wynikającej z pkt 5 lit. b) omawianego art. 88 ustawy, co zapewne było podyktowane faktem, że przepis ten był martwy dla podatników, ponieważ brak faktury u obdarowanego uniemożliwiał mu odliczenie podatku. Pamiętajmy, że według stanu prawnego obowiązującego do końca 2012 r. w takich wypadkach wystawiano fakturę wewnętrzną, a po 1 stycznia 2013 r. takiego obowiązku już nie ma. Warto również zwrócić uwagę na to, że umożliwienie obdarowanemu odliczenia VAT zapłaconego przez podatnika - darczyńcę byłoby sprzeczne z systemową konstrukcją tego podatku. Przy czynnościach nieodpłatnych, w sytuacji gdy podlegają one opodatkowaniu VAT, do jego zapłaty zobowiązanym jest bowiem podmiot dostarczający towar lub świadczący usługę. Obdarowany nie ponosi żadnego ciężaru wydatku z tego tytułu (ciężaru podatku również), więc stworzenie mu możliwości jego odliczenia byłoby bezzasadną korzyścią dla niego.

Zlikwidowano zatem przepis, którego zniknięcie należy uznać za neutralny dla podatników krok.

@RY1@i02/2013/101/i02.2013.101.07100050a.810.jpg@RY2@

Likwidacja obowiązku podawania NIP

@RY1@i02/2013/101/i02.2013.101.07100050a.111.gif@RY2@

Zbigniew Deptuła, doświadczony menedżer w spółce doradztwa podatkowego Ernst & Young

W stanie prawnym obowiązującym do 31 marca 2013 r. podmioty zarejestrowane jako podatnicy VAT czynni zobowiązani byli do umieszczania na fakturach oraz ofertach swojego numeru identyfikacji podatkowej (NIP). Obowiązek ten wynikał z art. 96 ust. 11 ustawy o VAT.

Wprowadzając z dniem 1 kwietnia 2013 r. zmiany do ustawy o VAT, polski ustawodawca zdecydował się zapis ten skreślić. Równocześnie jednak został wprowadzony artykuł 106e, w którym ustawodawca wskazał NIP jako jeden z niezbędnych elementów faktury. Porównując oba analizowane przepisy, można więc wnioskować, że faktyczna różnica pomiędzy obecnym a poprzednim stanem prawnym polega jedynie na zniesieniu obowiązku umieszczania numeru NIP na ofertach handlowych.

Zgodnie z uzasadnieniem do wprowadzanych zmian ustawodawca stwierdził, że omawiana zmiana jest zmianą redakcyjną, wynikającą z kompleksowej nowelizacji uregulowań ustawowych dotyczących fakturowania. Zmiany mają na celu uproszczenie przepisów dotyczących wystawiania faktur, dostosowanie ich do praktyki gospodarczej oraz przepisów wspólnotowych. Ustawodawca powoływał się również na konieczność zapewnienia pewności prawa i jego przejrzystości oraz na to, że unijna dyrektywa VAT nie określa obowiązku umieszczania numeru VAT na ofertach handlowych składanych przez podatników.

Omawianą zmianę w zakresie fakturowania całościowo należy więc ocenić pozytywnie z punktu widzenia przedsiębiorców jako uproszczenie wymogów administracyjnych.

Warto jednak zastanowić się dłużej, czy wpływ tej zmiany będzie korzystny z perspektywy pewności obrotu gospodarczego. Istnieje bowiem pewne ryzyko, że brak NIP spowoduje wzrost liczby pomyłek, w szczególności w zakresie identyfikacji oferentów. Można dodatkowo oczekiwać, że zmiana ta nie spowoduje praktycznej zmiany w zakresie wymogów stawianych podmiotom uczestniczącym w postępowaniu przetargowym. Wydaje się, że podanie NIP będzie nadal powszechnie stosowanym wymogiem formalnym. Samo ministerstwo w wydanej broszurze komentującej ostanie zmiany w ustawie o VAT podkreśla, że zmiana ta nie oznacza, że podatnicy nie mogą umieszczać numerów NIP w ofertach czy informacjach handlowych.

Należy pamiętać, że numer identyfikacji podatkowej jest indywidualnym oznaczeniem przedsiębiorcy pozwalającym jednoznacznie i ponad wszelką wątpliwość zidentyfikować podmioty zarejestrowane jako podatnicy VAT. Pewności takiej nie daje natomiast podanie samej firmy, która z oczywistych przyczyn może być podobna do nazw innych podmiotów funkcjonujących na rynku. Zgłoszenia identyfikacyjnego można dokonać tylko raz w przeciągu gospodarczego życia podatnika, zgodnie z ustawą z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. nr 142, poz. 702 z późn. zm.).

@RY1@i02/2013/101/i02.2013.101.07100050a.812.jpg@RY2@

Nowe obowiązki związane z kasami rejestrującymi

@RY1@i02/2013/101/i02.2013.101.07100050a.813.jpg@RY2@

Jarosław Ziółkowski, doradca podatkowy, ITA

Od 1 kwietnia weszły w życie zmiany w ustawie o VAT odnośnie do kas rejestrujących oraz rozporządzenie ministra finansów z 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących. Zmiany w ustawie mają charakter doprecyzowujący i nie powodują modyfikacji dotychczasowej sytuacji podatników. Warto się zatem skupić na wybranych aspektach rozporządzenia, ponieważ zawarte tam regulacje nakładają na podatników wiele nowych obowiązków.

Przy codziennej pracy z kasami istotne jest, że od 1 kwietnia otrzymanie przed dokonaniem sprzedaży całości lub części należności (zapłaty) podlega ewidencjonowaniu z chwilą jej otrzymania. Do końca marca 2013 r. przepisy nie zawierały jednoznacznego wskazania, jak postępować w takiej sytuacji, ale w wydawanych interpretacjach indywidualnych minister finansów nakazywał rejestrować otrzymanie zaliczek (przedpłat). Regulacja ta w praktyce może budzić problemy w przypadku sklepów internetowych, kiedy otrzymanie zaliczki przelewem od klienta będzie odbywać się poza godzinami pracy sklepu (niezwłoczne zaewidencjonowanie będzie niemożliwe do wykonania).

Podatnicy od 1 kwietnia mają także obowiązek prowadzenia odrębnych ewidencji w przypadkach wystąpienia uznanych reklamacji towarów lub usług, zwrotów towarów oraz oczywistych pomyłek. Elementy, jakie powinny zawierać ewidencje, zostały określone w rozporządzeniu. W tym zakresie nowe rozwiązania sankcjonują dotychczasową praktykę popartą interpretacjami indywidualnymi ministra finansów.

Za ułatwienie należy uznać przesunięcie terminu na sporządzenie raportu fiskalnego okresowego (miesięcznego) po zakończeniu sprzedaży za dany miesiąc najpóźniej do 25. dnia miesiąca następującego po danym miesiącu. Do końca marca raport ten należało sporządzić nie później niż przed rozpoczęciem sprzedaży w następnym miesiącu.

Od 1 kwietnia paragon fiskalny musi zawierać wartość rabatów lub narzutów, o ile takie występują. Najwięcej kontrowersji budzi jednak obowiązek, by na żądanie nabywcy na paragonie znalazł się jego NIP, oraz obowiązek umieszczenia nazwy towaru lub usługi pozwalającej na jednoznaczną ich identyfikację. Kasy będące w użyciu nie są przystosowane do podawania NIP nabywcy. Ponadto nie jest wiadome, jak precyzyjny ma być opis sprzedawanych towarów i usług na paragonie. Na dostosowanie kas do nowych wymagań rozporządzenie przewiduje termin do końca września tego roku.

Z opublikowanych na stronie resortu finansów wyjaśnień wynika, że użytkowane dotychczas kasy, jeśli nie mają technicznej możliwości drukowania NIP nabywcy lub wartości rabatów, będą mogły być używane także od 1 października 2013 r. Bezwzględnie do 30 września należy natomiast zaprogramować urządzenia, by paragony podawały prawidłowy opis towarów lub usług. Wskazać należy, że stanowisko to, w części korzystne dla podatników, nie wynika wprost z przepisów rozporządzenia. Ponadto nie jest ono interpretacją ogólną. Pozostaje mieć nadzieję, że organy podatkowe będą je respektować w indywidualnych sytuacjach przedsiębiorców.

@RY1@i02/2013/101/i02.2013.101.07100050a.814.jpg@RY2@

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl