Łatwiej jest rozliczać VAT od transakcji z podmiotami spoza Unii Europejskiej

@RY1@i02/2013/073/i02.2013.073.07100050e.808.jpg@RY2@

Eksporterzy i importerzy doczekali się zmian w ustawie z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Upraszczają one ich rozliczenia podatkowe.

W przypadku eksportu i importu obowiązują od 1 kwietnia nowe definicje, które odzwierciedlają regulacje wspólnotowe, czyli przepisy dyrektywy 112. Zmieniły się również procedury dla eksporterów, które ułatwiają im życie. Z kolei ważną zmianą dla importerów jest możliwość ustanowienia przedstawiciela podatkowego w Polsce zamiast rejestrowania się do celów podatku od towarów i usług.

Dla polskich podatników ważna jest zmiana definicji działalności gospodarczej. Organom podatkowym trudniej będzie udowodnić, że jednorazowe wykonanie czynności powoduje, że jest to czynność podatnika VAT. Organy podatkowe będą jednak w dalszym ciągu mogły uznać, że dany podmiot działał jako podatnik VAT na podstawie innej przesłanki. Chodzi o to, czy podatnik podejmował działania podobne do działań, jakie podejmują handlowcy, producenci itp.

KOMENTARZE EKSPERTÓW

Procedury dotyczące eksportu stały się bardziej przyjazne

@RY1@i02/2013/073/i02.2013.073.07100050e.809.jpg@RY2@

Grzegorz Baran doradca podatkowy, kancelaria podatkowo-prawna KPP

Od 1 kwietnia 2013 r. zmieniły się przepisy dotyczące eksportu towarów. W stanie prawnym przed 1 kwietnia pod pojęciem eksportu rozumiano potwierdzony przez urząd celny określony w przepisach celnych wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej w wykonaniu czynności określonych w art. 7 ustawy o VAT, jeżeli wywóz był dokonany przez:

- dostawcę lub na jego rzecz, lub

- nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju, lub na jego rzecz, z wyłączeniem towarów wywożonych przez samego nabywcę dla celów wyposażenia środków transportu turystycznego lub innego służącego do celów prywatnych.

Po zmianie definicji przez eksport rozumiemy dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej, jeżeli wywóz tych towarów poza terytorium UE jest potwierdzony przez urząd celnych określony w przepisach celnych, przy zachowaniu pozostałych warunków.

Zmiana ta jest pozytywna dla podatników eksporterów, ponieważ nie będą oni ograniczeni do korzystania wyłącznie z polskiego urzędu celnego. Eksportowany towar będzie mógł być zgłoszony do odprawy celnej w dowolnym kraju Unii Europejskiej, przy zachowaniu warunku, że transport lub wysyłka tego towaru rozpoczną się na terytorium Polski. W wielu przypadkach możliwość ta pozwoli zaoszczędzić polskim podatnikom na kosztach odprawy celnej, które w innych krajach UE mogą być niższe niż w Polsce, jak również na czasie odprawy.

Kolejną pozytywną zmianą jest poszerzenie katalogu dokumentów, które mogą potwierdzać wywóz towarów poza UE, o elektroniczne dokumenty otrzymane z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych. Zatem oprócz dotychczas stosowanej formy papierowej takich potwierdzeń dowodem wywozu towarów będzie również dokument w formie elektronicznej, i to zarówno powstały w systemie teleinformatycznym i otrzymany za jego pośrednictwem, jak i powstały w tym systemie i otrzymany bez jego pośrednictwa (przy zachowaniu autentyczności pochodzenia).

Zmianą niekorzystną dla ogółu eksporterów jest dodanie do art. 41 ustawy ust. 9a i 9b dotyczących przedpłat. Według starych zasad otrzymanie takich należności rodziło powstanie obowiązku podatkowego zasadniczo z upływem miesiąca, w którym je otrzymano. Podatnik mógł również wykazać obowiązek podatkowy ze stawką VAT 0 proc. w terminie późniejszym, pod warunkiem wywozu towaru w ciągu 6 miesięcy od dnia otrzymania części należności.

Po zmianie przepisów termin wywozu towarów skrócono do 2 miesięcy, choć pozostawiono możliwość wydłużenia go, ale jedynie dla podatników, którzy uzasadnią to wydłużenie specyfiką realizacji swojej dostawy potwierdzoną warunkami, w których określono termin wywozu towarów.

@RY1@i02/2013/073/i02.2013.073.07100050e.810.jpg@RY2@

Ustawodawca uporządkował przepisy dotyczące importu

@RY1@i02/2013/073/i02.2013.073.07100050e.811.jpg@RY2@

Magdalena Chmielewska-Cholewa doradca podatkowy w Ernst & Young

Wprowadzone od 1 kwietnia 2013 r. zmiany w przepisach o VAT dotyczące importu towarów są nieznacznie i mają głównie charakter porządkowy.

Po pierwsze, zmianie uległa definicja importu. Od 1 kwietnia 2013 r. pod pojęciem importu towarów rozumie się przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego na terytorium Unii Europejskiej, a nie jak to miało miejsce dotychczas - na terytorium kraju. Zmiana ta eliminuje dotychczasową niespójność polskiej definicji z definicją importu towarów określoną w przepisach unijnych.

Powyższa zmiana wymagała jednak doprecyzowania miejsca świadczenia dla importu towarów. I tak w dodanym art. 26a ust. 1 ustawy VAT wskazano, że miejscem importu towarów jest terytorium państwa członkowskiego, na którym towary znajdują się w momencie ich wprowadzenia na terytorium Unii Europejskiej. W rezultacie, zgodnie z tą ogólną zasadą, opodatkowaniu VAT w Polsce podlega jedynie import, w przypadku którego towary są przywożone spoza UE do Polski. Istota przepisów regulujących opodatkowanie importu towarów nie uległa zatem zmianie w porównaniu z poprzednim stanem prawnym.

Po drugie, w ustawie o VAT usunięto dotychczas obowiązujący art. 36, zastępując go art. 26a ust. 2. Dzięki tej zmianie kwestia miejsca świadczenia dla importu towarów została kompleksowo uregulowana w dziale V ustawy, dotyczącym miejsca świadczenia. Przepis ten wskazuje, że jeśli towary przywożone spoza UE zostają objęte jedną z określonych procedur celnych, miejscem importu będzie kraj, w którym procedury te przestają obowiązywać. Przykładowo jeśli zaraz po wprowadzeniu towarów z terytorium Rosji do Polski towary zostaną objęte zawieszającą procedurą celną (np. tranzytem), czynność ta będzie uznana za import na terytorium Polski wyłącznie w sytuacji, gdy ta procedura zostanie w Polsce zakończona. W obowiązujących od 1 kwietnia 2013 r. przepisach do katalogu procedur celnych, w przypadku których ma zastosowanie powyższa zasada, dodano wprowadzenie towarów do wolnego obszaru celnego i składu wolnocłowego. Dzięki tej zmianie krajowe przepisy zostały w pełni dostosowane do przepisów unijnych i nie powinno już ulegać wątpliwości, że wprowadzenie towarów do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego nie jest traktowane jako import towarów na gruncie VAT. Jest to zatem zmiana korzystna dla podatników.

Korzystną zmianą dla podmiotów zagranicznych, dokonujących importu towarów do Polski, jest z kolei dodanie do ustawy o VAT art. 18d. Zgodnie z tym przepisem w przypadku podmiotów dokonujących w Polsce wyłącznie importu towarów, których krajem przeznaczenia jest inny kraju UE (tzn. nastąpi wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów z Polski), a właściciel towarów nie jest zarejestrowany w Polsce dla celów VAT, nie musi on dokonywać takiej rejestracji. Dodany przepis umożliwia bowiem, by obowiązki tego podatnika były wykonane przez przedstawiciela podatkowego, działającego w imieniu i na rzecz tego podatnika.

@RY1@i02/2013/073/i02.2013.073.07100050e.812.jpg@RY2@

Zmieniła się definicja działalności gospodarczej

@RY1@i02/2013/073/i02.2013.073.07100050e.813.jpg@RY2@

Emil Kaczyński ekspert podatkowy w KPMG

Od 1 kwietnia 2013 r. w ustawie o VAT zmieniła się definicja działalności gospodarczej. Wprowadzana zmiana miała na celu dostosowanie do odpowiadającemu temu pojęciu definicji działalności gospodarczej w przepisach unijnych (dyrektywie 2006/112/WE) oraz wniosków płynących z orzecznictwa unijnego.

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT obowiązującym przed 1 kwietnia działalność gospodarcza obejmowała wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmowała również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Od 1 kwietnia działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Ponadto działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W nowej definicji nie ma już fragmentu o czynnościach jednorazowych, które zostały wykonane w okolicznościach wskazujących na częsty zamiar ich wykonywania. Obowiązująca obecnie definicja jest prostsza i powinna w praktyce wyeliminować wątpliwości, które pojawiały się przy wykonywanych czynnościach okazjonalnych.

Dzięki doprecyzowaniu omawianej definicji podatnicy mogą łatwiej ocenić, czy wykonując określone czynności, staną się podatnikami VAT. Wprowadzana zmiana będzie korzystna dla osób, które dokonują pewnych transakcji w sposób okazjonalny, gdyż wobec nich nie będzie realizowana opcja uznania za podatnika każdego, kto dokonuje określonych transakcji związanych z działalnością gospodarczą w sposób okazjonalny.

Jednakże należy zwrócić uwagę, iż w uzasadnieniu do projektu zastrzeżono, że zmiana ta nie oznacza, że nie będzie objęty VAT podmiot, który prowadząc działalność gospodarczą wykona np. tylko jedną określoną transakcję.

@RY1@i02/2013/073/i02.2013.073.07100050e.814.jpg@RY2@

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@nfor.pl