Co zmieni się w opodatkowaniu VAT handlu zagranicznego

Czy zmieni się definicja importu

Przedsiębiorca zarejestrowany w Warszawie będzie sprowadzał od maja towary z Rosji do Litwy. Czy taka transakcja będzie importem?

@RY1@i02/2013/060/i02.2013.060.18300150e.817.jpg@RY2@

Od początku kwietnia zmieni się definicja importu towarów. Nie będzie to już przywóz towarów z państwa nienależącego do UE "na terytorium kraju" (co jest uznawane za przywóz do Polski), tylko "na terytorium Unii Europejskiej" (a więc do dowolnego kraju unijnego). Nie oznacza to jednak, że sprowadzenie towarów z Rosji do Litwy będzie traktowane dla rozliczenia VAT tak jak import towarów, mimo że towar fizycznie nie trafi do Polski. Ustawą z 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r., poz. 35) zmieniona została nie tylko definicja importu określona w art. 2, ale również art. 5 określający zakres opodatkowania. Przepis ten w nowym brzmieniu określa, że opodatkowaniu VAT podlega import towarów na terytorium kraju, co oznacza, że podatek trzeba rozliczyć w Polsce, jeśli jest ona krajem docelowym.

Podstawa prawna

Art. 2 pkt 7 i 8, art. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Czy zmieni się miejsce rozliczenia importu

Czy w związku z nowelizacją przepisów o VAT zmieni się zasada rozliczenia importu?

@RY1@i02/2013/060/i02.2013.060.18300150e.818.jpg@RY2@

Dotychczasowe zasady wymiaru i poboru podatku z tytułu importu towarów określa art. 36 ustawy o VAT. Zgodnie z nim w przypadku gdy towary zostaną objęte procedurami celnymi zawieszającymi pobór należności w jakimś państwie UE (innym niż Polska) i przestaną podlegać tym procedurom w Polsce, to uważa się, że import tych towarów będzie dokonany w Polsce. Przepis ten z początkiem kwietnia zostanie uchylony.

Od 1 kwietnia zasada wymiaru i poboru podatku zostanie przeniesiona do nowego art. 26a ustawy o VAT. Zgodnie z nim miejscem importu towarów jest terytorium państwa członkowskiego, w którym towary znajdują się w momencie ich wprowadzenia na terytorium UE. Natomiast import będzie rozliczony z VAT w tym kraju, w którym towar przestanie podlegać procedurom celnym (np. procedurze składu celnego). Z kolei przepisów nie spowoduje więc zmian w identyfikacji miejsca rozliczenia importu towarów.

Podstawa prawna

Art. 2 pkt 7 i 8, art. 5, art. 26a, art. 36 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Czy można stosować 0-proc. stawkę

Przedsiębiorca importujący towary z Rosji zastanawia się, czy w dalszym ciągu dla potrzeb rozliczenia VAT z polskim fiskusem będzie mógł stosować do importu 0-proc. stawkę do niektórych towarów?

@RY1@i02/2013/060/i02.2013.060.18300150e.819.jpg@RY2@

W przypadku importu od 1 kwietnia 2013 r. tak jak dotychczas kwota podatku do zapłaty będzie wynikać z kwoty należności celnych. Co do zasady, podstawą opodatkowania VAT w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli zaś przedmiotem importu są towary opodatkowane akcyzą, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy.

W niektórych przypadkach import towaru można rozliczać z zerową stawką VAT. Zależy to od charakteru czynności importowych oraz tego, jakie towary są importowane. Zerowa stawka ma zastosowanie np. do importu środków transportu morskiego (w tym ratowniczego), rybołówstwa oraz środków transportu lotniczego i części zamiennych do nich. W przypadku gdy w ramach międzynarodowego transportu towary importowane zostaną dopuszczone do obrotu w kraju unijnym innym niż Polska, również będzie mogła mieć zastosowanie stawka 0 proc.

Podstawa prawna

Art. 29 ust. 13-16, art. 83 ust. 1 pkt 23, art. 83 ust. 5 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Czy zmieni się definicja eksportu towarów

Czy za eksport można uznać transakcję, w ramach której wywóz towarów poza UE rozpoczął się nie w Polsce, ale w innym kraju członkowskim?

@RY1@i02/2013/060/i02.2013.060.18300150e.820.jpg@RY2@

Obecne przepisy nie określają precyzyjnie, czy dla opodatkowania danej transakcji jako eksportu i zastosowania 0-proc. stawki konieczne jest, aby wywóz towaru rozpoczął się w Polsce. Podatnicy uważają, że nie, i nawet jeśli wywóz towaru rozpoczyna się z innego niż polski urząd celny, to mają prawo do zerowej stawki. Po wieloletnich sporach z fiskusem NSA podjął 25 czerwca 2012 r. uchwałę w składzie siedmiu sędziów (sygn. akt I FPS 3/12), w której ostatecznie przyznał rację podatnikom. Stanowisko sądu przyczyniło się do zmiany przepisów.

Od 1 kwietnia przepisy będą określać, że eksport towarów będzie mieć miejsce w przypadku dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej np. przez dostawcę lub na jego rzecz. Nowym elementem tej regulacji jest wprowadzenie warunku, że wywóz towaru może być potwierdzony przez urząd celny określony w przepisach celnych (czyli w praktyce urząd znajdujący się na terytorium UE). Z przepisów będzie więc bezpośrednio wynikać, że eksport towarów ma miejsce, jeśli towar faktycznie zostanie wywieziony z Polski, ale sama procedura celna wywozu zostanie rozpoczęta w innym kraju członkowskim UE.

Podstawa prawna

Art. 2 pkt 8 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Czy eksport potwierdzą dokumenty

Przedsiębiorca często przy wywozie towarów do Rosji korzysta z urzędów celnych w państwach bałtyckich. Czy od kwietnia będzie musiał mieć dokumenty potwierdzające wywóz towarów z tych urzędów?

@RY1@i02/2013/060/i02.2013.060.18300150e.821.jpg@RY2@

Obecnie przepisy określają, że aby zastosować 0-proc. stawki VAT przy eksporcie, trzeba mieć dokument potwierdzający wywóz towaru poza UE. Przedsiębiorca musi go mieć przed złożeniem deklaracji VAT za dany okres rozliczeniowy. Dotąd przepis ten nie precyzował, o jakie dokumenty chodzi. Po nowelizacji będzie wymieniać kilka przykładowych dokumentów uprawniających do preferencyjnej stawki. Będą to w szczególności: dokumenty w formie elektronicznej otrzymane z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, potwierdzone przez urząd celny wydruki takich dokumentów lub dokumenty elektroniczne, które nie pochodzą bezpośrednio z systemów urzędowych, ale np. od agencji celnych. Potwierdzeniem będzie również dokument papierowy poświadczający dokonanie zgłoszenia wywozowego w formie papierowej poza systemem teleinformatycznym (może to być też kopia poświadczona przez urząd celny).

Podstawa prawna

Art. 2 pkt 8, art. 41 ust. 6a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Czy eksport pośredni musi być potwierdzony

Przedsiębiorca zajmuje się handlem z krajami azjatyckimi, ale to zagraniczni nabywcy jego towarów w praktyce dokonują ich wywozu. Czy przedsiębiorca będzie mieć prawo do zastosowania 0-proc. stawki VAT?

@RY1@i02/2013/060/i02.2013.060.18300150e.822.jpg@RY2@

Obecnie w przypadku transakcji eksportowych, w których to nabywca towaru spoza UE dokonuje dostawy towarów z Polski lub też dostawa ta jest realizowana na jego rzecz przez pośrednika, polski przedsiębiorca może stosować zerową stawkę, jeśli ma kopię dokumentu, w którym urząd celny poświadczył wywóz towaru poza teren UE. Po zmianach przepisów będzie miał prawo do zerowej stawki, jeśli będzie miał jeden z dokumentów potwierdzających transakcję wymagany przy standardowym eksporcie (tj. gdyby sam wywoził towar). W większości przypadków musi więc być to oryginalny dokument, np. wygenerowany z bazy teleinformatycznej urzędu celnego czy agencji celnej. Z dokumentów tych musi wynikać, że towar będący przedmiotem dostawy i wywozu jest ten sam.

Podstawa prawna

Art. 41 ust. 11 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Czy zmieni się rozliczenie handlu wewnątrz UE

Przedsiębiorca aktywnie współpracuje z kontrahentami z Niemiec i Francji. Czy od kwietnia zmienią się zasady rozliczeń wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT)?

@RY1@i02/2013/060/i02.2013.060.18300150e.823.jpg@RY2@

W związku ze zmianą definicji eksportu zmianie ulegnie też katalog przemieszczeń towarów między krajami, który nie będzie uznawany za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (opodatkowaną 0-proc. stawką). Zgodnie z obecnymi przepisami pewna grupa przemieszczeń towarów nie stanowi WDT. Chodzi m.in. o sytuację, kiedy towary mają być czasowo używane na terytorium państwa członkowskiego innym niż Polska w celu świadczenia przez przedsiębiorcę usług za granicą. Teraz jeśli są one używane za granicą dłużej niż przez 24 miesiące, to trzeba rozliczyć wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Od 1 kwietnia warunek 24 miesięcy nie będzie obowiązywał. Oznacza, to że jeśli podatnik będzie wykorzystywał dany towar do świadczenia usług na terytorium innego kraju dłużej niż dwa lata, to nie będzie musiał w deklaracji rozliczeniowej VAT wykazywać tej transakcji jako wewnątrz- wspólnotowej.

Podstawa prawna

Art. 13 ust. 4 pkt 7 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Czy będzie można rozliczyć handel z Chorwacją

Podatnik zamierza podjąć od lipca współpracę z kontrahentem z Chorwacji. Czy będzie mógł rozliczać transakcje z nim w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów?

@RY1@i02/2013/060/i02.2013.060.18300150e.824.jpg@RY2@

Rozporządzeniem z 14 marca 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 362) do przepisów wykonawczych wprowadzone zostały zmiany w rozliczeniach transakcji wewnątrzwspólnowych. Od kwietnia akt ten uwzględnia wstąpienie Chorwacji do Unii Europejskiej z początkiem lipca 2013 r. W związku z tym w rozporządzeniu przewidziane zostały przepisy umożliwiające zastosowanie 0-proc. stawki VAT w okresie przejściowym. Zgodnie z nimi stawkę tę można stosować do dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych z Polski na terytorium nowego państwa członkowskiego, jeżeli łącznie zostały spełnione następujące warunki. Po pierwsze wywożone towary zostały objęte procedurą wywozu przed 1 lipca 2013 r. Po drugie wywóz poza terytorium UE (terytorium rozumiane jako terytorium przed 1 lipca 2013 r., czyli np. do Chorwacji) nastąpił po 30 czerwca 2013 r. Po trzecie podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji VAT za dany okres rozliczeniowy ma w swojej dokumentacji dowody potwierdzające wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Podstawa prawna

Par. 42a rozporządzenia ministra finansów z 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 247 z późn. zm.).

Art. 42 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl