W jaki sposób można obciążyć nabywców towarów kosztami przygotowania produkcji

Podstawą opodatkowania VAT jest co do zasady wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej (zob. art. 29a ust. 1 ustawy o VAT). Jak jednocześnie stanowi art. 29a ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT, podstawa opodatkowania obejmuje koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

W świetle tych przepisów uznać należy, że koszty przygotowania produkcji, którymi podatnicy obciążają nabywców towarów, powiększają podstawę opodatkowania dostaw tych towarów (jako koszty dodatkowe pobierane przez dokonującego dostawy od nabywcy). Nie jest zatem dopuszczalne traktowanie takich obciążeń jako świadczenia usług.

Aktualne w tym zakresie są wyjaśnienia organów podatkowych wydawane na gruncie przepisów obowiązujących do końca 2013 roku, np. interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 17 lutego 2009 r. (nr ILPP2/443-1089/08-2/AD) czy interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 30 marca 2012 r. (nr ITPP2/443-1760/11/AK). W drugiej ze wskazanych interpretacji czytamy, że "postanowienia umowy w zakresie osobnego ustalania ceny za towar i prace przygotowawcze nie zmieniają faktu, iż przedmiotowe umowy zostały zawarte na wykonanie i dostawę towarów, a zatem to dostawa towarów jest przedmiotem umowy i stanowi główny i podstawowy element całej transakcji. Nabywca towarów pokrywa wartość zakupionego towaru wraz z kosztami ich wytworzenia, a zatem prace przygotowawcze są nierozerwalnie związane z dostawą towarów. Reasumując, stwierdzić należy, iż koszty ponoszone w związku z produkcją komponentów w ramach projektów "E" i "V", które zwracane są spółce przez przyszłych nabywców tych towarów jako element cenotwórczy całości realizowanej dostawy, (...) winny zostać włączone do podstawy opodatkowania dostawy towarów".

Nie oznacza to jednak, że koszty przygotowania produkcji nie mogą zostać wykazane jako osobna pozycja na fakturze. Dopuszcza się bowiem wykazywanie kosztów czynności pomocniczych jako osobnych pozycji na fakturze. Jak czytamy w interpretacji indywidualnej dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 24 czerwca 2010 r. (nr IPPP2/443-254/10-4/AO), "nie ma przeszkód, by były wykazywane w odrębnych pozycjach na jednej fakturze. W sytuacji wykazania świadczenia w kilku pozycjach (...) podstawą opodatkowania będzie zawsze suma kwot wykazanych przez dostawcę na fakturze, obejmująca należność za dostawę, tj. kwotę należną z tytułu czynności zasadniczej, jak również kwotę należną z tytułu czynności pomocniczych, niezbędnych dla jej wykonania. Dostawca towarów może odrębnie ująć kwoty należne z tytułu czynności głównej oraz czynności pomocniczych dla przejrzystości dokumentacji". Taki sposób wykazania kosztów produkcji nie zmienia jednak tego, że obciążenie tymi kosztami stanowi element podstawy opodatkowania dostaw towarów, a nie świadczenie usługi.

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 29a ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).