W jaki sposób ewidencjonować w księgach zaokrąglenia VAT naliczonego i należnego

Czynny podatnik VAT wykazuje w ewidencji sprzedaży i ewidencji zakupu dane wartościowe z dokładnością do 1 grosza, czyli bez zaokrągleń. W takich samych kwotach podatek należny i podatek naliczony jest ewidencjonowany w księgach rachunkowych. Natomiast w deklaracji VAT te sumaryczne dane są wykazywane z dokładnością do 1 złotego. W ten sposób powstają drobne zaokrąglenia, które należy odpowiednio ująć w księgach rachunkowych.

Zgodnie z art. 63 par. 1 ordynacji podatkowej podstawy opodatkowania oraz kwoty podatków zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych. Zasada ta obowiązuje również podatnika VAT, który przenosi wartości netto oraz kwoty należnego i naliczonego podatku z ewidencji VAT do deklaracji VAT.

W jednostce będącej czynnym podatnikiem VAT do ewidencji rozrachunków z tytułu podatku od towarów i usług zwykle służą następujące konta:

• 220 „Rozrachunki publicznoprawne” (w analityce: Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT), które jest przeznaczone do ewidencji należności i zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług w kwotach zgodnych ze sporządzonymi deklaracjami VAT; jest to konto aktywno-pasywne, co oznacza, że może na nim wystąpić zarówno saldo Wn, jak i saldo Ma;
• 221 „Podatek naliczony i jego rozliczenie”, które jest przeznaczone do ewidencji kwot podatku naliczonego podlegającego odliczeniu w całości lub części na podstawie m.in. faktur zakupu; konto to zazwyczaj wykazuje saldo Wn;
• 222 „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT należnego”, które jest przeznaczone do ewidencji kwot podatku należnego, co do których powstał obowiązek podatkowy z tytułu dokonania czynności opodatkowanych VAT; konto to zazwyczaj wykazuje saldo Ma.

Różnice wynikające z zaokrągleń powstałych na skutek przeniesienia danych wartościowych z ewidencji VAT do deklaracji VAT ujmuje się na koncie 760 „Pozostałe przychody operacyjne” lub na koncie 765 „Pozostałe koszty operacyjne”. W praktyce można spotkać dwa sposoby rozliczenia tych zaokrągleń. Pierwszy polega na przeksięgowaniu zaokrągleń bezpośrednio z kont 221 i 222. Drugi zaś polega na przeksięgowaniu zaokrągleń bezpośrednio z konta 220. Obie metody rozksięgowania zaokrągleń są prawidłowe. ©℗

przykład

Dwa warianty ©℗

Z ksiąg rachunkowych jednostki za styczeń 2019 r. wynikają następujące salda związane z rozliczeniem VAT:

• w zakresie podatku należnego (saldo Ma konta 222 „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT należnego”) kwota: 50 465,59 zł;
• w zakresie podatku naliczonego (saldo Wn konta 221 „VAT naliczony i jego rozliczenie”) kwota: 30 006,27 zł.

Z kolei z deklaracji VAT-7 za styczeń 2019 r. wynikał:

• podatek należny w kwocie: 50 466 zł,
• podatek naliczony w kwocie: 30 006 zł,
• zobowiązanie podatkowe podlegające wpłacie do urzędu skarbowego w kwocie: 20 460 zł.

I wariant: rozliczenie zaokrągleń powstałych na kontach 221 i 222

1. PK – rozliczenie podatku należnego, co do którego obowiązek podatkowy powstał w styczniu 2019 r., kwota 50 466 zł:

• Wn konto 222 „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT należnego”,
• Ma konto 220 „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT”.

2. PK – rozliczenie podatku naliczonego, co do którego prawo do odliczenia przysługiwało w styczniu 2019 r., kwota 30 006 zł:

• Wn konto 220 „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT”,
• Ma konto 221 „VAT naliczony i jego rozliczenie”.

3. PK – rozliczenie zaokrągleń wynikających z deklaracji VAT-7 za styczeń 2019 r.:

a) powstałych z tytułu podatku należnego w kwocie 0,41 zł (50 466 zł – 50 465,59 zł):

• Wn konto 765 „Pozostałe koszty operacyjne”,
• Ma konto 222 „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT należnego”;

b) powstałych z tytułu podatku naliczonego w kwocie 0,27 zł (30 006,27 zł ‒ 30 006 zł):

• Wn konto 765 „Pozostałe koszty operacyjne”,

• Ma konto 221 „VAT naliczony i jego rozliczenie”.

II wariant: rozliczenie zaokrągleń powstałych na koncie 220

1. PK – rozliczenie podatku należnego, co do którego obowiązek podatkowy powstał w styczniu 2019 r.:

• Wn konto 222 „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT należnego”, kwota 50 465,59 zł,
• Ma konto 220 „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT”, kwota 50 465,59 zł.

2. PK – rozliczenie podatku naliczonego, co do którego prawo do odliczenia przysługiwało w styczniu 2019 r.:

• Wn konto 220 „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT”, kwota 30 006,27 zł,
• Ma konto 221 „VAT naliczony i jego rozliczenie”, kwota 30 006,27 zł.

3. PK – rozliczenie zaokrągleń wynikających z deklaracji VAT-7 za styczeń 2019 r.:

• Wn konto 765 „Pozostałe koszty operacyjne”, kwota 0,68 zł,

• Ma konto 220 „Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT”, kwota 0,68 zł.

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 395 ze zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. ‒ Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.).