Metody ustalania prewspółczynnika w gminie

O CO TOCZYŁ SIĘ SPŃR

Chodzi o sytuację, gdy gmina przez swoje jednostki wykonuje zarówno działalność publiczną (niepodlegającą VAT), jak i gospodarczą (opodatkowaną). Musi więc ustalać prewspółczynnik, który pozwala jej określić, jaką część podatku naliczonego zawartego w cenie kupowanych towarów i usług (często są to wydatki inwestycyjne) można odliczyć od podatku należnego. Przykładowe metody obliczania prewspółczynników określa ustawa o VAT (art. 86 ust. 2c), ale minister finansów sprecyzował je w rozporządzeniu z 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz.U. poz. 2193). Zasadniczo rozporządzenie nakazuje brać pod uwagę stosunek rocznego obrotu jednostki (m.in. gminy, urzędu gminy) z działalności gospodarczej do uzyskanych przez nią przychodów. Gminy uważają jednak, że nie są związane metodą ustalania prewspółczynnika z rozporządzenia. W sprawie rozstrzygniętej przez NSA gmina, która realizowała inwestycję wodno-kanalizacyjną i ponosiła w związku z tym wydatki, uważała, że prewspółczynnik powinien wynieść 98–99 proc. Taki bowiem procent usług wodno-kanalizacyjnych świadczyła na rzecz podmiotów zewnętrznych. Była to więc działalność opodatkowana VAT. Jedynie 1–2 proc. czynności było poza VAT. Spółka uważała, że może odliczyć 98–99 proc. VAT.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uważał, że może odliczyć 11 proc. VAT od wydatków, bo tyle wychodzi z prewspółczynnika według metody wynikającej z rozporządzenia ministra finansów.

ROZSTRZYGNIĘCIE

NSA orzekł, że gmina może stosować inny pre współczynnik niż ten, który wynika z rozporządzenia. Sąd uznał, że przyjęty w rozporządzeniu wzór zakłada, że wszelkie dotacje mają związek wyłącznie z działalnością nieopodatkowaną gminy. Dlatego są one wliczane do obrotu całkowitego, przez co powodują obniżenie prewspółczynnika. Tymczasem w działalności wodno-kanalizacyjnej mamy do czynienia z inną sytuacją, jest to głównie działalność gospodarcza. Działania nieobjęte VAT w tym zakresie są marginalne. Dlatego gmina może zastosować bardziej odpowiedni prewspółczynnik.

PODSUMOWANIE

Samorządy nie są skazane na metodę ustalania prewspółczynnika wynikającą z rozporządzenia ministra finansów. Mogą stosować inne, jeśli bardziej odpowiadają one specyfice danej działalności. Wyrok przełamał dominującą niekorzystną wykładnię sądów wojewódzkich sądów administracyjnych. Później pojawiły się korzystne rozstrzygnięcia WSA. ©℗