Rozporządzenie ministra finansów z 27 grudnia 2010 r. w sprawie odliczania i zwrotu kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących

w Rozporządzenie ministra finansów z 27 grudnia 2010 r. w sprawie odliczania i zwrotu kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących (dalej: rozporządzenie w sprawie ulgi na zakup kas) zostało wydane na podstawie upoważnień określonych przepisami art. 111 ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.; dalej: ustawa o VAT). Przepisy te przewidują, że minister właściwy do spraw finansów publicznych w drodze rozporządzenia:

1) określi sposób, warunki i tryb odliczania od kwoty podatku należnego (zwrotu) kwoty, o której mowa w art. 111 ust. 4 i 5 ustawy o VAT, uwzględniając obowiązki podatników związane ze składaniem deklaracji podatkowej oraz przeciwdziałanie nadużyciom związanym z wypłatą (zwrotem) tych kwot;

2) określi przypadki, warunki i tryb zwrotu przez podatnika kwot, o których mowa w art. 111 ust. 6 ustawy o VAT, oraz inne przypadki naruszenia warunków związanych z ich odliczeniem (zwrotem) powodujące konieczność dokonania przez podatnika zwrotu, mając na uwadze okres wykorzystywania kas rejestrujących, przestrzeganie przez podatników warunków technicznych związanych z wykorzystywaniem tych kas oraz konieczność zapewnienia kontroli realizacji nałożonego na podatników obowiązku zwrotu odliczonych lub zwróconych im kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących w przypadku naruszenia warunków związanych z odliczeniem (zwrotem) tych kwot.

Z art. 111 ust. 7 pkt 3 ustawy o VAT wynika ponadto, że minister właściwy do spraw finansów publicznych w drodze rozporządzenia może określić inny niż wymieniony w art. 111 ust. 4 ustawy o VAT limit odliczeń dla kas o zastosowaniu specjalnym, które programowo, funkcjonalnie i konstrukcyjnie są zintegrowane z innymi urządzeniami, mając na uwadze koszty związane z ich nabyciem. Z upoważnienia tego minister właściwy do spraw finansów publicznych jak dotąd nie skorzystał (w szczególności nie skorzystał z niego w ramach komentowanego rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas).

w Komentowane rozporządzenie uzupełnia treść przepisów art. 111 ust. 4-6 ustawy o VAT. Przepisy te przewidują, że:

1) podatnicy, którzy rozpoczną ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego w obowiązujących terminach, mogą odliczyć od tego podatku kwotę wydatkowaną na zakup każdej z kas rejestrujących zgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania w wysokości 90 proc. jej ceny zakupu (bez podatku), nie więcej jednak niż 700 zł (zob. art. 111 ust. 4 ustawy o VAT),

2) w przypadku gdy podatnik rozpoczął ewidencjonowanie obrotu w obowiązujących terminach i wykonuje wyłącznie czynności zwolnione od podatku lub jest podatnikiem, u którego sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT (jest to tzw. zwolnienie podmiotowe), urząd skarbowy dokonuje zwrotu kwoty określonej w ust. 4 na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, w terminie do 25. dnia od złożenia wniosku przez podatnika (zob. art. 111 ust. 5 ustawy o VAT),

3) podatnicy są zobowiązani do zwrotu odliczonych lub zwróconych im kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących w przypadku gdy w okresie trzech lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania zaprzestaną ich używania lub nie dokonują w obowiązującym terminie zgłoszenia kasy do obowiązkowego przeglądu technicznego przez właściwy serwis, a także w przypadku naruszenia warunków związanych z odliczeniem tych kwot, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 111 ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy o VAT (zob. art. 111 ust. 6), czyli określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas.

Ulga otrzymywana na zakup kas jest neutralna na gruncie przepisów o podatku dochodowym, ponieważ kwota wydatkowana na zakup (z uwzględnieniem limitu tej ulgi) każdej z kas rejestrujących zgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania jest odliczana od podatku należnego. W szczególności ulga na zakup kas:

1) nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym,

2) nie wpływa na wysokość kosztów uzyskania przychodów z tytułu nabycia kasy rejestrującej oraz - w przypadku kas rejestrujących zaliczanych do środków trwałych podatnika - nie wpływa na wartość początkową kas rejestrujących jako środków trwałych.

Powyższe potwierdzają organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach, czego przykładem może być interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 8 lutego 2011 r. (nr ILPB1/415-1293/10-2/AG), w której czytamy, że "otrzymana kwota 700 zł z tytułu zwrotu wydatkowanej kwoty na zakup kasy rejestrującej nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej i nie pomniejsza początkowej wartości kasy rejestrującej do celów jednorazowej amortyzacji".

w Przepisy art. 111 ust. 4-6 ustawy o VAT wraz z przepisami komentowanego rozporządzenia określają ulgę na zakup kas. Prawo do niej dotyczy wyłącznie urządzeń zgłoszonych na dzień rozpoczęcia ewidencjonowania. Jeśli podatnik kupił urządzenie później, to nie może skorzystać z preferencji. Nie ma znaczenia, czy zrobił to w celu zwiększenia swojego stanu posiadania, czy też wymiany starego urządzenia na nowe. Jak czytamy w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 21 stycznia 2009 r. (sygn. akt I SA/Wr 1232/08), "tylko w stosunku do tej liczby zgłoszonych kas przez podatnika przed powstaniem u niego, zgodnie z przepisami prawa, obowiązku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego w obowiązującym terminie, przysługuje mu prawo do odliczenia od tego podatku kwot wydatkowanych na zakup każdej z kas rejestrujących zgłoszonych na dzień powstania tego obowiązku, będący jednocześnie dniem rozpoczęcia ewidencjonowania. (...) Zastosowanie ulgi z tytułu nabycia kas, przy zakupie w okresie późniejszym każdej następnej kasy rejestrującej, może mieć miejsce tylko wtedy, gdy kasy te wynikają ze złożonego naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenia o liczbie kas i miejscu ich używania, przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania".

Dlatego też, przykładowo, ulga na zakup kas nie przysługuje w przypadku otwierania nowych placówek handlowych. [ramka 1]

PRZYKŁAD 1

Poszerzenie działalności handlowej

W 2015 r. pan Antoni otworzył sklep i skorzystał z ulgi na zakup kasy rejestrującej. W marcu 2016 r. ten sam podatnik uruchomił kolejny punkt handlowy. Tym razem jednak nie może już skorzystać z ulgi na zakup kas.

w Prawo do ulgi na zakup kas nie przysługuje również w związku z rozszerzeniem działalności gospodarczej przez podatnika już stosującego kasy rejestrujące. Jak czytamy w wyroku WSA we Wrocławiu z 20 stycznia 2011 r. (sygn. akt I SA/Wr 1186/10): "Kolejne kasy nabywane po dniu powstania obowiązku ewidencjonowania, nie są objęte ulgą. Dotyczy to także przypadku rozszerzenia działalności, w związku z czym otwierane są nowe punkty kasowe. Kasy wtedy nabywane nie są bowiem kasami zgłoszonymi na dzień powstania obowiązku ewidencjonowania u podatnika".

Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2013 r. (sygn. akt I FSK 494/12) czytamy, że "należy zgodzić się z organem, który prawidłowo uznał, że nie ma podstaw prawnych dla skorzystania przez skarżącą z prawa do odliczenia ulgi z tytułu kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących, w sytuacji gdy u podatnika już wcześniej powstał obowiązek ewidencjonowania sprzedaży przy użyciu kas z racji świadczenia usług innych niż usługi opieki medycznej. Zatem oznacza to, że ulgą nie będą objęte kasy kupowane w przypadku rozszerzenia obowiązku ewidencjonowania obrotu i działalności".

Kwestią sporną jest to, czy od wskazanej zasady istnieje wyjątek. Wskażmy na taki przykład:

1) podatnik staje się zobowiązany (mimo zwolnienia) do ewidencjonowania niektórych czynności przy wykorzystaniu kas rejestrujących, np. czynności podlegających bezwzględnemu obowiązkowi ewidencjonowania wymienionych w par. 4 rozporządzenia ministra finansów z 4 listopada 2014 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1215; dalej: rozporządzenie w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania), z dniem 1 stycznia 2017 r. ten akt prawny zostanie zastąpiony przez nowe rozporządzenie,

2) następnie podatnik staje się zobowiązany do ewidencjonowania całej sprzedaży realizowanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Część sądów uznaje, że tak. Tytułem przykładu wskazać można wyrok NSA z 23 lipca 2009 r. (sygn. akt I FSK 1910/08), w którym czytamy, że "ze sformułowania przepisu art. 111 ust. 4 ustawy o VAT nie wynika, że chodzi o pierwsze, jakie wystąpi, rozpoczęcie ewidencjonowania przy użyciu kas, ale dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania, który ma miejsce zarówno gdy podmiot jest zobowiązany, mimo zwolnienia, ewidencjonować pewne czynności przy użyciu kas fiskalnych, jak i wtedy gdy w związku z upływem terminu zwolnienia określonego w przepisach, ma obowiązek całość sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych ewidencjonować za pomocą tych kas".

Większość sądów administracyjnych nie podziela jednak tego stanowiska. Wskazać można wyrok NSA z 26 lutego 2013 r. (sygn. akt I FSK 494/12), w którym czytamy, że "należy zgodzić się z organem, który prawidłowo uznał, że nie ma podstaw prawnych dla skorzystania przez skarżącą z prawa do odliczenia ulgi z tytułu kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących, w sytuacji gdy u podatnika już wcześniej powstał obowiązek ewidencjonowania sprzedaży przy użyciu kas z racji świadczenia usług innych niż usługi opieki medycznej. Zatem oznacza to, że ulgą nie będą objęte kasy kupowane w przypadku rozszerzenia obowiązku ewidencjonowania obrotu i działalności. (...) W świetle powyższych rozważań skład orzekający nie podziela stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z 23 lipca 2009 r., I FSK 1910/08". Z kolei w wyroku NSA z 26 lipca 2016 r. (sygn. akt I FSK 34/15) czytamy, że "ulga na zakup kas fiskalnych może być przez podatnika wykorzystana tylko raz, tj. w momencie pierwszego zakupu tych kas w związku z powstaniem u podatnika obowiązku ich stosowania".

PRZYKŁAD 2

Sprzedaż na rzecz osób fizycznych

Pan Eryk od kilku lat sprzedaje firmom używany sprzęt RTV. W 2014 r. w związku z nabyciem kasy rejestrującej skorzystał z ulgi na jej zakup. W marcu 2016 r. podatnik rozszerzył zakres sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, a w konsekwencji 1 lipca 2016 r. utracił prawo do zwolnienia podmiotowego z obowiązku ewidencjonowania, o którym mowa w par. 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania. Niektóre sądy administracyjne orzekają, że jeżeli w związku z utratą tego zwolnienia podatnik zdecydował się na zakup kolejnych kas rejestrujących, mógł ponownie skorzystać z ulgi na zakup kas. Większość sądów administracyjnych jest jednak przeciwnego zdania.

Ulga na zakup kas przysługiwać może w stosunku do wszystkich kas rejestrujących, w tym mobilnych kas rejestrujących. [ramka 2]

w Jednostki samorządu terytorialnego wraz z utworzonymi przez siebie samorządowymi jednostkami budżetowymi oraz samorządowymi zakładami budżetowymi najpóźniej 1 stycznia 2017 r. muszą przejść na scentralizowany model rozliczania VAT. Jest to wynik wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 29 września 2015 r. (sygn. C-276/14), uchwały NSA z 26 października 2015 r. (sygn. akt I FPS 4/15) oraz art. 3 ustawy z 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz.U. poz. 1454).

Jednostki samorządu terytorialnego, które przejdą na scentralizowany model rozliczania VAT, będą mogły korzystać z ulgi na zakup kas. Dotyczyć to będzie kas rejestrujących zakupionych przez te jednostki do 30 czerwca 2017 r. (zob. art. 8 ust. 3 oraz art. 9 w zw. z art. 8 ust. 3 powyższej ustawy).

PRZYKŁAD 3

Kasy rejestrujące w samorządzie

Gmina XYZ stanie się z początkiem 2017 r. zobowiązana do rozpoczęcia ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. W związku z tym od listopada 2016 r. do kwietnia 2017 r. gmina nabędzie dziesięć kas rejestrujących. W stosunku do wszystkich kas gmina będzie mogła skorzystać z ulgi na ich zakup (zakładając, że gmina rozpocznie ewidencjonowanie w obowiązującym ją terminie).

w Obowiązujące przepisy nie regulują statusu osób fizycznych, które ponownie rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej, jako podatników VAT. W wyjaśnieniach organów podatkowych przeważa pogląd, że podatników takich należy traktować jako kontynuujących (a nie rozpoczynających) działalność gospodarczą (zob. interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 27 marca 2015 r., nr IPPP2/4512-63/15-2/RR).

Jeśli podatnik w ramach prowadzonej poprzednio działalności gospodarczej był w przeszłości zobowiązany do ewidencjonowania sprzedaży na rzecz osób prywatnych przy zastosowaniu kas rejestrujących, a obecnie na nowo rozpoczyna działalność gospodarczą, to nie może skorzystać z ulgi na zakup kas - podkreślają organy zgodnie z powyższą interpretacją. Stanowisko takie zajęli m.in. dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z 21 grudnia 2009 r. (nr ILPP2/443-1371/09-3/TW) oraz dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie. [ramka 3]

Prawidłowość tego stanowiska nie jest jednak oczywista, gdyż istnieją orzeczenia sądów administracyjnych prezentujące w tej kwestii odmienne stanowisko. Jak czytamy w wyroku WSA w Olsztynie z 30 września 2015 r. (sygn. akt I SA/Ol 437/15): "Nie można ograniczać prawa do ulgi z tytułu zakupu kasy fiskalnej wyłącznie do sytuacji podatnika, który nie prowadził wcześniej sprzedaży za pomocą urządzenia rejestrującego, jak wywiódł organ I instancji, co poparł organ odwoławczy. Stanowi to w istocie ograniczenie dostępu do prawa skorzystania z ulgi z tytułu zakupu kasy fiskalnej i ogranicza wolność działalności gospodarczej. W tej sytuacji pozbawienie prawa zwrotu kwoty 700 zł wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej wobec uznania przez organy obu instancji ciągłości działalności gospodarczej skarżącej, zlikwidowanej i podjętej na nowo po ponad czternastu latach działalności o innym profilu, nie znajduje uzasadnienia".

PRZYKŁAD 4

Ponowne rozpoczęcie działalności

W latach 1996-2000 pani Joanna jako osoba fizyczna prowadziła działalność gospodarczą. W związku z tym rozpoczęła ewidencjonowanie sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej i skorzystała z ulgi na zakup kas.

W 2016 r. pani Joanna po raz kolejny rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej. Choć zdaniem organów podatkowych nie przysługuje jej prawo do skorzystania z ulgi na zakup kas, to w świetle wyroku WSA w Olsztynie z 30 września 2015 r. (sygn. akt I SA/Ol 437/15) ma taką możliwość.

w Ulga na zakup kas nie przysługuje w takim przypadku. Dotyczy to również sytuacji, gdy przedsiębiorca będący osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 584 ze zm.; dalej: u.s.d.g.) przekształca formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową na podstawie art. 551 par. 5 oraz art. 584¹-584³ ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowy (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1578 ze zm.; dalej: k.s.h.).

Dość spójne stanowiska w tej sprawie zajęły zarówno izby skarbowej [ramka 4], [ramka 5], jak i sądy administracyjne. W wyroku WSA w Kielcach z 10 grudnia 2015 r. (sygn. akt I SA/Ke 686/15) czytamy, że "w niniejszej sprawie skutkiem sukcesji praw będzie »wejście« przez skarżącą w ukształtowaną prawnie sytuację przedsiębiorcy w zakresie istniejącego już obowiązku prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących, w której przekształcony w spółkę przedsiębiorca skorzystała z ulgi z tytułu zakupu kas rejestrujących. Słusznie wskazał organ, że w opisanym stanie faktycznym nie mamy do czynienia z likwidacją jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną, ale z procesem polegającym na zmianie formy prawnej prowadzonej działalności, a więc podmiot ten powinien być traktowany jakby to był ten sam podatnik. Oznacza to, że wnioskodawca przejął istniejący już obowiązek prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy rejestrującej. Jak wcześniej wskazano, prawo do skorzystania z ww. ulgi jest prawem przysługującym podatnikowi jednorazowo w trakcie jego działalności gospodarczej, a co za tym idzie, w sytuacji przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą w jednoosobową spółkę kapitałową, spółka przekształcona - jako następca prawny - nie nabywa ponownie prawa do ulgi z tytułu zakupu kas rejestrujących".

Ulga na zakup kas nie przysługuje również po połączeniu z podatnikami, którzy rozpoczęli ewidencjonowanie sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. [ramka 6]

w Podatnicy korzystający z niej mogą odliczyć lub uzyskać zwrot kwoty wydatkowanej na zakup każdej z kas rejestrujących zgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania w wysokości 90 proc. jej ceny zakupu (bez podatku), nie więcej jednak niż 700 zł (art. 111 ust. 4-5 ustawy o VAT).

Wysokość ulgi na zakup kas ustalana jest na podstawie ceny netto nabytych kas rejestrujących. Kwota podatku zapłacona przy nabyciu kas rejestrujących uprawniających do ulgi rozliczana jest na zasadach ogólnych, a więc:

1) może zostać odliczona (pomniejszyć podatek należny) w całości - w przypadku podatników nabywających kasy rejestrujące wyłącznie do ewidencjonowania sprzedaży opodatkowanej,

2) może zostać odliczona w części - w przypadku podatników nabywających kasy rejestrujące zarówno do ewidencjonowania sprzedaży opodatkowanej, jak i zwolnionej,

3) nie może zostać odliczona - w przypadku podatników nabywających kasy rejestrujące wyłącznie do ewidencjonowania sprzedaży zwolnionej od podatku. [

PRZYKŁAD 5

Kwota ulgi a VAT

Pan Krzysztof zamierza 1 marca 2017 r. rozpocząć świadczenie usług doradztwa podatkowego na rzecz osób prywatnych, w związku z czym będzie zobowiązany nabyć kasę rejestrującą. Załóżmy, że kupi kasę rejestrującą za 446,34 zł netto (549 zł brutto). W tej sytuacji kwota ulgi wyniesie 401,71 zł (446,34 zł x 90 proc.). Niezależnie od możliwości skorzystania z ulgi na zakup kas pan Krzysztof będzie mógł pomniejszyć kwotę podatku należnego o podatek VAT z tytułu zakupu kasy, tj. o kwotę 102,66 zł.

PRZYKŁAD 6

Utrata prawa do korzystania ze zwolnienia podmiotowego

Firma pani Teresy korzysta ze zwolnienia podmiotowego z podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT (obejmuje podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150 000 zł). 1 grudnia 2016 r. firma utraci prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego z obowiązku ewidencjonowania, gdyż kwota obrotu realizowanego na rzecz osób prywatnych przekroczyła 20 000 zł (zob. par. 3 ust. 1 pkt 1 oraz par. 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania). W związku z tym podatnik ten kupi dwie kasy rejestrujące w cenie 974,80 zł netto/1199 zł brutto sztuka. W tej sytuacji kwota ulgi na zakup kas wyniesie 1400 zł (2 x 700 zł, gdyż 974,80 zł x 90 proc. = 877,32 zł, a więc więcej niż 700 zł). Pozostałej kwoty (tj. 998 zł) podatnik nie może w żaden sposób rozliczyć na gruncie VAT.

Nie ma limitu kas, w stosunku do których można skorzystać z omawianej ulgi. Jak orzekł WSA w Olsztynie w wyroku z 24 lipca 2014 r. (sygn. akt I SA/Ol 454/14): "Zgodnie z art. 111 ust. 4 ustawy o VAT podatnicy mogą odliczyć kwotę wydatkowaną na zakup każdej z kas rejestrujących zgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania. Ulga ta przysługuje tylko przy zakupie kas powstającego po raz pierwszy obowiązku ewidencjonowania. Ustawodawca nie określa żadnego limitu kas. To podatnik dokonujący sprzedaży, o której mowa w art. 111 ust. 1, nabywający kasy i dokonujący odliczenia kwot wydatkowanych na ich zakup w deklaracji, ocenia konieczność czy potrzebę posiadania określonej liczby kas w stosunku do rozmiarów i rodzaju prowadzonej działalności".

w Przepisami par. 2 komentowanego rozporządzenia minister finansów określił trzy warunki korzystania z ulgi na zakup kas. Dotyczą one zarówno korzystania z tej preferencji w formie odliczenia, jak i - zwrotu [tabela 1]

w Pierwszym warunkiem korzystania z ulgi na zakup kas rejestrujących przez czynnych podatników VAT jest złożenie przez podatnika do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego, pisemnego zgłoszenia o liczbie kas rejestrujących i miejscu (adresie) ich używania (zob. par. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas). Wzór tego zgłoszenia stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia ministra finansów z 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. poz. 363; dalej: rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących).

Szczególna sytuacja ma miejsce w przypadku podatników, którzy zamierzają stosować do ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego tylko jedną kasę rejestrującą. W przypadku takich podatników może być ono dokonane na formularzu zgłoszenia o miejscu instalacji kasy rejestrującej, jeżeli zgłoszenie to zostało złożone przed terminem obowiązkowego rozpoczęcia ewidencjonowania tych kwot (zob. par. 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas). Zgłoszeniem tym jest obecnie zgłoszenie danych dotyczących kasy, którego wzór stanowi załącznik nr 2 do wskazanego rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących.

PRZYKŁAD 7

Jedna kasa rejestrująca

Pan Robert 15 grudnia 2016 r. zamierza rozpocząć ewidencjonowanie przy wykorzystaniu jednej tylko kasy. Podatnik ten w celu skorzystania z ulgi na zakup kas powinien najpóźniej tego dnia wykonać następujące czynności:

1) złożyć we właściwym dla siebie urzędzie skarbowym zgłoszenie o liczbie kas rejestrujących i miejscu (adresie) ich używania, lub

2) zgłosić miejsce instalacji kasy rejestrującej.

Zgodnie z powyższym podatnik może złożyć zgłoszenie, o którym mowa w par. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas. Jeśli jednak nie jest ono składane na formularzu zgłoszenia danych dotyczących kasy, to terminowe zgłoszenie (tj. w ciągu siedmiu dni od dnia fiskalizacji kasy) nie ma znaczenia z punktu widzenia możliwości korzystania z ulgi na zakup kas (zob. par. 13 ust. 5 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących). Potwierdzają to organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach. [ramka 7]

wTerminowe rozpoczęcie ewidencjonowania. Kolejnym warunkiem korzystania z ulgi na zakup kas przez czynnych podatników VAT jest rozpoczęcie ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego nie później niż w obowiązujących terminach, przy użyciu kas rejestrujących nabytych w okresie, kiedy były one objęte ważnym potwierdzeniem ministra finansów. Terminem rozpoczęcia ewidencjonowania dla podatnika niemającego dotąd takiego obowiązku jest moment dokonania pierwszej sprzedaży na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej lub rolnika ryczałtowego, która nie jest objęta zwolnieniem z obowiązku ewidencjonowania. W przypadku podatników stających się obowiązanymi do stosowania kas rejestrujących ze względu na utratę prawa do zwolnienia podmiotowego z obowiązku ewidencjonowania (np. ze względu na przekroczenie limitu obrotów) dniem tym niekoniecznie jest dzień utraty prawa do zwolnienia.

PRZYKŁAD 8

Prowadzenie działalności sezonowej

W sierpniu 2016 r. kwota obrotu realizowanego na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych przekroczyła w firmie pana Feliksa 20 000 zł. Spowodowało to, że 1 listopada 2016 r. podatnik przestanie korzystać ze zwolnienia podmiotowego z obowiązku ewidencjonowania. Pan Feliks prowadzi działalność sezonową i pierwsza sprzedaż na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (lub rolnika ryczałtowego) wystąpi u niego dopiero na początku czerwca 2017 r. W tej sytuacji terminem rozpoczęcia ewidencjonowania nie jest 1 listopada 2016 r. (dzień utraty prawa do zwolnienia), lecz będzie nim 1 czerwca 2017 r., w którym dokona on pierwszej sprzedaży na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (lub rolnika ryczałtowego).

W przypadku podatników rozpoczynających w danym roku ewidencjonowanie przy wykorzystaniu dwóch lub więcej kas istnieje możliwość stopniowego wprowadzania tych urządzeń do użytku (zob. par. 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania). Podatnikom korzystającym z tej możliwości termin rozpoczęcia ewidencjonowania w stosunku do obrotu, który ma być ewidencjonowany przy wykorzystaniu nieuruchomionych jeszcze kas, przedłuża się zgodnie z par. 6 ust. 2 tego aktu prawnego. Powoduje to, że rozpoczęcie ewidencjonowania za pomocą częściowej liczby kas - w terminach wynikających z par. 6 ust. 1 tego aktu prawnego - stanowi rozpoczęcie ewidencjonowania w obowiązującym podatnika terminie. Pozwala to na skorzystanie z ulgi na zakup kas również w stosunku do kas wprowadzanych do użytku w drugim czy trzecim etapie.

PRZYKŁAD 9

Stopniowe wprowadzanie kas do użytku

We wrześniu 2015 r. spółka świadczyła na rzecz osób prywatnych niemal wyłącznie zwolnione przedmiotowo z obowiązku ewidencjonowania usługi finansowe. Zmieniła częściowo profil prowadzonej działalności, a w konsekwencji udział procentowy obrotu w spółce na koniec 2015 r. był niższy niż 80 proc. Spowodowało to, że 1 marca 2016 r. spółka przestała być podmiotowo zwolniona z obowiązku ewidencjonowania ze względu na udział sprzedaży zwolnionej przedmiotowo w sprzedaży na rzecz osób prywatnych ogółem.

Spółka ta ma osiem punktów handlowych, w związku z czym pod koniec lutego 2016 r. zgłosiła naczelnikowi urzędu skarbowego, że będzie ewidencjonowała sprzedaż za pomocą 16 kas (po dwie w każdym punkcie). W świetle par. 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania spółka mogła w marcu rozpocząć ewidencjonowanie przy zastosowaniu tylko czterech kas (spółka zgłosiła w urzędzie 16 kas, zatem 1/5 tej liczby to 3,2, czyli po zaokrągleniu w górę otrzymujemy 4), zaś w kolejnych miesiącach (z początkiem kwietnia, maja i czerwca 2016 r.) rozpoczynać ewidencjonowanie przy zastosowaniu czterech kolejnych kas każdego miesiąca. Jeżeli spółka spełniła te warunki, przysługiwało jej prawo do ulgi na zakup kas w stosunku do wszystkich 16 urządzeń rejestrujących.

w Warunkiem korzystania z ulgi jest również posiadanie przez podatnika dowodu zapłaty całej należności. Nie oznacza to jednak, że należność ta musi być zapłacona z własnych środków. Korzystanie z ulgi na zakup kas jest możliwe również w przypadkach, gdy wydatki na zakup kas zostały poniesione ze środków otrzymanych przez podatnika, np. w ramach dotacji, co potwierdzają organy podatkowe. [ramka 8]

w Podatnicy VAT czynni, którzy spełnili łącznie trzy warunki skorzystania z ulgi na zakup kas, mogą odliczyć od podatku należnego przysługującą im kwotę ulgi. Przepisy par. 3 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas określają obowiązujące w takich przypadkach sposoby korzystania z tej preferencji.

Przepisy par. 3 komentowanego rozporządzenia przewidują dwa sposoby korzystania z ulgi na zakup kas przez podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni. Podstawowym sposobem (wynikającym również z art. 111 ust. 4 ustawy o VAT oraz par. 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas) jest odliczanie ulgi na zakup kas od podatku należnego. Drugi sposób, którym jest zwrot ulgi, ma zastosowanie tylko w przypadkach, gdy kwota podatku naliczonego jest większa albo równa kwocie podatku należnego w danym okresie rozliczeniowym.

w Z par. 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas wynika, że odliczenie kwoty ulgi na zakup kas może zostać dokonane w deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług za okres rozliczeniowy, w którym rozpoczęto ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego, lub za okresy następujące po tym okresie rozliczeniowym. W obecnie obowiązujących wzorach deklaracji VAT-7/VAT-7K/VAT-7D służy temu poz. 52.

Najczęściej podatnik otrzymuje fakturę dokumentującą zakup kasy po okresie rozliczeniowym, w którym rozpoczęto ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego. Powoduje to, że prawo do ulgi na zakup kas powstaje z reguły później niż prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej ten zakup.

PRZYKŁAD 10

Późniejsze rozpoczęcie użytkowania

Pod koniec maja 2016 r. pani Michalina kupiła kasę rejestrującą i otrzymała fakturę dokumentującą jej zakup. Ewidencjonowanie sprzedaży przy zastosowaniu tej kasy rozpoczęła jednak dopiero w czerwcu tego samego roku. W tej sytuacji:

1) prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu kasy powstało u podatnika w maju 2016 r. (w miesiącu otrzymania faktury), a więc podatek naliczony z faktury dokumentującej zakup kasy podatnik mógł odliczyć już w ramach deklaracji VAT-7 za maj 2016 r.,

2) prawo do odliczenia ulgi na zakup kas powstało u podatnika w czerwcu 2016 r., a więc kwotę tej ulgi podatnik mógł odliczyć najwcześniej w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2016 r.

Z przepisów par. 3 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas wynika, że odliczenie w ramach ulgi na zakup kas może być dokonane w rozliczeniu VAT za miesiąc, w którym rozpoczęto ewidencjonowanie, lub za miesiące następujące po tym miesiącu (kwartale). W przypadku podatników rozliczających się co trzy miesiące - jest to odpowiednio kwartał.

Jednocześnie z przepisów nie wynika, aby liczba kolejnych miesięcy (kwartałów), w których można korzystać z odliczenia w ramach ulgi na zakup kas, była ograniczona. W konsekwencji podatnicy mogą dokonywać odliczeń w ramach ulgi na zakup kas nawet po kilku latach od rozpoczęcia ewidencjonowania. Ulga ta nie przepada. Skorzystanie z niej jest według mnie możliwe nawet, jeżeli przedawnieniu ulegnie zobowiązanie za okres rozliczeniowy, w którym rozpoczęto ewidencjonowanie.

PRZYKŁAD 11

Uwzględnienie zaległej ulgi w deklaracji VAT

Pan Andrzej rozpoczął ewidencjonowanie w marcu 2013 r. Choć spełnił wszystkie warunki ulgi na zakup kas, to zapomniał o skorzystaniu z niej. Nie ma jednak przeszkód, aby podatnik z ulgi tej skorzystał w 2016 r., tj. odliczył ją w ramach bieżącej deklaracji VAT (względnie w deklaracji tej wykazał część kwoty ulgi do zwrotu).

w Podatnik zaczyna korzystać z kas później niż w okresie rozliczeniowym (miesiącu lub kwartale) rozpoczęcia ewidencjonowania (np. ze względu na brak sprzedaży na rzecz osób prywatnych w punkcie, w którym zostały zainstalowane). Zgodnie z brzmieniem par. 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas powstaje wątpliwość dotycząca terminu korzystania z preferencji. Dyrektor izby skarbowej wyjaśnił w interpretacji, że w takich przypadkach z ulgi na zakup urządzeń, których użytkowanie rozpoczyna się później, podatnicy mogą korzystać dopiero w okresach rozliczeniowych rozpoczęcia ich użytkowania. [ramka 9]. Stanowisko jest według mnie błędne. Należy bowiem zauważyć, że w par. 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas mowa jest jedynie o rozpoczęciu ewidencjonowania obrotu i kwoty podatku należnego. Nie ma w tym przepisie nic o rozpoczęciu ewidencjonowania przy zastosowaniu danej kasy rejestrującej, co prowadzi do wniosku, że istotne jest rozpoczęcie przez podatnika ewidencjonowania w ogóle, a nie rozpoczęcie ewidencjonowania przy zastosowaniu konkretnej kasy. Gdyby miało być inaczej, to przepis, o którym mowa, zostałby przez ministra finansów sformułowany inaczej. W tej sytuacji stanowisko zajęte przez dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi we wskazanej interpretacji uznać należy za nadużycie.

Wskazać przy tym należy, że dopuszcza się najczęściej korzystanie z ulgi na zakup kas w stosunku do kas rezerwowych (zob. interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 31 października 2007 r., nr ITPP1/443-144/07/PS). Przyjęcie stanowiska zajętego przez dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi [ramka 9] znacznie opóźniałoby korzystanie z tego uprawnienia, a niekiedy wręcz (w przypadku kas rezerwowych, co do których nigdy nie wystąpi konieczność pierwszego użycia) wyłączałoby możliwość skorzystania z niego.

Nie bez znaczenia jest również fakt, że część podatników (tj. zwolnieni od podatku VAT) zwrot ulgi na zakup kas otrzymuje na wniosek. Przyjęcie stanowiska zajętego przez dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi zmuszałoby niekiedy takich podatników do składania dwóch lub więcej wniosków. Także to przemawia przeciwko takiej tezie.

Podatnicy muszą się liczyć z tym, że właściwy dla nich organ zajmie podobne stanowisko. Dlatego też ze względów profilaktycznych warto w przypadkach takich jak omawiany w miarę możliwości przyspieszyć pierwsze użycie niektórych kas rejestrujących, tak aby wszystkie kasy rejestrujące, w stosunku do których przysługuje ulga, zostały po raz pierwszy użyte w tym samym okresie rozliczeniowym. Jeśli nie jest to możliwe, bezpieczniej - w świetle omawianej interpretacji - wstrzymać się z ulgą na zakup kas w części przypadającej na kasy, których rozpoczęcie używania jeszcze nie nastąpiło, do okresu rozliczeniowego rozpoczęcia ich używania.

Powyższe dotyczy również kas przeznaczonych do używania jako rezerwowe. Również w ich przypadku warto - w miarę możliwości - jak najszybciej dokonać pierwszego użycia. Po tym użyciu można zaprzestać używania tych kas, przeznaczając je do używania jako kasy rejestrujące, gdyż przyjmuje się, że przeznaczenie kas rejestrujących uprawniających do ulgi na zakup kas do używania jako rezerwowe nie skutkuje utratą prawa do tej ulgi (zob. interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 16 lipca 2015 r., nr IPTPP3/4512-104/15-4/ALN).

w Z ulgi na zakup kas korzystać mogą również świadczący usługi taksówek osobowych rozliczający się w formie ryczałtu, o którym mowa w art. 114 ustawy o VAT. W przypadku takich podatników kwota odliczenia za dany okres rozliczeniowy nie może przekraczać kwoty, która powinna podlegać wpłacie do urzędu skarbowego (zob. par. 3 ust. 4 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas). Jeżeli ograniczenie to ma zastosowanie, pozostała kwota ulgi na zakup kas może zostać odliczona w kolejnych okresach rozliczeniowych.

w Nie zawsze odliczenie kwoty ulgi na zakup kas jest w danym okresie rozliczeniowym możliwe, gdyż kwota takiego odliczenia nie może być wyższa od kwoty różnicy między kwotą podatku należnego a kwotą podatku naliczonego (zob. par. 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas). Jeżeli kwota podatku należnego nie jest wyższa od kwoty podatku naliczonego, czynni podatnicy VAT mają wybór między:

1) rozliczeniem (pozostałej części lub całości) kwoty ulgi na zakup kas w deklaracjach VAT za kolejne okresy rozliczeniowe,

2) uzyskania zwrotu ulgi na zakup kas na rachunek bankowy.

Możliwość uzyskania zwrotu ulgi na zakup kas do zwrotu na rachunek bankowy jest limitowana. Jak wynika z par. 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas, w danym okresie rozliczeniowym kwota zwrotu nie może przekroczyć równowartości:

1) 25 proc. kwoty odpowiadającej 90 proc. ceny zakupu kasy netto, nie więcej jednak niż 175 zł - jeżeli podatnik składa deklaracje za okresy miesięczne, lub

2) 50 proc. kwoty odpowiadającej 90 proc. jej ceny zakupu kasy netto, nie więcej jednak niż 350 zł - jeżeli podatnik składa deklaracje za okresy kwartalne.

W obecnie obowiązujących deklaracjach VAT-7/VAT-7K/VAT-7D tak obliczona kwota wykazywana jest w poz. 55 deklaracji VAT-7/VAT-7K oraz poz. 61 deklaracji VAT-7D. Są one określone przez rozporządzenie ministra finansów z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 1136).

PRZYKŁAD 12

Nadwyżka podatku należnego

Czynny podatnik VAT składający miesięczne deklaracje VAT-7 rozpoczął w sierpniu 2016 r. ewidencjonowanie sprzedaży za pomocą kas rejestrujących. Czyni to za pomocą dwóch kas, które nabył za kwotę 893,50 zł netto (1099 zł brutto). W tej sytuacji podatnik uprawniony jest do odliczenia w ramach ulgi na zakup kas 1400 zł (2 x 700 zł).

Nadwyżka podatku należnego w deklaracji VAT-7 za sierpień 2016 r. wyniosła 290 zł. W tej sytuacji wykazał on tę kwotę w poz. 52, tj. odliczył ją od podatku należnego.

W kolejnej deklaracji VAT-7 za wrzesień 2016 r. u podatnika wystąpiła nadwyżka podatku naliczonego nad należnym (w kwocie 127 zł). W tej sytuacji wykazał kwotę 350 zł (2 x 175 zł) w poz. 55, tj. do zwrotu.

Załóżmy, że w deklaracji VAT-7 za październik 2016 r. u podatnika wystąpi nadwyżka podatku należnego nad naliczonym w kwocie 527 zł. W tej sytuacji będzie mógł wykazać kwotę 527 zł w poz. 52, tj. odliczyć tę kwotę od podatku należnego. Załóżmy następnie, że w deklaracji VAT-7 za listopad 2016 r. wystąpi nadwyżka podatku naliczonego nad należnym (w kwocie 73 zł). W tej sytuacji - zakładając, że podatnik odliczy w deklaracji VAT-7 za październik 2016 r. kwotę 527 zł - w deklaracji VAT-7 za listopad 2016 r. podatnik będzie mógł wykazać (w poz. 55) pozostałą kwotę ulgi na zakup kas, tj. 233 zł (1400 zł - 290 zł - 350 zł - 527 zł) do zwrotu.

w Z preferencji na zakup kas korzystać również mogą podatnicy niebędący czynnymi podatnikami VAT, tj. korzystający ze zwolnienia podmiotowego oraz wykonujący wyłącznie czynności zwolnione przedmiotowo. W związku z tym, że nie występuje w ich przypadku podatek należny (od którego mogłaby być odliczana ulga), kwota ulgi na zakup kas jest zwracana na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem w terminie 25. dnia od daty złożenia wniosku przez podatnika (art. 111 ust. 5 ustawy o VAT).

Podatnicy niebędący czynnymi podatnikami VAT oprócz spełnienia trzech warunków określonych w par. 2 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas, muszą wystąpić z wnioskiem o zwrot do właściwego dla siebie naczelnika urzędu skarbowego (zob. par. 4 ust. 1 tego aktu prawnego). Wniosek ten powinien zawierać imię i nazwisko lub nazwę podatnika, jego dane adresowe oraz numer identyfikacji podatkowej. Dodatkowo podatnicy świadczący usługi przewozów osób i ładunków taksówkami osobowymi i bagażowymi we wniosku muszą również zamieścić informację o numerze licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką oraz numerze rejestracyjnym i bocznym taksówki, w której zainstalowano kasę rejestrującą (zob. par. 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas). [tabela 2]

w To zagadnienie reguluje omawiany przepis, a dotyczy urządzeń zintegrowanych w jednej obudowie z taksometrem, nabytych wtedy, gdy kasy te były objęte ważnym potwierdzeniem. W zakresie tym odpowiednie zastosowanie mają określone w par. 3 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas zasady odliczania tej ulgi, a jeśli kwota podatku naliczonego jest większa albo równa kwocie podatku należnego w danym okresie rozliczeniowym - zwrotu tej ulgi.

w W określonych przepisami przypadkach podatnicy mogą być zobowiązani do zwrotu kwoty ulgi. Przypadki te określają przepisy art. 111 ust. 6 ustawy o VAT oraz omawiany przepis. Obowiązek zwrotu ulgi na zakup kas może wystąpić tylko na skutek zdarzeń, które wystąpiły w ciągu trzech lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania. Po upływie tego okresu obowiązek zwrotu ulgi na zakup kas nie występuje.

Bieg trzyletniego terminu, o którym mowa, rozpoczyna dzień rozpoczęcia ewidencjonowania. Nie ma znaczenia m.in. dzień skorzystania z ulgi na zakup kas, tj. złożenie deklaracji z odliczoną kwotą ulgi czy otrzymanie zwrotu kwoty ulgi na rachunek bankowy.

PRZYKŁAD 13

Zakończenie działalności gospodarczej

Podatnik rozpoczął ewidencjonowanie sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej 22 maja 2013 r. Kwota ulgi na zakup tej kasy wyniosła 700 zł. Kwoty tej podatnik - ze względu na zbyt niską kwotę nadwyżki podatku należnego nad naliczonym - nie mógł odliczyć jednorazowo w deklaracji VAT-7 za maj 2013 r. Odliczał ją zatem częściowo również w deklaracjach VAT za czerwiec i lipiec 2013 r. 30 maja 2016 r. podatnik zakończył prowadzoną działalność gospodarczą i zaprzestał używania kasy, której zakup pozwolił mu na skorzystanie z ulgi. Podatnik nie musi w tej sytuacji nic zwracać, gdyż trzyletni okres, w którym mógł prawo do ulgi na zakup kas utracić, upłynął cztery dni wcześniej, tj. 21 maja 2016 r.

wPrzesłanki wystąpienia obowiązku zwrotu ulgi na zakup kas. Z przepisów (z art. 111 ust. 6 ustawy o VAT oraz z par. 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas) wynika sześć zdarzeń, których wystąpienie w ciągu trzech lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania skutkuje obowiązkiem zwrotu kwot odliczonych lub zwróconych w ramach ulgi na zakup kas. [tabela 3]

Obowiązek zwrotu odnosi się tylko do tych kas, których dotyczą zdarzenia wymienione powyżej. Z par. 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas wynika, że obowiązek zwrotu odnosi się tylko tych kas, których dotyczą zdarzenia wymienione powyżej. W konsekwencji, przykładowo, zaprzestanie używania jednej z dwóch objętych ulgą urządzeń zobowiązuje podatnika tylko do zwrotu części ulgi przypadającej na kasę, której używania zaprzestał.

Powyższe nie dotyczy sytuacji, w których przesłanką utraty ulgi jest zaprzestanie działalności przez podatnika, otwarcie jego likwidacji lub ogłoszenie jego upadłości. Wtedy - z oczywistych względów - utrata prawa do ulgi na zakup kas obejmuje wszystkie kasy rejestrujące posiadane przez podatnika.W konsekwencji, przykładowo, zaprzestanie używania jednej z dwóch objętych ulgą kas rejestrujących zobowiązuje podatnika tylko do zwrotu części ulgi przypadającej na kasę, której używania zaprzestał.

PRZYKŁAD 14

Sprzedaż jednej z kas

Podatnik 10 marca 2015 r. rozpoczął ewidencjonowanie sprzedaży za pomocą dwóch kas rejestrujących. Kwotę ulgi na zakup tych kas odliczył w ramach deklaracji VAT-7 za marzec 2015 r. Jednej z nich jednak nie używał, sprzedał ją zatem w marcu 2016 r. Wcześniej wypełnił obowiązki związane z zakończeniem przez kasę pracy w trybie fiskalnym. Spowodowało to utratę prawa do ulgi w części przypadającej na sprzedaną kasę (w części przypadającej na drugą z nich prawa tego nie utracił). W konsekwencji musiał zwrócić kwotę ulgi przypadającą na zakup sprzedanego urządzenia.

Katalog przesłanek wystąpienia obowiązku zwrotu ulgi na zakup kas ma charakter zamknięty, tj. inne niż wymienione w nim zdarzenia nie mogą skutkować wystąpieniem takiego obowiązku. W szczególności okolicznością skutkującą obowiązkiem zwrotu ulgi na zakup kas nie jest dokonywanie sprzedaży z pominięciem kasy rejestrującej czy zaniechanie ewidencjonowania obrotu mimo obowiązku. Jak orzekł NSA w wyroku z 14 kwietnia 2016 r. (sygn. akt I FSK 2074/14), "nie powinno (...) budzić wątpliwości, że w par. 6 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas minister finansów określił przypadki, w których podatnicy są zobowiązani do zwrotu odliczonych lub zwróconych im kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących. W ocenie NSA są to przypadki stanowiące wyłączny katalog zdarzeń w rozumieniu art. 111 ust. 6 ustawy o VAT, co istotnie zawęża hipotezę tej normy, eliminując jej stosowanie w odniesieniu do innych poza wymienionymi przypadkami, w tym także nie obejmuje sytuacji świadomego zaniechania ewidencjonowania obrotu mimo obowiązku".

Przesłanką utraty prawa do ulgi na zakup kas nie jest również naruszenie siedmiodniowego terminu (liczonego od dnia fiskalizacji) do złożenia zgłoszenia danych dotyczących kasy, co potwierdził dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu. [ramka 10]

w Jedną z przesłanek utraty prawa do ulgi na zakup kas jest zaprzestanie ich używania (w ciągu trzech lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania). Jak rozumieć ten termin? Chodzi o trwałe zaprzestanie używania kas rejestrujących, np. w wyniku ich złomowania czy sprzedaży, w tym na skutek likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej. Nie dotyczy to jednak przypadku przejściowego niekorzystania z nich, np. w związku z sezonowością prowadzonej działalności gospodarczej.

Do zaprzestania używania kas przez podatników nie dochodzi przy tym w wyniku samego tylko braku sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej lub rolników ryczałtowych. Nadal aktualne jest w tym zakresie postanowienie naczelnika Urzędu Skarbowego w Bytomiu. [ramka 11],

PRZYKŁAD 15

Okazjonalna obsługa osób prywatnych

Pani Lidia prowadzi biuro rachunkowe. W poprzednich latach jej klientami były niekiedy osoby prywatne, w związku z czym w 2014 r. zmuszona była kupić kasę rejestrującą. W związku z nabyciem kasy podatniczka skorzystała z ulgi.

Z czasem jednak podatniczka straciła klientów będących osobami prywatnymi i od października 2015 r. do dziś nie miała takiego klienta. Pani Lidia nie wyklucza jednak świadczenia usług na rzecz osób prywatnych, w związku z czym nie doszło do zaprzestania użytkowania kasy rejestrującej skutkującej obowiązkiem zwrotu kwoty ulgi na zakup kasy.

Nie mają znaczenia przyczyny, z jakich nastąpi zaprzestanie używania kasy rejestrującej. Jak czytamy w interpretacji indywidualnej dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 1 lutego 2016 r. (nr ITPP1/4512-1118/15/AJ) "analiza powołanych przepisów prawa podatkowego wskazuje, że bez względu na to, z jakich przyczyn nastąpi zaprzestanie ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej - jeżeli nastąpiło to w okresie trzech lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania - podatnik jest zobowiązany do zwrotu odliczonych lub zwróconych mu kwot wydatkowanych na zakup tej kasy". Z kolei w wyroku WSA w Krakowie z 20 maja 2015 r. (sygn. akt I SA/Kr 559/15) czytamy, że "słuszny jest pogląd, że »zaprzestanie używania« należy interpretować w ten sposób, iż bez znaczenia pozostają przyczyny, z jakich podatnik zaprzestał ewidencjonowania obrotu za pomocą kasy rejestrującej, tzn. czy zaprzestanie używania było wynikiem nieumyślnego zdarzenia losowego, czy też wynikało bezpośrednio z zaplanowanego działania".

Skro przyczyny zaprzestania używania kasy nie mają znaczenia, to obowiązek zwrotu ulgi może zatem nastąpić również w wyniku zniszczenia urządzenia w wyniku działania siły wyższej (powodzi, pożaru itp.). W tym zakresie w pełni aktualna pozostaje decyzja dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku. [ramka 12]

PRZYKŁAD 16

Utrata kasy rejestrującej w wyniku pożaru

W maju 2015 r. podatnik skorzystał z ulgi na zakup kasy rejestrującej zainstalowanej w sklepie ze zdrową żywnością. We wrześniu 2016 r. doszło do pożaru sklepu, w wyniku którego spaliła się również kasa, w stosunku do której podatnik skorzystał z ulgi. Było to niestety równoznaczne z zaprzestaniem używania przez podatnika tej kasy, i - zważywszy, że zdarzenie to nastąpiło w ciągu trzech lat od rozpoczęcia ewidencjonowania - koniecznością zwrotu ulgi na zakup kas.

Obowiązek zwrotu ulgi na zakup kas może również powstać w związku z kradzieżą tej kasy. Tę kwestię wyjaśnił dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach. [ramka 13]

PRZYKŁAD 17

Kradzież kasy rejestrującej

Do sklepu pana Adama było włamanie we wrześniu 2016 r. Złodzieje ukradli m.in. kasę rejestrującą, w związku z zakupem której podatnik skorzystał z ulgi w marcu 2015 r. (w miesiącu rozpoczęcia ewidencjonowania). W tej sytuacji podatnik utracił prawo do ulgi na zakup kas w związku zaprzestaniem używania skradzionej kasy.

Zaprzestaniem używania kasy rejestrującej nie jest zmiana rodzaju czynności, które są za jej pomocą ewidencjonowane. Aktualne w tym zakresie jest postanowienie naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzesku z 27 października 2006 r., nr PP/443-44/06, w którym czytamy, że "zmiana rodzaju ewidencjonowanych usług przy zastosowaniu opisanej we wniosku kasy rejestrującej nie skutkuje obowiązkiem zwrotu odliczonych kwot wydatkowanych na jej zakup".

PRZYKŁAD 18

Zmiana rodzaju działalności

Pani Melania w 2013 r. otworzyła działalność gospodarczą - świadczenie usług fryzjerskich. W marcu 2015 r. rozpoczęła ewidencjonowanie za pomocą kasy rejestrującej i skorzystała z ulgi na zakup kas. Obecnie podatniczka zamierza przestać świadczyć usługi fryzjerskie i otworzyć salon kosmetyczny. Zmiana rodzaju usług ewidencjonowanych za pomocą kas rejestrujących (zamiast usług fryzjerskich będą ewidencjonowane usługi kosmetyczne) nie spowoduje utraty prawa do ulgi na zakup kas.

Zaprzestaniem używania kas rejestrujących nie jest sytuacja, w której podatnik zmienia profil działalności gospodarczej i w ramach nowego profilu nie prowadzi sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej lub rolników ryczałtowych, lecz nie wyklucza, że sprzedaż taka w przyszłości będzie dokonywana.

Pamiętać jednak należy, aby w przypadkach takich nie dokonywać zakończenia przez kasę pracy w trybie fiskalnym (procedurę tę określają przepisy par. 15 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących), lecz co najwyżej zgłaszać zmianę miejsca używania kasy (na zasadach określonych przepisami par. 14 ust. 5-7 tego aktu prawnego) lub wymieniać pamięć kasy rejestrującej (procedura obowiązująca w takich przypadkach wynika z przepisów par. 16 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących). Decyzja o zakończeniu przez kasę pracy w trybie fiskalnym wiąże się bowiem z dużym ryzykiem uznania przez organy podatkowe, że doszło do zaprzestania jej używania przez podatnika.

PRZYKŁAD 19

Zaprzestanie używania kasy

Pan Bogdan, doradca podatkowy, prowadził kancelarię, do której w 2014 r. kupił kasę rejestrującą i skorzystał z ulgi na zakup kas. W 2015 r. zdecydował się zamknąć kancelarię i rozpocząć świadczenie usług pośrednictwa ubezpieczeniowego dla podmiotów gospodarczych. Pan Bogdan nie wyklucza, że w przyszłości będzie świadczył usługi na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej lub rolników ryczałtowych. W tej sytuacji nie musi zwracać ulgi na zakup kas rejestrujących ze względu na zaprzestanie używania kasy (z zastrzeżeniem, że ze względów profilaktycznych nie powinien dokonywać zakończenia przez kasę pracy w trybie fiskalnym).

Podobnie jest w przypadku podatników, u których przestaje występować sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej lub rolników ryczałtowych, która nie korzysta ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania. Jeżeli nie wykluczają oni, że w przyszłości ponownie będzie występować taka sprzedaż, do zaprzestania używania kasy rejestrującej nie dochodzi.

PRZYKŁAD 20

Faktura zamiast paragonu

Podatnik świadczy usługi najmu mieszkań. Kupił kasę rejestrującą, aby wystawiać klientom paragony, gdyż nie dokumentował świadczonych usług w całości fakturami (co jest warunkiem zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obejmującego usługi wynajmu nieruchomości - zob. par. 2 ust. 1 w zw. z poz. 26 załącznika oraz par. 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku ewidencjonowania). Obecnie podatnik zamierza dokumentować wszystkie swoje usługi fakturami. Nie wyklucza jednak, że w przyszłości powróci do wystawiania paragonów za świadczone usługi najmu i będzie u niego występować inna sprzedaż podlegająca obowiązkowi ewidencjonowania. W tej sytuacji podatnik nie musi zwracać ulgi na zakup kas rejestrujących ze względu na zaprzestanie używania kasy (z zastrzeżeniem, że ze względów profilaktycznych podatnik nie powinien dokonywać zakończenia przez kasę pracy w trybie fiskalnym).

Podatnicy zmieniający profil działalności gospodarczej na inny powinni unikać sytuacji, w której zmiana profilu wiąże się z likwidacją jednej działalności gospodarczej i otworzeniem nowej. W takim bowiem przypadku organy podatkowe mogą uznać, że doszło do skutkującego utratą prawa do ulgi na zakup kas zaprzestania działalności przez podatnika. Zwrócił na to uwagę w interpretacji dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie. [ramka 14]

PRZYKŁAD 21

Ponowne uruchomienie działalności

Podatnik pod koniec 2014 r. skorzystał z ulgi na zakup kasy. W lutym 2016 r. zlikwidował działalność gospodarczą, a następnie w maju 2016 r. ponownie rozpoczął jej prowadzenie. Mimo to zlikwidowanie przez podatnika działalności gospodarczej w lutym 2016 r. spowodowało konieczność zwrotu ulgi na zakup kasy.

Podatnik przeznacza kasę rejestrującą do korzystania jako rezerwową? Nie jest to zaprzestanie jej używania, a w konsekwencji nie skutkuje obowiązkiem zwrotu ulgi na jej zakup. [ramka 15]

w Przyjmuje się, że do zaprzestania używania kas rejestrujących dochodzi wówczas, gdy ma charakter trwały, definitywny. Dlatego też nie dochodzi do zaprzestania w związku z zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej. Potwierdzają to organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach, czego przykładem może być interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 17 grudnia 2008 r. (nr IPPP2/443-1445/08-2/AZ), w której czytamy, że "zawieszenie działalności na określony czas nie wywołuje skutków w postaci obowiązku zwrotu odliczonej lub zwróconej podatnikowi kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej". Z kolei w interpretacji indywidualnej dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 19 października 2012 r. (nr ITPP1/443-893/12/AJ) czytamy, że "zaprzestanie działalności, o którym mowa w wyżej powołanym par. 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, czy też zaprzestanie używania kasy, o którym mowa w art. 111 ust. 6 ustawy o VAT, nie jest tożsame z wstrzymaniem się na określony czas od prowadzenia działalności (np. zawieszenie działalności). Wstrzymanie się na określony czas od prowadzenia działalności i wznowienie jej po tym okresie nie powoduje obowiązku zwrotu odliczonej lub zwróconej podatnikowi kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej".

PRZYKŁAD 22

Sezonowe prowadzenie działalności

Pan Leon prowadzi sezonową działalność gospodarczą nad morzem, od maja do września. Na okres od października do końca kwietnia podatnik zawiesza jej wykonywanie. Od 2015 r. sprzedaż prowadzoną na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników podatnik ewidencjonuje za pomocą kasy rejestrującej, z tytułu nabycia której skorzystał z ulgi na zakup kas w deklaracji VAT-7 za maj 2015 r. W tej sytuacji przerwa w działalności spowodowana zakończeniem sezonu oraz zawieszeniem wykonywania działalności od października 2015 r. do kwietnia 2016 r. nie spowodowała utraty prawa do ulgi na zakup kas. Podobnie będzie z kolejnymi przerwami w działalności spowodowanymi zakończeniem sezonu.

Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej nie stanowi zaprzestania używania kas rejestrujących, o ile podatnik wznowił wykonywanie działalności gospodarczej. Tytułem przykładu wskazać można interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 17 grudnia 2008 r. (nr IPPP2/443-1445/08-2/AZ), w której organ podatkowy zastrzegł, że "o ile jednak po okresie zawieszenia działalności handlowej strona zaprzestanie jej wykonywania - nie będzie wykonywała czynności podlegających ewidencjonowaniu przy pomocy kasy rejestrującej - a okres użytkowania kasy od momentu rozpoczęcia do momentu zawieszenia działalności nie przekroczy trzech lat - powstanie obowiązek zwrotu ulgi z tytułu kasy fiskalnej". Z kolei w interpretacji indywidualnej dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 19 marca 2013 r. (nr IBPP3/443-1396/12/AŚ) czytamy, że "wnioskodawca dokonał ewidencji pierwszej sprzedaży 30 sierpnia 2008 r., a ostatni zapis ma datę 27 lutego 2010 r. Działalność zawieszono na okres od 1 marca 2010 r. do 31 lipca 2011 r. Jednak po odwieszeniu działalności 1 sierpnia 2011 r. nie dokonano żadnej sprzedaży. 30 września 2011 r. nastąpiła likwidacja prowadzonej działalności gospodarczej i wnioskodawca został z tym dniem wykreślony z rejestru. Protokół odczytania zawartości kasy fiskalnej został sporządzony 9 maja 2012 r. Z opisu stanu faktycznego wynika zatem, że zaprzestanie używania kasy rejestrującej przez wnioskodawcę faktycznie nastąpiło po dokonaniu ostatniej sprzedaży, tj. 27 lutego 2010 r.".

Podobne stanowisko reprezentują sądy administracyjne, czego przykładem może być wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie z 20 maja 2015 r. (sygn. akt I SA/Kr 559/15), w którym czytamy, że "skarżąca rozpoczęła rejestrowanie obrotu na kasie rejestrującej (...) w dniu 4 lipca 2009 r., zaś ostatnia transakcja została na ww. kasie zarejestrowana z datą 23 stycznia 2010 r. Wypada w tym miejscu zaznaczyć, że skarżąca nie kwestionowała prawidłowości ww. ustaleń, tj. prawidłowości ustalenia czasu pierwszej i ostatniej transakcji zarejestrowanej na ww. kasie. Sąd wskazuje zatem w ślad za dyrektorem izby skarbowej, że istotnie między datą pierwszej i ostatniej transakcji upłynęło mniej niż trzy lata, co oznacza, że skarżąca w okresie trzech lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania zaprzestała używania kasy rejestrującej o numerze unikatowym (...). W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy wystąpiła zatem przesłanka zwrotu kwoty odliczonej z tytułu nabycia kasy wynikająca z art. 111 ust. 6 ustawy o VAT. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że wbrew twierdzeniom skarżącej przy obliczaniu owego trzyletniego okresu nie ma znaczenia ani data rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej, ani okres ewentualnego zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej".

PRZYKŁAD 23

Zawieszenie i zamknięcie działalności

W kwietniu 2013 r. podatnik skorzystał z ulgi na zakup kas. 1 października 2015 r. zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej, zaś z końcem czerwca 2016 r. zlikwidował działalność gospodarczą. W takim przypadku w dniu zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej (1 października 2015 r.) podatnik utracił prawo do ulgi na zakup kas.

W wyjaśnieniach organów podatkowych można się spotkać ze stanowiskiem, że warunkiem zachowania prawa do ulgi na zakup kas jest to, aby suma okresów używania kasy rejestrującej przed zawieszeniem i po zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej przekraczała trzy lata. Stanowisko takie, przykładowo, zajął dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy. [ramka 16]

Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić, gdyż z przepisów nie wynika, aby z punktu widzenia wystąpienia obowiązku zwrotu ulgi na zakup kas istotna była suma okresów używania kasy rejestrującej. Komentowaną interpretację uznać należy za typowy przykład niedopuszczalnej rozszerzającej wykładni in dubio pro fisco (łac. w razie wątpliwości na korzyść fiskusa).

w Do zaprzestania używania kas w dacie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej nie dochodzi jednak, jeżeli po zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, a przed likwidacją tej działalności, podatnik jeszcze używa tej kasy, np. ewidencjonuje za jej pomocą dokonywaną wyprzedaż towarów handlowych czy wyposażenia. W takich przypadkach przyjmować według mnie należy, że do zaprzestania używania kas rejestrujących dochodzi nie w dacie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, lecz w dacie takiej sprzedaży. Odpowiednie zastosowanie ma w tym zakresie interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 19 października 2012 r., nr ITPP1/443-893/12/AJ, w której czytamy, że "pomimo tego, iż likwidacja działalności gospodarczej nastąpiła 1 kwietnia 2012 r., to według opisu stanu faktycznego zaprzestanie używania kasy faktycznie nastąpiło po dokonaniu ostatniej sprzedaży w dniu 30 listopada 2011 r.".

PRZYKŁAD 24

Zawieszenie, a następnie zamknięcie działalności

Wróćmy do przykładu 23 i załóżmy, że miesiąc przed likwidacją działalności gospodarczej, tj. w maju 2016 r., podatnik sprzedał osobie prywatnej firmowy telefon, co zaewidencjonował za pomocą kasy rejestrującej. W takim przypadku nie doszło jednak do utraty prawa do ulgi na zakup kas, gdyż dokonanie powyższej sprzedaży spowodowało, że zaprzestanie używania kasy nastąpiło dopiero w maju 2016 r. (czyli po upływie trzech lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania).

w Jedną z przesłanek wystąpienia obowiązku zwrotu ulgi na zakup kas jest zaprzestanie działalności przez podatnika. Ci, którzy skorzystali z ulgi na zakup kas, muszą zatem prowadzić działalność gospodarczą trzy lata lub dłużej (począwszy od momentu rozpoczęcia ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas rejestrujących), aby nie mieć takiego obowiązku.

PRZYKŁAD 25

Data rozpoczęcia działalności jest kluczowa

31 grudnia 2016 r. podatnik zakończy działalność gospodarczą, w której używał kasy rejestrującej, w stosunku do której skorzystał z ulgi na zakup kas. W tej sytuacji będzie zobowiązany do zwrotu ulgi na zakup kas, jeżeli ewidencjonowanie sprzedaży na rzecz osób prywatnych za pomocą kas rejestrujących rozpoczął 31 grudnia 2013 r. lub później. W przypadku wcześniejszego rozpoczęcia ewidencjonowania sprzedaży na rzecz osób prywatnych za pomocą kas rejestrujących podatnik nie będzie zobowiązany do zwrotu ulgi na zakup kas.

Do zaprzestania działalności przez podatnika jako przesłanki wystąpienia obowiązku zwrotu ulgi na zakup kas nie dochodzi w związku z przekształceniem przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą w rozumieniu u.s.d.g. - w jednoosobową spółkę kapitałową (na podstawie art. 551 par. 5 oraz art. 584[1]-584[3] k.s.h.). Temat ten był przedmiotem interpretacji dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi. [ramka 17]

w Obowiązek zwrotu ulgi na zakup kas dotyczy m.in. podatników, którzy dokonali odliczenia z naruszeniem warunków, o których mowa w par. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas (zob. par. 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas). O ile jasne jest, że przepis ten nie dotyczy podatników wnioskujących o zwrot ulgi na zakup kas (tj. korzystających z ulgi podatników niebędących czynnymi podatnikami VAT), istnieją wątpliwości, czy ma on zastosowanie do podatników, którzy wykazywali ulgę na zakup kas do zwrotu na zasadach określonych w par. 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas (przepisy te określają zasady wykazywania ulgi na zakup kas do zwrotu przez podatników, u których w deklaracji VAT-7/VAT-7K/VAT-7D nie występuje nadwyżka podatku należnego nad naliczonym).

Zauważam zatem, że w treści rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas minister finansów kilkakrotnie rozróżnia odliczenie kwoty ulgi na zakup kas od uzyskania zwrotu kwoty tej ulgi (zob. par. 1, par. 2 ust. 1 czy par. 6 ust. 1 zdanie wstępne rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas). Skoro w par. 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas rozróżnienie takie nie zostało dokonane, uznać należy, że przepis ten skierowany jest wyłącznie do podatników odliczających ulgę na zakup kas od podatku należnego. Uważam zatem, że nie ma on zastosowania do podatników, którzy wykazywali ulgę na zakup kas do zwrotu na zasadach określonych w par. 3 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas. [przykład 26]

PRZYKŁAD 26

Utrata prawa do ulgi na zakup kas

Podatnik rozpoczął ewidencjonowanie sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej 1 czerwca 2015 r. W deklaracji VAT-7 za czerwiec 2015 r. wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, a w konsekwencji nie mógł odliczyć ulgi na zakup kas od kwoty podatku należnego. W związku z tym podatnik całą kwotę ulgi na zakup kas (a nie tylko 25 proc. kwoty odpowiadającej 90 proc. jej ceny zakupu netto, nie więcej jednak niż 175 zł) wykazał do zwrotu. Naczelnik urzędu skarbowego nie zakwestionował tej kwoty i dokonał jej zwrotu na rachunek bankowy podatnika. Uważam, że w tej sytuacji nie doszło do utraty przez podatnika prawa do ulgi na zakup kas (ani na podstawie par. 6 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas, ani na podstawie żadnego innego przepisu).

Nie jest warunkiem ulgi na zakup kas, aby w ciągu siedmiu dni od dnia dokonania fiskalizacji kasy podatnik powiadomił o tym fakcie naczelnika urzędu skarbowego. W konsekwencji obecnie naruszenie terminu dokonania takiego powiadomienia nie skutkuje utratą prawa do ulgi.

PRZYKŁAD 27

Zgłoszenie z naruszeniem terminu siedmiu dni

20 maja 2016 r. podatnik rozpoczął ewidencjonowanie sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej. Spełnił wszystkie warunki ulgi, lecz dane w celu otrzymania numeru ewidencyjnego zgłosił z naruszeniem terminu siedmiu dni od dnia fiskalizacji kasy określonego w par. 13 ust. 5 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących. Mimo to podatnik, odliczając kwotę ulgi na zakup kas, nie musi się obawiać, że utracił do niej prawo ze względu na naruszenie warunków, o których mowa w par. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas.

w Termin zwrotu ulgi na zakup kas wynika z par. 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas. Zależy on od sposobu rozliczania się przez podatnika. [tabela 4],

PRZYKŁAD 28

Zaprzestanie wykonywania działalności

19 listopada 2016 r. podatnik zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej (zlikwidował prowadzoną działalność), w związku z czym utracił prawo do ulgi na zakup kas, z której skorzystał w 2015 r. Zwrot ulgi na zakup kas musi zostać przez podatnika dokonany:

1) do 27 grudnia 2017 r. (do pierwszego dnia roboczego po 25 grudnia, tj. po 25. dniu miesiąca następującego po miesiącu wystąpienia okoliczności skutkującej utratą prawa do ulgi na zakup kas) - jeżeli był to podatnik składający miesięczne deklaracje VAT-7,

2) do 25 stycznia 2017 r. (do 25. dnia miesiąca następującego po kwartale wystąpienia okoliczności skutkującej utratą prawa do ulgi na zakup kas) - jeżeli był to podatnik składający kwartalne deklaracje VAT-7K/VAT-7D,

3) do 30 listopada 2016 r. (do końca miesiąca następującego po miesiącu wystąpienia okoliczności skutkującej utratą prawa do ulgi na zakup kas) - jeżeli był to podatnik, który nie składał deklaracji VAT-7/VAT-7K/VAT-7D (jako podatnik wykonujący wyłącznie czynności zwolnione przedmiotowo od podatku lub podatnik korzystający ze zwolnienia podmiotowego).

Kwoty zwracanych ulg na zakup kas stanowią niepodatkowe należności budżetu państwa, które na gruncie przepisów ordynacji podatkowej uważa się za podatek (zob. art. 3 pkt 3 lit. c ordynacji podatkowej). W konsekwencji zobowiązanie do zwrotu ulgi na zakup kas co do zasady przedawnia się z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu ulgi, zob. art. 70 par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.). Podobne stanowisko prezentują organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach, czego przykładem może być interpretacja Izby Skarbowej w Poznaniu z 22 lutego 2013 r., nr ILPP2/443-1140/12-4/EN. Czytamy w niej, że "z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie minęło pięć lat od końca roku kalendarzowego (tj. 2006 r.), w którym upłynął termin zwrotu przez wnioskodawcę odliczonej lub wydatkowanej kwoty na zakup kasy rejestrującej, to zgodnie z art. 70 par. 1 ordynacji podatkowej, ww. zobowiązanie uległo przedawnieniu". Oznacza to, przykładowo, że 2016 r. organy podatkowe nie mogą już żądać zwrotu ulgi na zakup kas od podatników, u których obowiązek zwrotu tej ulgi powstał w 2010 r. lub wcześniej. [tabela 5]

PRZYKŁAD 29

Zaprzestanie używania kasy a przedawnienie

W lipcu 2010 r. podatnik zaprzestał używania kasy rejestrującej, w stosunku do której skorzystał w 2008 r. z ulgi na zakup kas. Ulgi tej podatnik nie zwrócił do 31 lipca 2010 r. (do końca 2010 r. obowiązek zwrotu ulgi na zakup kas powstawał z upływem ostatniego dnia miesiąca lub kwartału, w którym powstały okoliczności uzasadniające dokonanie zwrotu) ani później. Z końcem 2015 r. upłynęło pięć lat, licząc od końca 2010 r., w związku z czym organy podatkowe nie mogą się już domagać od podatnika zwrotu ulgi na zakup kas, z której skorzystał w 2008 r.

w Zastąpił on obowiązujące w latach 2009-2010 rozporządzenie ministra finansów z 19 grudnia 2008 r. w sprawie odliczania i zwrotu kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących (Dz.U. nr 228, poz. 1509). Wcześniej (w okresie obowiązywania obecnie obowiązującej ustawy o VAT) ulgę na zakup kas określały przepisy:

1) w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2008 r. - par. 7-11 rozporządzenia ministra finansów z 27 czerwca 2008 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. nr 113, poz. 720),

2) w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2008 r. - par. 7-11 rozporządzenia ministra finansów z 20 grudnia 2007 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. nr 245, poz. 1807),

3) w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2007 r. - par. 7-11 rozporządzenia ministra finansów z 25 czerwca 2007 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. nr 116, poz. 804),

4) w okresie od 1 kwietnia do 31 grudnia 2006 r. - par. 7-11 rozporządzenia ministra finansów z 28 marca 2006 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. nr 51, poz. 375 ze zm.),

5) w okresie od 1 stycznia 2005 r. do 31 marca 2006 r. - par. 7-11 rozporządzenia ministra finansów z 23 grudnia 2004 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. nr 273, poz. 2706 ze zm.),

6) w okresie od 1 maja do 31 grudnia 2005 r. - par.8-11 rozporządzenia ministra finansów z 23 grudnia 2002 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz.U. nr 234, poz. 1971 ze zm.). ⒸⓅ

RAMKA 1

Nowe placówki handlowe

Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do zastosowania odliczenia (ulgi) z tytułu zakupu kas rejestrujących do nowych placówek handlowych. Pomimo iż spełnił on warunki wskazane w powołanych przepisach, dotyczące zgłoszenia do właściwego organu, warunków technicznych i dowodów zapłaty, to jednak był podatnikiem, który już wcześniej zobowiązany był do prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego za pomocą kas rejestrujących. Tym samym nie przysługiwała mu ulga w postaci odliczenia od podatku kwoty wydatkowanej na zakup kolejnych kas rejestrujących nabytych w przypadku rozszerzenia działalności i niezgłoszonych na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania w pierwszym punkcie/punktach z sieci prowadzonych przez niego sklepów. ⒸⓅ

z 18 czerwca 2010 r., nr ILPP2/443-526/10-2/EWW

RAMKA 2

Kolejne usługi w ofercie

Z opisu sprawy wynika, że w marcu 2015 r. podjęła pani decyzję o rozszerzeniu prowadzonej działalności o usługi w zakresie mobilnego kosmetycznego wybielania zębów. Do tego czasu - jak wskazano - nie miała pani obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej.

Pisemne zgłoszenie informujące o jednej kasie rejestrującej złożyła pani do urzędu skarbowego w terminie poprzedzającym rozpoczęcie ewidencjonowania sprzedaży - w dniu 10 marca 2015 r. Dnia 11 marca 2015 r. dokonała pani zakupu jednej mobilnej kasy fiskalnej. W tym też dniu nastąpiła fiskalizacja i zgłoszenie kasy rejestrującej. Pierwsza sprzedaż nastąpiła 18 marca 2015 r. Zapłaciła pani za kasę fiskalną całą należność. Pierwszy raport dobowy i dowód zapłaty całej należności dostarczyła do urzędu skarbowego, po czym został nadany numer ewidencyjny, który w sposób trwały umieściła pani na kasie fiskalnej.

Powyższe okoliczności sprawy na tle powołanych przepisów prawa prowadzą do wniosku, że przy założeniu, iż wcześniej nie powstał wobec pani obowiązek rozpoczęcia prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej - spełniła pani warunki uprawniające do odliczenia kwoty wydatkowanej z tytułu zakupu kasy rejestrującej. ⒸⓅ

z 28 kwietnia 2016 r., nr ITPP1/4512-144/16/AJ

RAMKA 3

Rozszerzenie działalności - brak prawa do odliczenia

W omawianej sprawie u wnioskodawczyni w ramach wcześniej prowadzonej działalności gospodarczej - baru gastronomicznego powstał już obowiązek ewidencjonowania sprzedaży przy użyciu kasy fiskalnej. To właśnie wtedy w myśl art. 111 ust. 4 ustawy o VAT wnioskodawczyni mogła po spełnieniu określonych warunków odliczyć od podatku kwotę wydatkowaną na zakup kasy rejestrującej, natomiast późniejsze wznowienie działalności gospodarczej - biura rachunkowego, należy traktować jako kontynuowanie przez ten sam podmiot prowadzonej działalności gospodarczej.

Dlatego też uznać należy, że wnioskodawczyni w omawianej sprawie nie będzie przysługiwało prawo do ulgi z tytułu zakupu nowej kasy rejestrującej, gdyż ulga ta jest jednorazowa i dotyczy tylko kas zgłoszonych na dzień rozpoczęcia ewidencjonowania, a w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z kontynuacją prowadzonej działalności gospodarczej osoby fizycznej.

W rezultacie dokonując zakupu kasy fiskalnej, zgodnie z obowiązującymi od 1 stycznia 2015 r. przepisami, oraz rozpoczynając ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego w obowiązujących terminach, wnioskodawczyni nie ma możliwości odliczenia kwoty, o której mowa w art. 111 ust. 4 ustawy o VAT. ⒸⓅ

z 27 marca 2015 r., nr IPPP2/4512-63/15-2/RR

RAMKA 4

Przekształcenie podmiotu

Spółka kapitałowa powstała wskutek przekształcenia osoby fizycznej i tym samym przejmująca działalność gospodarczą, w stosunku do której powstał już obowiązek ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego za pomocą kas rejestrujących - nie ma prawa do odliczenia kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących. Jest ona bowiem na gruncie przepisów ustawy o VAT traktowany jako następca prawny. Oznacza to, że wnioskodawca "przejął" istniejący już obowiązek prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy rejestrującej. W konsekwencji wnioskodawca jako podmiot przekształcony nie ma podstawy prawnej do odliczenia od podatku kwoty wydatkowanej (...) na zakup kas rejestrujących, ponieważ nie jest podatnikiem, który rozpoczyna ewidencjonowanie, zgodnie z art. 111 ust. 4 ustawy o VAT. ⒸⓅ

z 12 listopada 2014 r., nr IBPP3/443-1030/14/KG

RAMKA 5

Po zmianach spółka nie nabędzie ponownie praw do ulgi

Ulga z tytułu zakupu kas rejestrujących dotyczy tylko kas zgłoszonych na dzień rozpoczęcia ewidencjonowania, należy zatem stwierdzić, że prawo do skorzystania z ww. ulgi jest prawem przysługującym podatnikowi jednorazowo w trakcie jego działalności gospodarczej, a co za tym idzie, w sytuacji wnioskodawcy nowo założona jednoosobowa działalność gospodarcza będzie tym samym podatnikiem, co przed przekształceniem w spółkę, dlatego też wnioskodawca nie nabędzie ponownie prawa do ulgi z tytułu zakupu kas rejestrujących. ⒸⓅ

z 5 maja 2016 r., nr 1061-IPTPP3.4512.119.2016.2.ALN

RAMKA 6

Przejęcie innego podmiotu

Spółka przejmująca spółkę komandytową, w stosunku do której powstał już obowiązek ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego za pomocą kas rejestrujących - nie będzie miała prawa do odliczenia kwot wydatkowanych na zakup kas rejestrujących. Jest ona bowiem na gruncie przepisów podatkowych traktowana jako następca prawny. Oznacza to, że spółka przejmująca przejęła istniejący już obowiązek prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących. W konsekwencji spółka przejmująca (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością), jako następca prawny spółki przejętej (spółki komandytowej) nie ma podstawy prawnej do odliczenia od podatku kwoty wydatkowanej na zakup kas rejestrujących, ponieważ nie jest podatnikiem, który rozpoczyna ewidencjonowanie, zgodnie z art. 111 ust. 4 ustawy o VAT.

Reasumując, spółka przejmująca (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością), będąca następcą prawnym spółki przejętej (spółki komandytowej) nie ma podstawy prawnej do odliczenia od podatku kwoty wydatkowanej na zakup kas rejestrujących, ponieważ nie jest podatnikiem, który rozpoczyna ewidencjonowanie zgodnie z art. 111 ust. 4 ustawy o VAT. ⒸⓅ

z 5 stycznia 2015 r., nr ILPP2/443-1112/14-2/EN

RAMKA 7

Zawiadomienie o miejscu instalacji

Aby nabyć prawo do zwrotu części kwoty wydatkowanej na zakup kasy rejestrującej, nie ma obowiązku złożenia w terminie siedmiu dni od daty fiskalizacji kasy zawiadomienia o miejscu instalacji kasy rejestrującej. ⒸⓅ

z 19 marca 2014 r., nr IPTPP4/443-5/14-2/BM

RAMKA 8

Finansowanie z dotacji

Wnioskodawczyni ma prawo do odliczenia od podatku należnego (w ramach obowiązującego limitu) kwotę wydatkowaną na zakup kasy rejestrującej sfinansowanej ze środków otrzymanych z powiatowego urzędu pracy. ⒸⓅ

z 30 kwietnia 2010 r., nr ILPP1/443-135/10-6/AI

RAMKA 9

Dwie kasy fiskalne w różnych miejscach

27 lipca 2015 r. wnioskodawca zgłosił naczelnikowi urzędu skarbowego zawiadomienie, iż z dniem 29 lipca 2015 r. rozpoczyna ewidencjonowanie sprzedaży przy zastosowaniu dwóch kas fiskalnych w dwóch różnych miejscach. Obie kasy wnioskodawca zakupił 29 lipca 2015 r. (zapłacono gotówką) i w tym też dniu złożył dwa zawiadomienia podatnika o miejscu instalacji kasy fiskalnej. Pierwsza sprzedaż, która została zaewidencjonowana na jednej z kas fiskalnych, nastąpiła 1 sierpnia 2015 r. Na drugiej kasie fiskalnej do dnia dzisiejszego nie zarejestrowano żadnej sprzedaży. (...)

Z uwagi na to, iż pierwszej sprzedaży przy użyciu drugiej z kas dokonał dopiero 9 września 2015 r., to wnioskodawca nie może skorzystać z ulgi na zakup drugiej kasy fiskalnej w sierpniu 2015 r. Zatem odliczenia wnioskodawca może dokonać w deklaracji VAT za ten okres, w którym zarejestrowano pierwszą sprzedaż, a więc dopiero w deklaracji za wrzesień 2015 r. ⒸⓅ

z 6 listopada 2015 r., nr IPTPP3/4512-371/15-4/OS

RAMKA 10

Zgłoszenie po terminie

Złożenie zgłoszenia danych dotyczących kasy do właściwego naczelnika urzędu skarbowego po upływie siedmiu dni od dnia jej fiskalizacji, o którym mowa w przepisach rozporządzenia w sprawie kas, nie skutkuje utratą prawa do skorzystania z ww. ulgi. ⒸⓅ

z 10 czerwca 2015 r., nr ILPP2/4512-1-202/15-4/PR)

RAMKA 11

Brak klientów, brak sprzedaży

W przepisach nie zostało sprecyzowane sformułowanie "zaprzestanie użytkowania". Należałoby przyjąć, iż oznacza ono sytuację, kiedy podatnik mimo istnienia obowiązku ewidencjonowania i dokonywania sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej - nie prowadzi ewidencji przy zastosowaniu kasy rejestrującej. Nie jest to jednak sytuacja, kiedy z przyczyn niezależnych od podatnika, tj. z powodu braku klientów, a tym samym sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej - nie ewidencjonuje on obrotów przy zastosowaniu kasy. ⒸⓅ

z 15 grudnia 2006 r., nr PP/443-41/06

RAMKA 12

Definicja słownikowa

Wymieniony w art. 111 ust. 6 cyt. ustawy o VAT termin "zaprzestanie użytkowania" nie został zdefiniowany w rozporządzeniu o kasach rejestrujących, ani też w ustawie o podatku od towarów i usług, zatem należy się odwołać do definicji określonej w Słowniku Języka Polskiego. Zgodnie z tym słownikiem wyraz "używać" oznacza posłużyć się czymś, zastosować coś jako środek, narzędzie, natomiast wyrażenie "zaprzestać" oznacza przerwać jakąś czynność, zaniechać robienia czegoś. Jak wynika z powyższej definicji, termin "zaprzestanie użytkowania" odzwierciedla sytuację, w jakiej znajduje się wnioskujący, bez względu na to, czy zaprzestanie użytkowania było wynikiem nieumyślnego zdarzenia losowego, czy też wynikało bezpośrednio z zaplanowanego działania. ⒸⓅ

z 13 października 2006 r., nr PI/443-33/06/Z/09

RAMKA 13

Kradzież kasy

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że wnioskodawca jest taksówkarzem. Kupując kasę rejestrującą (taksometr - wartość netto 1200,00 zł), spełnił wszystkie warunki do otrzymania ulgi, tj. 700 zł (90 proc. kasy netto - ale nie więcej niż 700 zł), którą to urząd skarbowy zaakceptował, wydając decyzję z dnia 18 maja 2009 r. Z wniosku wynika, iż wnioskodawca rozpoczął ewidencjonowanie obrotu za pomocą kasy od 16 kwietnia 2009 r. Problemy wnioskodawcy rozpoczęły się z dniem 21/22 września 2010 r., kiedy to miała miejsce kradzież jego samochodu, a co za tym idzie, całego sprzętu potrzebnego do pracy (w tym kradzież kasy). Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż utrata kasy rejestrującej w wyniku kradzieży, tj. w dniu 21/22 września 2010 r. niewątpliwie prowadzi do zaprzestania używania tej kasy przez podatnika przed upływem trzech lat od dnia rozpoczęcia ewidencji przy jej zastosowaniu (tj. od 16 kwietnia 2009 r.). Zatem wnioskodawca jest zobowiązany do zwrotu otrzymanej kwoty ulgi z tytułu poniesionych wydatków na zakup przedmiotowej kasy rejestrującej. ⒸⓅ

z 2 lutego 2011 r., nr IBPP2/443-896/10/ICz

RAMKA 14

Zaprzestanie działalności po roku

Wątpliwości wnioskodawczyni dotyczą zwrotu do urzędu skarbowego ulgi na zakup kasy fiskalnej w kwocie 700 zł, w sytuacji gdy strona rozpoczęła inną jednoosobową działalność gospodarczą, oraz możliwości ewidencjonowania tą kasą fiskalną sprzedaży pod tym samym nr. NIP, ale inną nazwą firmy, po dostosowaniu kasy do własnych potrzeb prowadzenia nowej działalności. W przedstawionych okolicznościach wnioskodawczyni zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej, dla której ewidencjonowania nabyła przedmiotową kasę fiskalną. Zaprzestanie działalności po upływie roku wiąże się z zaprzestaniem ewidencjonowania na kasie fiskalnej sprzedaży z tej działalności. Wobec tego wnioskodawczyni w okresie trzech lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania zaprzestała działalności gospodarczej. ⒸⓅ

z 16 stycznia 2013 r., nr IPPP2/443-1057/12-2/RR

RAMKA 15

Ograniczenie prowadzenia działalności

(...) W wyniku ograniczenia rozmiaru prowadzonej działalności gospodarczej jedna z dwóch użytkowanych kas rejestrujących została przeznaczona na kasę rezerwową. Zarówno przepisy ustawy o VAT, jak i aktów wykonawczych nie określają kryteriów ilościowych dotyczących stosowania kas rezerwowych. Jak wynika ze złożonego wniosku, zarówno kasa podstawowa, jak i kasa rezerwowa były zgłoszone na dzień rozpoczęcia (powstania obowiązku) ewidencjonowania do właściwego urzędu skarbowego oraz do obowiązkowych przeglądów technicznych przez właściwy serwis. (...) Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz powołane normy prawne, należy stwierdzić, że w przedmiotowej sytuacji wnioskodawca nie jest zobowiązany do zwrotu kwoty odliczonej z tytułu poniesionego wydatku na zakup kasy rejestrującej, którą następnie zgłosił do urzędu skarbowego jako kasę rezerwową. ⒸⓅ

z 16 lipca 2015 r., nr IPTPP3/4512-104/15-4/ALN

RAMKA 16

Używanie kasy krócej niż trzy lata

(...) Wbrew pani twierdzeniu prowadzenie sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej nie trwało przez okres trzech lat. Jak bowiem wskazano we wniosku, ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej rozpoczęła pani od 1 września 2012 r., w okresie od 1 grudnia 2014 r. do 31 października 2015 r. ewidencja ta nie była prowadzona w związku z zawieszeniem działalności gospodarczej, natomiast z dniem 30 listopada 2015 r. zlikwidowała pani prowadzoną działalność gospodarczą. Powyższe wskazuje, że suma okresów używania kasy rejestrującej - przed zawieszeniem działalności gospodarczej i po wznowieniu tej działalności - to dwa lata i jeden miesiąc, a zatem nie przekracza okresu trzech lat. Oceniając zatem przedstawiony opis zdarzenia przyszłego w odniesieniu do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, stwierdzić należy, że skoro, jak wynika ze złożonego wniosku, zaprzestała pani używania kasy rejestrującej przed upływem trzyletniego okresu jej używania, to na podstawie art. 111 ust. 6 ustawy o VAT jest pani zobowiązana do zwrotu otrzymanej kwoty ulgi z tytułu poniesionych wydatków na zakup przedmiotowej kasy rejestrującej. ⒸⓅ

z 1 lutego 2016 r., nr ITPP1/4512-1118/15/AJ

RAMKA 17

Jednoosobowa działalność gospodarcza

(...) W związku z przedstawionym opisem sprawy oraz treścią cytowanych wyżej przepisów, w szczególności art. 551 par. 5 i art. 584[1] k.s.h. uznać należy, że w istocie nie mamy do czynienia z likwidacją jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną, ale z procesem polegającym na zmianie formy prawnej prowadzonej działalności, a więc podmiot ten powinien być traktowany, jakby to był ten sam podatnik. Oznacza to, że wnioskodawca przejął istniejący już obowiązek prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kasy rejestrującej. Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz opis sprawy stwierdzić należy, że spółka kapitałowa, która powstanie w wyniku przekształcenia działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną zgodnie z art. 551 par. 5 i art. 584[1] k.s.h. nie będzie miała obowiązku zwrotu ulgi z tytułu zakupu dwóch kas rejestrujących nadal użytkowanych przez spółkę, gdyż nie nastąpią przesłanki wynikające z par. 6 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas. ⒸⓅ

z 5 maja 2016 r., nr 1061-IPTPP3.4512.119.2016.2.ALN

Tabela 1. Warunki korzystania z ulgi na zakup kas rejestrujących

Złożenie przez podatnika do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego, pisemnego zgłoszenia o liczbie kas rejestrujących i miejscu (adresie) ich używania.

Rozpoczęcie ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego nie później niż w obowiązujących terminach, przy użyciu kas rejestrujących nabytych w okresie, kiedy kasy te były objęte ważnym potwierdzeniem ministra finansów.

Posiadanie przez podatnika dowodu zapłaty całej należności za kasę rejestrującą.

TABELA 2. Dokumenty dołączane do wniosku o zwrot ulgi na zakup kas

 

1) dane określające imię i nazwisko albo nazwę podmiotu prowadzącego serwis kas, który dokonał fiskalizacji kasy rejestrującej	●	●
2) oryginał faktury potwierdzającej zakup kasy rejestrującej wraz z dowodem zapłaty całej należności za kasę rejestrującą	●	●
3) informacje o numerze rachunku bankowego podatnika lub jego rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, na który należy dokonać zwrotu	●	●
4) fotokopia świadectwa przeprowadzonej legalizacji ponownej taksometru współpracującego z kasą o zastosowaniu specjalnym służącą do prowadzenia ewidencji przy świadczeniu tych usług, w tym również zintegrowanego w jednej obudowie z kasą		●

TABELA 3. Okoliczności, których wystąpienie w ciągu trzech lat od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania, skutkuje obowiązkiem zwrotu ulgi na zakup kas ⒸⓅ

n zaprzestanie przez podatnika używania kas rejestrujących, n niedokonanie przez podatnika w obowiązującym terminie (czyli w ciągu 24 miesięcy od dnia fiskalizacji kasy) zgłoszenia kasy do obowiązkowego przeglądu technicznego przez właściwy serwis, n zaprzestanie działalności przez podatnika, n otwarcie likwidacji podatnika, n ogłoszenie upadłości podatnika, n sprzedaż przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału), jeżeli następca prawny nie będzie dokonywał sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej lub rolników ryczałtowych za pomocą kas rejestrujących, n dokonanie przez podatnika odliczenia ulgi na zakup kas z naruszeniem warunków korzystania z tej ulgi (określonych w par. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie ulgi na zakup kas).

TABELA 4. Termin zwrotu ulgi na zakup kas

czynny podatnik VAT rozliczający podatek za okresy miesięczne (tj. składa deklaracje VAT-7)	25. dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające dokonanie takiego zwrotu
czynny podatnik VAT rozliczający podatek za okresy kwartalne (tj. składa deklaracje VAT-7K/VAT-7D)	25. dzień miesiąca następującego po kwartale, w którym powstały okoliczności uzasadniające dokonanie takiego zwrotu
podatnik niebędący podatnikiem VAT czynnym	koniec miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające dokonanie zwrotu

TABELA 5. Przedawnienie obowiązku zwrotu ulgi na zakup kas

2010	31 grudnia 2015 r.
2011	31 grudnia 2016 r.
2012	31 grudnia 2017 r.
2013	31 grudnia 2018 r.
2014	31 grudnia 2019 r.
2015	31 grudnia 2020 r.
2016	31 grudnia 2021 r.