Hiszpania ma niskie stawki podatku od towarów i usług

W Hiszpanii VAT (hiszp. Impuesto sobre el Valor An~adido (IVA)) został wprowadzony w połowie lat 80. w związku z przystąpieniem tego kraju do Wspólnot Europejskich. Prawo krajowe regulujące nakładanie VAT w Hiszpanii to m.in. ustawa 37/1992 z 28 grudnia 1992 r., podatkowe rozporządzenie wykonawcze z 28 listopada 2003 r. oraz dekrety królewskie.

Jak podkreśla Łukasz Dębkowski, doradca podatkowy, starszy konsultant w zespole do spraw podatków pośrednich PricewaterhouseCoopers, biuro we Wrocławiu, VAT w Hiszpanii funkcjonuje zasadniczo na tych samych zasadach co w Polsce. Przykładowo opodatkowaniu VAT w Hiszpanii podlega dostawa towarów i świadczenie usług za wynagrodzeniem, import towarów oraz nabycie wewnątrzwspólnotowe, a podatnikiem jest każda osoba dokonująca dostaw towarów i usług w ramach wykonywanej działalności gospodarczej i jest ona zasadniczo uprawniona do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony. Niemniej jednak istnieją pewne różnice.

Ciekawym elementem funkcjonowania VAT w Hiszpanii jest pewien aspekt terytorialny. Zasadniczo każde państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej ma prawo do opodatkowania VAT transakcji dokonywanych, bądź raczej uznawanych za dokonywane, na jego terytorium. W przypadku Hiszpanii jest to część kontynentalna kraju położona na Półwyspie Iberyjskim oraz wyspy należące do Hiszpanii, np. archipelag Balearów.

- Niemniej jednak niektóre terytoria należące do Hiszpanii bądź od niej zależne są wyłączone z systemu VAT ze skutkiem wiążącym również dla pozostałych państw członkowskich - podkreśla Łukasz Dębkowski.

Dodaje, że takie przywileje, zagwarantowane w art. 6(1) Dyrektywy 2006/112 /WE posiadają: Archipelag Wysp Kanaryjskich oraz Ceuta i Melilla (te dwa miasta, położone w północnej Afryce, stanowią regiony autonomiczne Hiszpanii i są wyłączone również z obszaru celnego Wspólnoty).

Nadanie tych przywilejów ma różne źródła. W przypadku archipelagu Wysp Kanaryjskich chodzi przede wszystkim o położenie geograficzne, tj. oddalenie od kontynentu europejskiego, nieznaczny stopień powiązań gospodarczych z kontynentalną Hiszpanią oraz sytuację gospodarczą i społeczną wysp. W przypadku Ceuty i Melilli przyczyną jest głównie autonomiczny charakter tych obszarów.

- Z punktu widzenia polskich przedsiębiorców istotne znaczenie ma fakt, że nabycie jakichkolwiek towarów ze wspomnianych terytoriów nie będzie stanowiło wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, lecz ich import - wyjaśnia Łukasz Dębkowski.

Standardowa stawka VAT w Hiszpanii wynosi 16 proc. Dodatkowo obowiązują również dwie stawki preferencyjne w wysokości 7 proc. i 4 proc.

Stawka 4-proc. ma zastosowanie m.in. do produktów żywnościowych (uznawanych za produkty pochodzenia naturalnego), książek, magazynów, map, leków, samochodów, protez, implantów, a także usług niezbędnych osobom niepełnosprawnym. Stawka 7-proc. obowiązuje m.in. w odniesieniu do: budownictwa mieszkaniowego, transportu pasażerskiego, usług restauracyjnych i hotelowych, usług sanitarnych (np. oczyszczania miasta, zbierania odpadów), dostaw wody, usług pogrzebowych.

Podobnie jak w Polsce, naliczony VAT podlega odliczeniu, o ile nabyte towary i usługi są wykorzystywane dla celów transakcji opodatkowanych. Zdaniem eksperta PricewaterhouseCoopers dodatkowo prawo do odliczenia przysługuje również w odniesieniu do towarów i usług wykorzystywanych dla celów niektórych transakcji zwolnionych z VAT. Są to tzw. zwolnienia z prawem do odliczenia, których konstrukcja jest podobna do stawki 0-proc. obowiązującej w Polsce. Zwolnienie to ma zastosowanie do eksportu, dostaw wewnątrzwspólnotowych, dostaw w wolnych obszarach celnych itp.

Drugi rodzaj zwolnienia, obejmujący m.in. usługi pocztowe, usługi medyczne, finansowe, prawa do odliczenia podatku naliczonego nie daje (funkcjonuje zatem na tej samej zasadzie, co zwolnienie z VAT w Polsce).

Dodatkowo hiszpańskie ustawodawstwo w zakresie VAT określa wiele towarów i usług, których nabycie nie rodzi prawa do odliczenia podatku naliczonego. Przykładowo nie podlega odliczeniu VAT naliczony przy nabyciu: biżuterii i kamieni szlachetnych; dzieł sztuki, antyków i przedmiotów kolekcjonerskich; jedzenia, napojów i tytoniu; usług rekreacyjnych.

- Odliczenie VAT przysługuje jednak, jeżeli towary i usługi są nabywane celem ich dalszej odsprzedaży - podpowiada Łukasz Dębkowski.

Podkreśla też, że dodatkowe ograniczenia w odliczaniu VAT naliczonego dotyczą nabycia takich towarów i usług, jak np.:

samochody - odliczeniu podlega, co do zasady, 50 proc. podatku naliczonego, gdyż przyjmuje się, że w takim stopniu samochód jest używany na cele działalności gospodarczej; podatnicy mogą wprawdzie dowodzić, iż rzeczywisty stopień wykorzystania samochodów na cele działalności jest wyższy, uzyskując tym samym prawo do odliczenia większej części VAT, to podobne prawo przysługuje również organom podatkowym (jednak w celu obniżenia kwoty VAT do odliczenia).

usługi rozrywkowe,

usługi hotelowe, gastronomiczne oraz inne wydatki związane z podróżami (z wyjątkiem sytuacji, w których są one przeznaczone na cele działalności gospodarczej, a wydatki podlegają odliczeniu dla celów podatków dochodowych).

Podmioty zagraniczne mogą ubiegać się o zwrot VAT zapłaconego w Hiszpanii, o ile nie posiadają w tym kraju rezydencji, tj. siedziby lub innego stałego miejsca prowadzenia działalności.

- Zwrot VAT następuje na wniosek podatnika, złożony nie później niż do 30 czerwca następnego roku. Do wniosku należy dołączyć certyfikat wydany przez państwo siedziby potwierdzający tożsamość wnioskodawcy, jako podatnika prowadzącego działalność gospodarczą podlegającą VAT oraz rejestrację dla celów VAT. Przedstawić trzeba również dokumenty potwierdzające kwotę wnioskowanego zwrotu (tj. faktury VAT, dokumenty SAD itp.). Organ podatkowy dokonuje zwrotu w ciągu sześciu miesięcy, przy czym w przypadku przekroczenia tego terminu powinien również automatycznie wypłacić odsetki za zwłokę - podpowiada Łukasz Dębkowski.

Jego zdaniem, w przypadku podmiotów spoza Wspólnoty zwrot dokonywany jest na zasadzie wzajemności. Oznacza to, że podmiot z danego kraju jest uprawniony do otrzymania zwrotu VAT, jeśli podmiot hiszpański ma analogiczne prawo w kraju siedziby wnioskodawcy.

Firmy prowadzące działalność gospodarczą w Hiszpanii, tj. dokonujące transakcji uznawanych za opodatkowane w Hiszpanii, są zobowiązane do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego przed wykonaniem pierwszej czynności opodatkowanej. Dodatkowo firmy spoza UE są zobowiązane ustanowić przedstawiciela podatkowego.

Po zarejestrowaniu jako hiszpańscy podatnicy VAT firmy są zobowiązane do składania kwartalnych lub miesięcznych deklaracji podatkowych (w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu lub kwartale rozliczeniowym) w zależności od osiąganych obrotów i rodzaju prowadzonej działalności.