W Czechach rejestracja w VAT zależy od obrotu

Zgodnie z czeskimi przepisami o VAT, podatnikiem jest podmiot odpowiedzialny za rozliczenia VAT, zarejestrowany jako podatnik VAT w Republice Czeskiej. Jak podkreśla Monika Khera, konsultant w dziale doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers, podmiotem zobowiązanym do rozliczeń VAT jest osoba fizyczna lub osoba prawna wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą.

Rejestracja dla VAT

Podobnie jak w Polsce, tak i w Czechach miała ostatnio miejsce nowelizacja przepisów o VAT. Nowelizacja czeskich przepisów o VAT, która weszła w życie 1 stycznia 2009 r., istotnie wpływa na obowiązek rejestracji dla celów VAT w Republice Czeskiej.

- Zgodnie z nowymi przepisami obowiązek rejestracji VAT mają zasadniczo podmioty z siedzibą lub miejscem prowadzenia działalności w Republice Czeskiej, których obrót w ciągu ostatnich 12 miesięcy przekroczył 1 mln koron czeskich (CZK) - wyjaśnia Monika Khera.

Generalnie, obowiązek rejestracji dla celów VAT mają podmioty dokonujące na terytorium Czech:

dostaw lokalnych, które podlegają opodatkowaniu czeskim VAT;

wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów;

wewnarzewspólnotowej dostawy towarów;

eksportu towarów;

wykonują usługi na ruchomym majątku, które następnie zostaną wywiezione do kraju trzeciego.

Ponadto, zgodnie z nowelizacją przepisów o VAT, podmioty posiadające na terytorium Republiki Czeskiej stałą placówkę (zakład), poprzez którą wykonują tu działalność gospodarczą, muszą zarejestrować się dla potrzeb VAT. Obowiązek rejestracji powstaje niezależnie od wysokości obrotu:

w dniu powstania zakładu - dla zakładów powstałych po 1 stycznia 2009 r.

n 1 stycznia 2009 r. - dla zakładów już istniejących.

Świadczenie usług

Katalog usług, dla których miejsce świadczenia określone zostało w kraju siedziby usługobiorcy, jest bardzo zbliżony do polskich regulacji.

- Do końca 2008 roku, w przypadku świadczenia wskazanych usług na rzecz podmiotu posiadającego w Czechach oddział, usługi te podlegały czeskiemu VAT, co było niezgodne z przepisami unijnymi w tym zakresie. Nowe regulacje VAT, obowiązujące od 2009 roku, znoszą taką regulację oraz wprowadzają wyraźne rozróżnienie między usługami świadczonymi na rzecz lokalnego oddziału oraz usługi niepowiązane z tym oddziałem. W drugim przypadku miejsce świadczenia usług powinno być określone w miejscu siedziby odbiorcy - stwierdza Monika Khera.

Wskazuje jednocześnie, że nowe przepisy określają także wyjątki od zasady określenia miejsca świadczenia usług w kraju siedziby odbiorcy. Dotyczą one świadczenia usług na rzecz podatników z krajów spoza UE, którzy są zarejestrowani dla potrzeb VAT w Czechach, i którzy rzeczywiście wykorzystują nabyte usługi na terytorium Czech. Dotyczy to np. usług konsultingowych. W praktyce zastosowanie tego przepisu wymaga zbadania miejsca faktycznego zużycia nabytych usług.

Skład konsygnacyjny

Jak podkreśla nasza rozmówczyni z PricewaterhouseCoopers, zgodnie z czeskimi regulacjami VAT uproszczona procedura magazynu konsygnacyjnego ma miejsce, gdy podatnik z innego kraju członkowskiego UE transportuje towary do magazynu na terytorium Republiki Czeskiej, z którego następnie towary te pobierane są stopniowo, w miarę zapotrzebowania przez wyłącznie jednego kontrahenta zarejestrowanego na czeski VAT. W takim przypadku zobowiązanym do rozliczenia VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów jest czeski kontrahent. W efekcie przemieszczenie towarów do magazynu konsygnacyjnego na terytorium Czech nie rodzi obowiązku rejestracji dla celów VAT w tym kraju.

- Od 1 stycznia 2009 r. czeski podatnik nabywający towary ze składu konsygnacyjnego ma obowiązek rozliczyć VAT z tego tytułu już w momencie dostawy towarów do magazynu konsygnacyjnego, a nie dopiero w momencie pobrania towarów z magazynu - podaje Monika Khera.

Odliczenie i zwrot VAT

Podatnicy mają prawo, co do zasady, odliczyć VAT od wszystkich zakupów, które są związane z czynnościami opodatkowanymi. Zgodnie z czeskimi przepisami nie można odliczyć VAT m.in. od zakupu samochodów osobowych oraz kosztów reprezentacji.

- Do końca 2008 r. możliwość odliczenia VAT naliczonego z faktur zakupowych była uzależniona m.in. od ujęcia faktury w rejestrze prowadzonym w języku czeskim. Nowelizacja czeskich przepisów o VAT zniosła to ograniczenie - mówi Monika Khera.

Podkreśla, że ponadto podatnicy nie mają prawa odliczyć VAT m.in. od nabycia samochodów osobowych oraz kosztów reprezentacji.

Co ciekawe od 1 stycznia 2009 r. podatnicy płacący czeski VAT mają prawo, co do zasady, do rozliczenia podatku naliczonego VAT w ciągu trzech lat od momentu nabycia prawa do odliczenia VAT.

- Jeżeli w rozliczeniu za dany okres wystąpi nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, podatnik może złożyć wniosek o zwrot VAT. Termin zwrotu wynosi 30 dni, licząc od końca terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres. Termin ten może jednak zostać wydłużony, jeżeli organy podatkowe wymagają dodatkowych wyjaśnień dotyczących złożonej deklaracji - tłumaczy nasza rozmówczyni.

Dokumenty podatkowe

Zgodnie z czeskimi regulacjami obowiązującymi do końca 2008 r. nie wszyscy podatnicy byli zobowiązani do wystawiania faktur. W niektórych przypadkach istniała możliwość wystawienia uproszczonego dokumentu podatkowego, chyba że nabywca zażądał faktury.

Zgodnie z nowelizacją, od stycznia 2009 r., zasadniczo podatnicy mają obowiązek wystawiania faktury dokumentującej dokonanie dostawy lub świadczenie usług.

Ponadto nowelizacja wprowadza nowe wymogi do dokumentów związanych z zakupem towarów oraz usług z krajów członkowskich UE oraz zakupem usług z krajów trzecich. Faktura dokumentująca te nabycia może być uznana za dokument podatkowy, jedynie gdy odbiorca uzupełni daną fakturę o elementy wymienione w przepisach (m.in. datę zakupu, podstawę opodatkowania oraz podatek wyrażony w CZK). Należy zauważyć, że podatnik ma prawo uzupełnić te dane również w ewidencji VAT. Za datę wystawienia dokumentu podatkowego w tym przypadku uznaje się datę uzupełnienia przez odbiorcę na fakturze wskazanych elementów. W praktyce może mieć to wpływ na datę rozliczenia VAT z danej transakcji w deklaracji podatkowej.

- Zgodnie z czeskimi regulacjami VAT, kwoty wyrażone w walutach obcych przeliczane na CZK dla celów VAT po kursie ogłaszanym przez Narodowy Bank Republiki Czeskiej, przy czym podatnik ma prawo ustalić stały kurs brany do przeliczeń na pewien okres. Okres ten nie może przekroczyć jednego roku - podpowiada Monika Khera.