Fiskus przyjrzy się transakcjom transgranicznym

Rada Unii Europejskiej wydała nowe rozporządzenie w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw dotyczących podatku od wartości dodanej. Przepisy uszczegóławiają zasady współpracy organów podatkowych różnych państw członkowskich w celu ograniczania praktyk uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania przy przeprowadzaniu transakcji obciążonych VAT.

Nowe rozporządzenie zostało wydane m.in. ze względu na coraz większy problem z tzw. oszustwami karuzelowymi. Polegają one na wykorzystaniu przez nieuczciwych podatników konstrukcji wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej, a konkretnie zasady, że transakcje handlowe pomiędzy przedsiębiorcami z różnych państw członkowskich Unii są opodatkowane zerową stawką VAT.

Rozporządzenie wprowadza mechanizmy i narzędzia, które mogą być stosowane przez organy podatkowe w celu przyspieszenia wymiany informacji. Takim nowym mechanizmem jest zdecentralizowana sieć wymiany informacji pod nazwą Eurofisc, która ma ułatwiać wielostronną współpracę między państwami członkowskimi. Prace w tej dziedzinie mają koordynować tzw. urzędnicy łącznikowi. Zostaną oni wyznaczeni przez organy podatkowe każdego państwa członkowskiego.

W ramach Eurofisc powstanie platforma, która ma służyć wymianie informacji między urzędnikami, co w efekcie ma się przyczynić do zwiększenia skuteczności tzw. kontroli jednoczesnej. Organizowana przez organy podatkowe co najmniej dwóch państw członkowskich polega na prześwietleniu sytuacji podatkowej podatnika lub powiązanych podatników.

Państwo członkowskie może samodzielnie określić, których podatników zamierza wytypować do kontroli. Przy czym właściwy organ państwa członkowskiego powiadamia właściwe organy innych zainteresowanych państw członkowskich o przypadkach proponowanych do kontroli jednoczesnej.

Niestety zdarza się też, że podatnicy nie zawsze są świadomi, że sami mogą stać się uczestnikami oszustwa karuzelowego - np. rozliczając fakturę zakupu wystawioną przez nieuczciwy podmiot. Aby zapobiec tego typu sytuacjom, uczestnicy złożonych transakcjach wewnątrzwspólnotowych powinni przyjrzeć się wiarygodności kontrahentów. Wystarczy sprawdzić, czy dany podmiot jest zarejestrowany dla celów transakcji wewnątrzwspólnowych. W tym celu podatnik może wystąpić do biura wymiany informacji o podatku VAT lub naczelnika urzędu skarbowego. Otrzymanie i przechowywanie takiego potwierdzenia może być istotnym dowodem przy ewentualnej kontroli rozliczeń takiego podatnika z tytułu transakcji wewnątrzwspólnotowych i zarzutach, że świadomie uczestniczył w oszustwie. W Polsce jednostką organizacyjną, w której funkcjonuje biuro wymiany informacji o VAT, jest Izba Skarbowa w Poznaniu. Wnioski dotyczące potwierdzania numerów identyfikacyjnych VAT zagranicznych kontrahentów można składać na adres Biura Wymiany Informacji Podatkowych w Koninie (zapytania można kierować telefonicznie, pocztą elektroniczną oraz faksem).

Rozporządzenie będzie stosowane od 1 stycznia 2012 r. Wtedy też utraci moc poprzednie rozporządzenie regulujące tę problematykę, tj. rozporządzenie Rady (WE) nr 1798/2003 z 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 218/92. Jednak przepisy dotyczące funkcjonowania Eurofisc mają zastosowanie od 1 listopada 2010 r. Natomiast przepisy dotyczące przechowywania informacji oraz ich uaktualnień w systemach elektronicznych będą stosowane od 2013 roku.

Dla rozliczenia VAT właściwym urzędem skarbowym jest urząd właściwy ze względu na miejsce wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Rozporządzenie Rady (UE) nr 904/2010 z 7 października 2010 r. w sprawie współpracy administracyjnej oraz zwalczania oszustw w dziedzinie podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 268 z 12 października 2010 r.)

Art. 97 ust. 17 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535)

Rozporządzenie ministra finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie wyznaczenia jednostki organizacyjnej, w której funkcjonuje biuro wymiany informacji o podatku VAT (Dz.U. nr 211, poz. 1330).