Co oznacza dla firm podwyżka stawek VAT

@RY1@i02/2010/183/i02.2010.183.086.002b.001.jpg@RY2@

Janina Fornalik, doradca podatkowy w MDDP

Wzrost stawek VAT zasadniczo nie powinien zwiększyć kosztów w firmach prowadzących działalność opodatkowaną VAT, gdyż VAT naliczony podlega u nich odliczeniu od podatku należnego. Ciężar wyższego VAT generalnie poniosą ostateczni konsumenci towarów i usług - osoby indywidualne, a także firmy wykonujące usługi zwolnione z VAT (np. banki i ubezpieczyciele), z tym że one z pewnością przerzucą wyższy koszt podatku na klientów przez podwyższenie cen świadczonych usług.

W konkretnych transakcjach ustalenie, kogo obciąży podwyżka VAT - dostawcę czy odbiorcę - zależeć będzie od szczegółowych postanowień zawartych w umowach dotyczących sposobu określenia wynagrodzenia. Jeśli wynagrodzenie określone jest w kwocie netto, która podlega podwyższeniu o VAT według obowiązujących przepisów, wówczas łączna cena towaru/usługi będzie podwyższona w związku z wyższą stawką VAT. Natomiast gdy wynagrodzenie jest określone w kwocie brutto i nie zostanie podwyższone przez aneksowanie umowy, wówczas podwyżka VAT spowoduje obniżenie przychodu dostawcy towaru/usługi. Warto pod tym kątem wcześniej przeanalizować warunki umów zawartych z kontrahentami.

Wprowadzenie nowych stawek VAT wymagać będzie odpowiednich wcześniejszych przygotowań. Już samo określenie prawidłowej stawki VAT w przypadku niektórych rodzajów towarów i usług może być problematyczne, zwłaszcza w okresie przejściowym na przełomie roku. Konieczne będzie również dostosowanie systemów finansowo-księgowych, systemów sprzedażowych, fakturowania oraz kas fiskalnych. Pamiętać przy tym należy, że w początkowym okresie system powinien uwzględniać zarówno stare, jak i nowe stawki VAT. Co do zasady nowe stawki mają obowiązywać od 1 stycznia 2011 r., jednak w praktyce wystąpi wiele sytuacji, gdy po tej dacie trzeba będzie wystawić fakturę ze stawką obowiązującą w 2010 roku. Wynika to m.in. z przepisu przejściowego przewidzianego w projekcie nowelizacji ustawy o VAT, zgodnie z którym w przypadku dostaw towarów i usług wykonanych przed wejściem w życie nowelizacji ustawy, co do których obowiązek podatkowy powstanie po jej wejściu w życie, zastosowanie będą miały stawki obowiązujące w 2010 roku. Przepis ten reguluje zasady opodatkowania transakcji wykonywanych na przełomie roku w sposób korzystny dla podatników (umożliwia zastosowanie niższej stawki), jednak nie obejmuje on wszystkich możliwych sytuacji. Przykładowo, jeśli faktura za usługi wykonane w grudniu 2010 r. zostanie wystawiona w styczniu 2011 r. (zgodnie z przepisami może być wystawiona do 7. dnia od wykonania usług), należy zastosować niższą stawkę obowiązującą w 2010 roku, mimo że sprzedaż będzie wykazana w deklaracji VAT za styczeń (lub pierwszy kwartał) 2011 r.

Przepisy przejściowe należałoby jednak doprecyzować, aby obejmowały wprost różne sytuacje, np. dotyczące usług ciągłych czy kontraktów długoterminowych, w których prace są realizowane etapowo, eliminując tym samym wątpliwości interpretacyjne dotyczące określenia prawidłowej stawki VAT.

Systemy informatyczne muszą również uwzględniać możliwość dokonania korekty sprzedaży według stawek obowiązujących w 2010 roku, np. wynikające ze zwrotu towarów czy udzielenia rabatu.

Nie jest też jasne, jak będą wyglądały deklaracje VAT, w których będzie wykazywana sprzedaż opodatkowana różnymi stawkami, zarówno nowymi, jak i starymi.

em