Nieodpłatne przekazanie towarów związane z przedsiębiorstwem bez podatku

Opodatkowaniu VAT, jako czynność zrównana z odpłatną dostawą towarów, podlega nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części. Ustawodawca wymienia tutaj: przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, a także wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny. Zatem nieodpłatna dostawa towarów opodatkowana jest VAT, jeżeli spełnione są dwa warunki: brak związku takiej dostawy z prowadzonym przedsiębiorstwem oraz możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

W związku z powyższym nie podlegają opodatkowaniu VAT nieodpłatne przekazania towarów przez podatnika, jeżeli przekazanie to jest dokonywane na cele związane z prowadzoną przez podatnika działalnością. Podatek nie wystąpi również w przypadku, gdy przekazanie wprawdzie nie jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, ale przedmiotem przekazania są próbki, prezenty o małej wartości lub drukowane materiały reklamowe lub informacyjne. Wynika to z art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o VAT.

W ustawie o VAT niewiele jest przykładów regulacji budzących tak silne kontrowersje jak art. 7 ust. 2. Przepis ten niecelnie wprowadza art. 16 Dyrektywy 112, obejmując VAT jedynie przekazania towarów na cele niezwiązane z przedsiębiorstwem. Ponieważ brak opodatkowania VAT nieodpłatnego wydania towarów na cele związane z działalnością firmy jest niezgodny z prawem wspólnotowym, organy podatkowe powołując się na ten argument ,często nakazują podatnikom opodatkowanie takich dostaw.

Rozwiązanie zastosowane w polskiej ustawie o VAT w zakresie opodatkowania nieodpłatnych dostaw towarów jest korzystniejsze dla podatników niż zasady wynikające z Dyrektywy 112. Nie oznacza to jednak, że podatnik nie ma prawa z tych korzystnych regulacji korzystać. Argument o niezgodności regulacji krajowych z dyrektywą może być wykorzystany jedynie przez podatnika przeciw organowi podatkowemu, ale nie odwrotnie. Organy podatkowe nie mogą skutecznie powoływać się na niezgodność polskich regulacji z dyrektywą po to, by wyciągnąć negatywne konsekwencje wobec podatnika. Potwierdzają to wyroki sądów administracyjnych, w szczególności ostatnie wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2010 r. (sygn. akt I FSK 1520/09) oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 30 marca 2010 r. (sygn. akt I SA/Kr 213/10). Wynika z nich, że przekazanie produktów reklamowych na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem nie jest dostawą towarów i tym samym nie podlega VAT.

Warto wiedzieć, że Ministerstwo Finansów planuje zmianę przepisów ustawy o VAT, aby opodatkować takie dostawy. Nie wiadomo jednak, kiedy zmiany w tym zakresie wejdą w życie.

Nieodpłatne przekazanie nie jest uznawane za opodatkowaną dostawę towarów, gdy przedmiotem przekazania są próbki, prezenty o małej wartości lub drukowane materiały reklamowe lub informacyjne.

Ustawodawca zdefiniował pojęcie prezentów małej wartości, określając dwie kategorie takich towarów w art. 7 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o VAT. Po pierwsze, są to przekazywane przez podatnika jednej osobie towary o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 zł, jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób.

Warto wiedzieć, że przepis art. 7 ust. 4 pkt 1, określając wartość takich prezentów, do 20 maja 2010 r. odwoływał się limitu nieodpłatnych świadczeń przekazywanych w związku z promocją lub reklamą przedsiębiorcy, zwolnionych z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 68 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.). Limit ten w ustawie o PIT od 20 maja 2010 roku został podwyższony ze 100 do 200 zł. Ponieważ stosowanie wyższego limitu również w ustawie o VAT miałoby znaczne skutki dla budżetu, jednocześnie wprowadzona została zmiana w ustawie o VAT, która utrzymuje na dotychczasowym poziomie limit stosowany na potrzeby opodatkowania VAT przekazywanych prezentów. W związku z tym obecnie ustawa o VAT stanowi wprost, że małym prezentem są m.in. towary o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 zł. W dalszym ciągu warunkiem braku opodatkowania przy przekazaniu takiego towaru jest jednak prowadzenie przez podatnika odpowiedniej ewidencji, pozwalającej na ustalenie tożsamości osób, którym prezenty zostały przekazane.

Druga kategoria prezentów, których przekazanie nie podlega VAT, to prezenty wręczone jednej osobie których wartość nie przekracza 10 zł. Ustawodawca nie określił przy tym żadnych dodatkowych warunków, np. prowadzenia ewidencji. Obecny limit kwotowy prezentów małej wartości, których nie trzeba ujmować w ewidencji wartościowo-osobowej, obowiązuje od 1 stycznia 2009 roku. Wcześniej wynosił 5 zł. Jednocześnie zmieniono zasady ustalania limitu kwotowego prezentu małej wartości. Zostały one ujednolicone z przepisami stosowanymi przy określaniu podstawy opodatkowania przy nieodpłatnym przekazaniu towarów. Zgodnie z obowiązującymi przepisami wartość prezentu małej wartości odnoszona jest do jednostkowej ceny nabycia towaru (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia - do jednostkowego kosztu wytworzenia, określonych w momencie przekazywania towaru.

Z kolei przez próbkę rozumie się niewielką ilość towaru reprezentującą określony rodzaj lub kategorię towarów, która zachowuje skład oraz wszystkie właściwości fizyczne, fizykochemiczne i chemiczne lub biologiczne towaru, przy czym ilość lub wartość przekazywanych (wręczanych) przez podatnika próbek nie wskazuje na działanie mające charakter handlowy.

● o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 zł, jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób;

● których przekazania nie ujęto w ewidencji, o której mowa powyżej, jeżeli jednostkowa cena nabycia towaru (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 10 zł.

● jeżeli przekazanie jest dokonywane na cele związane z prowadzoną przez podatnika działalnością,

● w przypadku, gdy przekazanie nie jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, ale przedmiotem przekazania są próbki, prezenty o małej wartości lub drukowane materiały reklamowe lub informacyjne.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Art. 7 ust. 2, ust. 3, ust. 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).