Koszty podwyższenia kapitału mają związek z opodatkowaną działalnością gospodarczą

Podwyższenie kapitału zakładowego spółki to operacja, która generuje wiele dodatkowych kosztów związanych m.in. z obsługą prawną, tłumaczeniami, opłatami notarialnymi i zapłatą podatku od czynności cywilnoprawnych. Organy podatkowe nie zgadzały się, żeby podatnicy rozliczali VAT związany z tymi wydatkami. Tłumaczyły, że podwyższenie kapitału zakładowego nie podlega opodatkowaniu VAT, bo nie jest to ani dostawa, ani usługa. Ponieważ wydatki na podwyższenie kapitału nie są kosztem uzyskania przychodu, to nie mogą być podstawą rozliczenia VAT.

Z taką interpretacją nie zgadzały się sądy administracyjne. Teraz prawo do odliczenia VAT potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 lutego 2010 r. (sygn. akt I FSK 2105/08). W ocenie NSA kwalifikacja wydatków związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych nie przekłada się automatycznie na VAT. To, że wydatki nie są kosztem, nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia VAT. Podatnik ma prawo do odliczenia VAT z tytułu wydatków dotyczących podwyższenia kapitału, bo mają one związek z działalnością opodatkowaną. Taka interpretacja jest zgodna z przepisami unijnymi, której naczelną zasadą jest neutralność VAT.

Jednocześnie NSA podkreślił, że uzależnienie prawa do odliczenia VAT od możliwości zaliczenia danych wydatków do kosztów uzyskania przychodów były niezgodne z przepisami unijnymi. Zdaniem sądu ustawodawca miał tego świadomość, skoro od 1 grudnia 2008 r. takie zastrzeżenie zniknęło z ustawy. Jednak także w sprawach dotyczących stanu prawnego sprzed zmiany sądy administracyjne powinny odmawiać zastosowania tego warunku z uwagi na jego niezgodność z przepisami unijnymi.

Oznacza to, że zarówno przed jak i po 1 grudnia 2008 r. podatnicy podwyższający kapitał zakładowy mieli prawo do odliczenia VAT. Trzeba jednak zastrzec, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą wydatki takie nie mogą być kosztem uzyskania przychodu.

Art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.)

Wyrok NSA z 16 lutego 2010 r. (sygn. akt I FSK 2105/08), niepublikowany.