Po cesji umowy leasingu nowy korzystający może odliczać podatek

Przedsiębiorca może dokonać cesji, czyli przeniesienia praw, z umowy leasingu operacyjnego. W praktyce cesja praw z umowy leasingu jest dokonywana m.in. w przypadku, gdy przedmiot leasingu staje się zbędny dla prowadzonej działalności lub brak środków na spłatę rat leasingu. Takie przeniesienie praw ma konsekwencje na gruncie VAT.

Zwykle cesja praw z umowy leasingu (przede wszystkim prawa do korzystania z samochodu będącego przedmiotem umowy) następuje w zamian za wynagrodzenie, tzw. odstępne, które w praktyce stanowi różnicę między wartością rynkową przedmiotu leasingu a zobowiązaniami z umowy leasingu. Dotyczy to szczególnie przypadku, gdy znaczna kwota umowy jest już spłacona przez dotychczasowego korzystającego, zatem raty leasingowe i wartość wykupu pozostałe do zapłaty przez nowego korzystającego są niższe niż aktualna wartość rynkowa przedmiotu leasingu.

Zdaniem organów podatkowych odpłatne przeniesienie praw wynikających z umowy leasingu samochodu osobowego (cesja umowy leasingu), zawartej przez dotychczasowego leasingobiorcę (cedenta) jest świadczeniem usług, które podlega opodatkowaniu VAT. Wówczas między stronami cesji istnieje bowiem więź o charakterze zobowiązaniowym, która na gruncie ustawy o VAT stanowi świadczenie usług za wynagrodzeniem, o którym mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy. W konsekwencji zapłatę na rzecz cedenta świadczenia pieniężnego należy uznać za wynagrodzenie w zamian za wyświadczoną przez dotychczasowego leasingobiorcę usługę.

Świadczenie to powinno być udokumentowane fakturą VAT. U dotychczasowego korzystającego taka usługa będzie podlegała opodatkowaniu VAT według stawki podstawowej, tj. 23 proc. Nowy korzystający ma natomiast prawo odliczyć podatek naliczony z faktury dokumentującej odstępne, jeżeli przedmiot leasingu będzie związany z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do odliczenia VAT (por. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 30 marca 2009 r., nr IPPP1-443-178/09-2/AK).

W leasingu operacyjnym VAT doliczany jest do każdej raty leasingowej. Dla stron umowy cesji istotne jest zatem, jak kształtują się ich uprawnienia związane z odliczeniem podatku naliczonego. Podatnicy często mają wątpliwości, czy nowy korzystający będzie miał prawo do odliczania podatku naliczonego.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Z przepisu tego wynika, że prawo do odliczenia przysługuje wyłącznie podatnikowi VAT, występującemu w takim charakterze, jeżeli podatek naliczony wynika z zakupów towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności opodatkowanych. Odliczyć zatem można podatek naliczony, który związany jest z transakcjami opodatkowanymi realizowanymi przez podatnika.

W przypadku gdy podatnik w związku z prowadzoną działalnością zawarł umowę leasingu operacyjnego, to w okresie obowiązywania umowy ma prawo zaliczać poniesione wydatki do kosztów uzyskania przychodów oraz odliczać VAT naliczony od każdej raty. Oznacza to, że leasingobiorca będący podatnikiem VAT ma prawo - na podstawie powyższego przepisu - do odliczenia podatku naliczonego od zakupów związanych ze sprzedażą opodatkowaną.

Jeżeli mamy do czynienia z tym samym przedmiotem leasingu, lecz zmienia się leasingobiorca, wówczas prawo do odliczenia przysługuje również jemu. W rezultacie nowy leasingobiorca ma prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego z kolejno otrzymanych faktur dokumentujących opłaty leasingowe.

Trzeba przy tym pamiętać, że w przypadku rat leasingowych od niektórych pojazdów prawo do odliczenia jest kwotowo ograniczone. Przypomnijmy, że zgodnie z art. 3 ust. 6 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym w przypadku usługobiorców użytkujących samochody osobowe oraz inne pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze kwotę podatku naliczonego stanowi 60 proc. kwoty podatku naliczonego od czynszu (raty) lub innych płatności wynikających z zawartej umowy, udokumentowanych fakturą. Suma kwot w całym okresie użytkowania samochodów i pojazdów, o których mowa powyżej, nie może jednak przekroczyć 6 tys. zł.

Zatem kolejny leasingobiorca również ma prawo do odliczenia 60 proc. kwoty podatku naliczonego z kolejno otrzymanych faktur dokumentujących opłaty leasingowe aż do osiągnięcia limitu w kwocie 6 tys. zł. Oczywiście nowy korzystający będzie miał prawo do odliczania podatku naliczonego, jeżeli przedmiot leasingu będzie wykorzystywany do celów działalności opodatkowanej (por. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 20 stycznia 2010 r., nr IPPP2/443-2/10-2/RR).

Dotychczasowy leasingobiorca nie ma natomiast obowiązku korekty deklaracji VAT w związku z dotychczasowym odliczeniem podatku naliczonego. Dokonanie cesji nie zmienia bowiem tego, że w trakcie trwania umowy leasingu uprawnienia z niej wynikające były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Dotychczasowy leasingobiorca zachowuje zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego w okresie przed dokonaniem cesji (por. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 27 kwietnia 2010 r., nr ITPP2/443-122/10/MD).

Nowy korzystający może odliczyć VAT naliczony w całości z faktury dokumentującej odpłatną czynność cesji umowy leasingu samochodu osobowego, w wyniku której wstępuje on w prawa i obowiązki dotychczasowego leasingobiorcy

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Art. 86 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Art. 3 ust. 6 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. nr 247, poz. 1652 z późn. zm.).