Część firmy ma prawo skorzystać z zewnętrznych usług

W ramach transakcji przekształceniowych podmioty gospodarcze mogą wydzielać część przedsiębiorstwa, która jako zorganizowana część przedsiębiorstwa (ZCP) może zostać sprzedana lub być przedmiotem wkładu niepieniężnego do spółki kapitałowej.

Dla rozliczenia podatku od towarów i usług ZCP nie podlega temu podatkowi. Jednak organy podatkowe podejmują w praktyce próby zakwestionowania kwalifikacji przedmiotu danej transakcji realizowanych przez spółki. Problem najczęściej się pojawia w sytuacji, gdy wnosząc ZCP jako aport, spółka korzystała z usług innych podmiotów w zakresie obsługi kadrowej, usług informatycznych czy rozliczenia księgowego na zasadzie outsourcingu. Według organów podatkowych korzystanie z takich usług na podstawie określonych umów, powoduje, że aport określonych składników majątkowych nie może być uznany za ZCP. Ostatnio jednak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 września 2011 r. (I FSK 1383/10) wydał dla podatników korzystne rozstrzygnięcie.

Sąd uznał, że dla bytu zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT konieczny jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych.

I choć zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego wyodrębnienie to mam mieć taki charakter, by ZCP mogło stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania, to zdaniem sądu zespół składników majątkowych przedsiębiorstwa nie musi obejmować działów obsługujących przedsiębiorstwo pod względem niematerialnym, w zakresie obsługi kadrowej, informatycznej i finansowej. Tak więc transakcje zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części nie podlegają VAT, nawet wtedy gdy wydzielona część nie ma własnych działów obsługi kadrowej, informatycznej czy finansowej.

Rozumienie ZCP nie może być więc określane sztywno, tak jak czynią to organy podatkowe. Wyrok NSA potwierdza ukształtowaną w tym zakresie linię orzeczniczą sądów administracyjnych, że o ile konieczne jest wyodrębnienie zespołu składników majątkowych zarówno na płaszczyznach organizacyjnej, finansowej, jak i funkcjonalnej, o tyle należy badać składniki wchodzące w skład ZCP, które są tylko niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o ZCP.

NSA podkreślił, że wykonywanie działalności gospodarczej bez wewnętrznych działów obsługi kadrowej, informatycznej i finansowej przedsiębiorstwa, których zadania zostały powierzone firmom zewnętrznym, nie decydują o realizacji przez przedsiębiorstwo jego zadań gospodarczych, lecz wspomagają jedynie jego funkcjonowanie jako podmiotu gospodarczego. Co więcej, zdaniem sądu stosowanie się do interpretacji organów podatkowych może sugerować, że podmiot gospodarczy realizujący swoje zadania gospodarcze i zarazem korzystający z zewnętrznych usług niematerialnych np. w zakresie obsługi kadrowej, informatycznej i finansowej, nie stanowi przedsiębiorstwa. Tymczasem, na co zwrócił uwagę sąd, praktyka pokazuje natomiast coś przeciwnego. Wiele przedsiębiorstw realizujących zadania gospodarcze, dla których zostały powołane, korzysta z usług outsourcingowych, co nie wyklucza uznawania ich za przedsiębiorstwa.

● obejmuje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania,

● zespół ten powinien być organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,

● składniki zorganizowanej części przedsiębiorstwa przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,

● zespół składników składających się na zorganizowaną część przedsiębiorstwa mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo realizujące określone zadania gospodarcze.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 2 pkt 27e ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

Art. 551 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 ze zm.).