Zmiana planów podatnika nie ma wpływu na zapłatę VAT

Kupno działek z zamiarem wykorzystania do celów prywatnych, a następnie ich sprzedaż w krótkim okresie oznacza, że podatnik nabywał je w celach handlowych, nawet jeśli twierdzi, że chciał na nich wybudować dom. W efekcie jest on podatnikiem, a transakcja podlegała VAT.

W kwietniu 2007 r. podatnik rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług ogólnobudowlanych. Przed rozpoczęciem działalności kupił dwie działki budowlane w celach prywatnych, z zamiarem wybudowania domu. Po kilku miesiącach jedną z nich sprzedał. Następnie kupił mieszkanie w bloku, chcąc w nim zamieszkać, i postanowił sprzedać drugą działkę. Po przeprowadzeniu remontu sprzedał też mieszkanie. W 2008 r. kupił od miasta cztery działki. Chciał wybudować na nich garaże i je wynajmować. Dokupił od miasta kolejne dwie działki. W wyniku zmiany planów podatnik sprzedał ostatnio nabyte działki, a potem kolejne.

Działania podatnika doprowadziły do tego, że pozostała mu jedynie działka wraz z budynkiem mieszkalnym i sąsiadująca z nią działka z rozebranym budynkiem gospodarczym oraz działki stanowiące jedną całość, na których budowane są garaże. Podatnik chciał wiedzieć, czy prawidłowo rozliczył VAT i czy zakup i sprzedaż działek można uznać za działalność gospodarczą.

Zdaniem skarżącego, zbycie i nabycie nieruchomości nie miało celu zarobkowego, ale prywatny i było związane z planami na przyszłość, w związku z czym transakcje te nie podlegały opodatkowaniu VAT. Czynności związane z kupowaniem i sprzedażą działek nie są więc działalnością gospodarczą. Od ostatniej transakcji do chwili złożenia wniosku o wydanie interpretacji podatnik nie przeprowadzał już żadnych transakcji w zakresie obrotu nieruchomościami.

Sąd przypomniał, że z ustawy o VAT (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) wynika, że obrót nieruchomościami podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z art. 2 ust. 6 ustawy o VAT nieruchomości gruntowe i lokalowe są bowiem towarem, a na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług podlegają opodatkowaniu. Czynności podlegają opodatkowaniu - wyjaśnił sąd - jedynie wówczas, gdy dokonują ich podatnicy w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, tj. osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o jakiej mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Sąd orzekł, że skarżący nie kupował działek do celów prywatnych. Okoliczności transakcji opisane przez niego we wniosku o wydanie interpretacji przeczą twierdzeniu, że nabycie to nastąpiło do majątku osobistego. Świadczy o tym choćby zamiar wybudowania garaży w celu ich wynajmowania, a także prowadzenia myjni samochodowej. Oznacza, że nabycie to nastąpiło z zamiarem wykonywania działalności gospodarczej. Nie można przyjąć, aby skarżący nabył majątek w celu spożytkowania na własne potrzeby. Podobnie z działkami, na których budowana jest myjnia. W opinii sądu skarżący ponosił więc wydatki na nabycie nieruchomości z zamiarem prowadzenia działalności gospodarczej. Nie wszystkie działki nabywał jednak z takim zamiarem. W przypadku działek nabytych faktycznie na cele osobiste nie będą one opodatkowane VAT.

Wyrok WSA w Gdańsku z 29 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 310/11, nieprawomocny.

W omawianym wyroku sąd odwołał się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z którym sprzedaż majątku prywatnego (czyli niewykorzystywanego dla potrzeb działalności gospodarczej) nie podlega opodatkowaniu VAT. W orzecznictwie zwraca się uwagę na konieczność każdorazowej oceny okoliczności faktycznych danej sprawy, w tym celu zakupu sprzedawanych następnie nieruchomości. Jeśli zatem nieruchomość została nabyta w okolicznościach wskazujących na zamiar wykorzystywania jej w działalności gospodarczej, to dla oceny, czy sprzedając później taką nieruchomość osoba fizyczna działała jako podatnik, nie jest istotny fakt, że działalność gospodarcza nie była w ogóle rozpoczęta.

W praktyce organy podatkowe w prowadzonych postępowaniach starają się badać okoliczności nabycia oraz sprzedaży nieruchomości po to, by ocenić, czy dana osoba działała w takich transakcjach jako podatnik VAT. Jednakże trafiające wciąż na wokandę sądów administracyjnych sprawy pokazują, że często wnioski organów podatkowych bywają błędne, pomimo utrwalonego w omawianym zakresie orzecznictwa.

@RY1@i02/2011/166/i02.2011.166.086.003a.001.jpg@RY2@

Jarosław Ziółkowski doradca podatkowy, ITA Doradztwo Podatkowe

Oprac. Łukasz Zalewski