Nowa spółka przejmie prawa i obowiązki spółdzielni pracy

Ustawa o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców wprowadza możliwość przekształcenia spółdzielni pracy w spółkę handlową. Stosowne zmiany zostały wprowadzone do ustawy - Prawo spółdzielcze, która nie była znacząco nowelizowana od 1989 roku.

Nowe przepisy wprowadzają generalną zasadę, że spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółdzielni. Na nową spółkę przejdą też wszystkie prawa i obowiązki związane z rozliczeniem podatkowym.

Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej osoba prawna związana w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki przekształcanej osoby. Oznacza to, że w przypadku przekształcenia spółdzielni w spółkę kapitałową (spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółkę kapitałową) wystąpi sukcesja praw i obowiązków podatkowych.

Niestety już w przypadku przekształcenia spółdzielni pracy w spółkę osobową, które nie mają statusu osób prawnych, może się pojawić problem. Ordynacja podatkowa nie określa bowiem wprost, czy taka sukcesja jest możliwa również w przypadku przekształcenia spółdzielni w spółkę osobową. Zgodnie z obecnymi przepisami przejście praw i obowiązków podatkowych na spółkę nieposiadającą osobowości prawnej jest możliwe tylko w przypadku osobowej spółki handlowej, która została zawiązana (powstała) w wyniku przekształcenia innej spółki niemającej osobowości prawnej albo spółki kapitałowej. O spółdzielni przepisy nie wspominają.

Tymczasem ogólne brzmienie sukcesji wyrażonej w znowelizowanym prawie spółdzielczym może jednak sugerować, że również w przypadku przekształcenia spółdzielni w spółkę osobową taka sukcesja zachodzi, choć organy podatkowe działające w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej mogą to kwestionować. Tak więc najlepszym rozwiązaniem w tej sytuacji będzie wystąpienie do ministra finansów o indywidualną interpretację podatkową.

Zgodnie z sukcesją praw i obowiązków podatkowych przekształcenie spółdzielni nie spowoduje konieczności zapłaty przez nią należnego podatku od towarów własnej produkcji lub towarów, które po nabyciu nie zostały odsprzedane. Nie zostanie także utracone prawo do odliczenia podatku naliczonego, a powstała w wyniku przekształcenia spółka zachowa prawo do odzyskania ewentualnej nadwyżki naliczonego VAT. Umożliwia to zachowanie neutralności VAT.

Tymczasem zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, które nie dopuszczają bezpośredniego przekształcenia spółdzielni w spółkę, spółdzielcy chcąc zmienić formę prawną, najpierw musieli przeprowadzić likwidację spółdzielni i następnie wnieść majątek do nowej spółki w drodze aportu. W efekcie wydanie majątku likwidowanej spółdzielni na rzecz jej członków podlega opodatkowaniu VAT, przy czym nie podlega on odliczeniu przez członków spółdzielni. Opodatkowaniu podlega też wniesienie wkładów przez byłych członków spółdzielni do spółki. Do tego dochodzi jeszcze jeden obowiązek podatkowy - zapłata podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu podpisania umowy nowo powstałej spółki.

Niestety zmiana przepisów nie wpłynie na podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC), jaki trzeba będzie zapłacić przy przekształceniu spółdzielni w spółkę. Ustawa o ograniczaniu barier administracyjnych nie wprowadziła w tym zakresie zmian do ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Z PCC nadal są wyłączone tylko umowy dotyczące łączenia spółek kapitałowych, przekształcenia spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową oraz związane z wniesieniem do spółki kapitałowej - w zamian za jej udziały lub akcje - przedsiębiorstwa spółki kapitałowej lub jego zorganizowanej części, udziałów lub akcji innej spółki kapitałowej dających w niej większość głosów albo kolejnych udziałów lub akcji, w przypadku gdy spółka, do której są wnoszone te udziały lub akcje, posiada już większość głosów.

Ustawa wchodzi w życie 1 lipca.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Art. 2 pkt 4 ustawy z 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. nr 106, poz. 622).

Art. 203e - 203x ustawy z 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2003 r. nr 188, poz. 1848 z późn. zm.).

Art. 93a par. 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Art. 2 pkt 6 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.).