Badania lekarskie do prawa jazdy z 23-proc. stawką VAT

Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, oprócz usług medycznych, wykonuje badania lekarskie i psychologiczne osób ubiegających się o prawo jazdy. Jaką stawką VAT powinny być opodatkowane usługi dotyczące badań lekarskich i psychologicznych?

Stosownie do unormowań zawartych w art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz. 908) badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy.

Głównym celem tych badań jest wydanie zaświadczenia o stanie zdrowia, które jest wymagane przez osobę trzecią jako warunek poprzedzający wykonywanie przez osobę zainteresowaną określonej czynności zależnej od pełnej fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby. Stąd efektem usługi świadczonej przez ZOZ jest dostarczenie osobie trzeciej elementu koniecznego do podjęcia decyzji pociągającej za sobą prawne konsekwencje dla osoby zainteresowanej lub innych osób. Taka usługa medyczna nie ma zasadniczo na celu ochrony zdrowia, zatem nie może być objęta zwolnieniem z podatku od towarów i usług.

Rozpatrując kwestię ewentualnego zwolnienia usług świadczonych przez ZOZ, należy mieć na uwadze, że z art. 43 ust. 1 pkt 18 i pkt 18a ustawy o VAT (Dz.U. z 2004 r. nr 54, poz. 535 z późn. zm.) jednoznacznie wynika, że zwolnione z podatku są usługi wykonywane przez zakłady opieki zdrowotnej w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane. ZOZ wypełnił przesłankę o charakterze podmiotowym uprawniającą do zastosowania zwolnienia - jest publicznym zakładem opieki zdrowotnej. Nie wypełnił jednak przesłanki o charakterze przedmiotowym - świadczone usługi polegające na wykonywaniu badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się o prawo jazdy, przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem - nie służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

Z tych samych względów brak jest podstaw do zastosowania - w analizowanej sprawie - zwolnienia z podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 i 19a ustawy o VAT.

W konsekwencji wykonywane przez ZOZ badania lekarskie i psychologiczne osób ubiegających się o prawo jazdy nie zostały również wymienione w załącznikach do ustawy oraz w aktach wykonawczych do ustawy jako korzystające z obniżonych stawek podatku. Tym samym przedmiotowe usługi podlegają opodatkowaniu według stawki 23-proc., na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT.

Oprac. Ewa Matyszewska

@RY1@i02/2011/088/i02.2011.088.086.004a.001.jpg@RY2@

Katarzyna Sala prawnik w Auxilium

Przepisy przewidujące zwolnienie z opodatkowania VAT określonych usług w zakresie opieki medycznej zostały wprowadzone do ustawy o VAT w wyniku implementacji postanowień Dyrektywy 2006/112/WE. Przepisy te nie odwołują się do definicji przyjętych na gruncie polskiej ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Zatem pojęcie "usługi w zakresie opieki medycznej" należy interpretować w pierwszej kolejności na podstawie orzecznictwa unijnego. Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości UE ze zwolnienia mogą korzystać tylko te usługi w zakresie opieki medycznej, których celem jest ochrona, utrzymanie lub przywrócenie zdrowia. Usługi mające cel inny niż terapeutyczny czy profilaktyczny należy opodatkować według obowiązujących w danym państwie UE stawek VAT. Celem badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się o prawo jazdy jest wydanie zaświadczenia o stanie zdrowia tych osób, które będzie stwierdzać istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skoro dana usługa nie jest nakierowana bezpośrednio na profilaktykę, zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawę zdrowia, to powinna podlegać VAT według obecnie obowiązującej w Polsce stawki VAT, tj. 23 proc.