Nowe stawki VAT: trzeba uważać na transakcje z przełomu roku

Czynności, które zostały wykonane przed 1 stycznia 2011 r., dla których obowiązek podatkowy powstaje po dniu jej wejścia w życie, podlegają opodatkowaniu VAT według stawek podatku obowiązujących dla tych czynności w momencie ich wykonania.

Oznacza to, że czynności wykonane w roku 2010 będą opodatkowane 22-proc. stawką VAT, nawet gdy obowiązek podatkowy powstanie w styczniu. Przykładowo jeśli podatnik dokona dostawy towarów lub wykona usługę 30 grudnia 2010 r., a faktura zostanie wystawiona 3 stycznia 2011 r., będzie zobowiązany do wykazania tej transakcji w rozliczeniu styczniowym ze stawką obowiązującą w grudniu (22 proc.).

Przepisy przejściowe do nowelizacji ustawy o VAT nie regulują sytuacji, w której faktura zostanie wystawiona jeszcze w 2010 r., a płatność i dostawa towarów lub wykonanie usługi nastąpią w 2011 r. W takich przypadkach powinna zostać zastosowana stawka obowiązująca w dniu wystawienia faktury, a więc stawka z 2010 r. Zgodnie bowiem z ogólnymi zasadami rządzącymi momentem powstania obowiązku podatkowego powstaje on z chwilą wystawienia faktury, nie później niż 7 dni od dnia dostarczenia towaru lub wykonania usługi.

Jednak ten sposób rozliczenia takich transakcji może być kwestionowany przez organy podatkowe, które mogą uznać, że z uwagi na niewykonanie czynności wystawienie faktury nie będzie kreować powstania obowiązku podatkowego. W konsekwencji podatnik może zostać zobowiązany do następczego podwyższenia kwoty podatku i zastosowania stawki obowiązującej w 2011 r.

Nieco inaczej będzie wyglądać w takich sytuacjach rozliczenie VAT od usług najmu, dzierżawy, leasingu czy usług transportowych. W stosunku do tych czynności wystawienie faktury nie jest związane z powstaniem obowiązku podatkowego i konieczne będzie zastosowanie nowej stawki VAT.

Przykładowo faktura za usługę transportową została wystawiona 29 grudnia 2010 r. ze stawką 22-proc. Usługa została wykonana 4 stycznia 2011 r. i w tym samym dniu dokonano płatności. W takich sytuacjach obowiązek podatkowy zaistnieje, co do zasady, 4 stycznia 2011 r. Podatnik będzie zobowiązany wystawić fakturę korygującą zawierającą stawkę obowiązującą w 2011 r.

Niestety nie. W przypadku importu towarów lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów wysokość opodatkowania VAT określa się według stawek podatku obowiązujących w dniu powstania obowiązku podatkowego (najczęściej z dniem wystawienia faktury).

Przykładowo WNT nastąpiło 29 grudnia 2010 r., jednak kontrahent zagraniczny wystawił fakturę VAT 4 stycznia 2011 r. Obowiązek podatkowy powstanie 4 stycznia 2011 r. Tym samym należy zastosować stawkę VAT obowiązującą od 2011 r. Stanie się tak, nawet jeśli fizyczne przyjęcie towaru nastąpiło w grudniu 2010 r.

@RY1@i02/2011/013/i02.2011.013.130.006b.001.jpg@RY2@

Fot. Archiwum

Hanna Kozłowska, ekspert w KDA Kancelaria Doradców i Audytorów w Poznaniu

ROZMAWIAŁA EWA MATYSZEWSKA