Budynek może być zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa

Darowizna budynku może być wyłączona z ustawy o VAT z 11 marca 2004 r. (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177 poz. 1054 z późn. zm.) pod warunkiem że budynek można uznać za zorganizowaną część przedsiębiorstwa

Skarżący prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Jest też czynnym podatnikiem VAT i prowadzi księgi rachunkowe. Uzyskuje m.in. przychody ze sprzedaży i przetwórstwa ryb jako działalności podstawowej oraz przychody z najmu budynków. W skład przedsiębiorstwa wchodzi m.in. budynek handlowy, który jest amortyzowany. Skarżący kupił go przed 2002 r. bez VAT (jako towar używany), zmodernizował i 31 grudnia 2002 r. przyjął do amortyzacji jako środek trwały. Budynek ten jako handlowy w całości wynajmowany jest na działalność innym podmiotom. Skarżący chce jednak przekazać budynek synowi jako darowiznę. Syn uzyskiwałby przychody z najmu opodatkowane VAT.

Sąd musiał rozstrzygnąć, czy darowizna budynku będzie wyłączona z ustawy o VAT na podstawie art. 6 pkt 1 jako zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Podatnik uważał, że taka darowizna nie będzie podlegała VAT.

WSA wyjaśnił, że organ podatkowy, dokonując wykładni pojęcia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, powinien uwzględniać wspólnotowe rozumienie pojęcia całości lub części majątku, którymi posługuje się art. 19 dyrektywy 2006/112/WE. Zgodnie z przepisem wspólnotowym w przypadku przekazania, odpłatnie lub nieodpłatnie, lub jako aportu do spółki całości lub części majątku państwa członkowskie mogą uznać, że nie doszło do dostawy towarów i że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego.

Jak wynika natomiast z wprowadzonego od 1 grudnia 2008 r. art. 2 pkt 27e polskiej ustawy o VAT, przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Polski przepis nie odzwierciedla treści przepisu dyrektywy. Z kolei dyrektywa nie określa pojęcia całości lub części majątku. Zrobił to jednak Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku C-497/01 w sprawie Zita Modes przeciwko Administration de l’enregistrement et des domaines. Trybunał orzekł, że pojęcie zbycia całości lub części majątku obejmuje zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, włącznie z jego rzeczowymi składnikami oraz - w zależności od konkretnego przypadku - składnikami niematerialnymi, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.

WSA, odnosząc te ustalenia sprawy stwierdził, że zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie jest zgodna z wykładnią pojęcia "przekazanie całości lub części majątku" dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości UE. Sąd wyjaśnił, że polski ustawodawca definiuje zorganizowaną część przedsiębiorstwa jako zespół składników materialnych i niematerialnych, a trybunał główny nacisk kładzie na badanie przypadku, dopuszczając w pewnych przypadkach zbycie samych składników rzeczowych. Istotne dla trybunału jest więc to, aby na bazie nabytego majątku nabywca mógł kontynuować dotychczasową działalność zbywcy. Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie zabrania kontynuowania przez przedsiębiorstwo takiego rodzaju działalności, jaki był i będzie nadal prowadzony w zbytej zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

WSA orzekł więc, że w omawianej sprawie budynek, który ojciec daruje synowi, należy uznać za zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Łukasz Zalewski

Wyrok WSA w Olsztynie z 1 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 4/12, nieprawomocny.