Nadleśnictwa wygrają i odliczą VAT od wydatków na samochody służbowe

Organy podatkowe nie kwestionują tego, iż nadleśnictwa prowadzą działalność gospodarczą w rozumieniu VAT. Twierdzenie takie byłoby skazane na porażkę, gdyż nie ulega wątpliwości, że znaczna część działalności nadleśnictw (np. sprzedaż drewna, zwierzyny czy płodów runa leśnego) stanowi taką działalność i podlega opodatkowaniu VAT. W przeciwnym bowiem razie np. przedsiębiorcy, którzy kupują od nadleśnictwa drewno, powinni korygować składane deklaracje VAT-7 (na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT) o podatek naliczony, wykazany przez nadleśnictwa na fakturach sprzedaży. Dlaczego zatem organy podatkowe twierdzą, że nadleśnictwo nie może odliczyć VAT naliczonego od wydatków na samochody, które użytkują jego pracownicy?

Bez znaczenia gospodarczego

Otóż fiskus, odmawiając prawa do odliczenia, wyjaśnia, że samochody nie są wykorzystywane przez nadleśnictwa do prowadzonej działalności gospodarczej. Potwierdzenie takiego stanowiska znaleźć można chociażby w ostatnio wydanej interpretacji z 16 września br., w której czytamy: "nie sposób przyjąć, że wskazane przez Wnioskodawcę czynności, którym służą ww. pojazdy samochodowe, podejmowane są w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz aby Wnioskodawca w odniesieniu do ww. czynności występował w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy".

Nie ma zgody

Ze stanowiskiem takim nie można się, co do zasady, zgodzić. Oczywiście można dyskutować, czy cała działalność nadleśnictw stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu VAT, czy działalność gospodarczą w rozumieniu VAT stanowi tylko część działalności nadleśnictw (sądy administracyjne reprezentują raczej to drugie stanowisko - zob. przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 1029/13). Nie ma to jednak większego znaczenia, bo nawet jeżeli przyjąć to drugie stanowisko, to samochody nabywane przez nadleśnictwa są częściowo (choćby pośrednio) wykorzystywane do prowadzonej przez nie działalności gospodarczej.

Stanowisko Temidy

Jest to o tyle istotne, że NSA w uchwale z 24 października 2011 r. (sygn. akt I FPS 9/10) orzekł, że "w świetle przepisów art. 86 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 i 2 ustawy o VAT czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie mogą wpłynąć na zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu art. 90 ust. 3 powołanej wyżej ustawy". W konsekwencji - jak czytamy w wyroku NSA z 5 czerwca 2012 r. (sygn. akt I FSK 1270/11) - "w przypadku podatku naliczonego wynikającego z wydatków związanych tylko z czynnościami opodatkowanymi oraz z czynnościami niepodlegającymi podatkowi (których nie da się jednoznacznie przypisać do jednej z tych kategorii czynności) podatnik nie stosuje odliczenia częściowego wedle proporcji określonej na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, lecz odliczenie pełne. Wartość czynności niepodlegających w ogóle opodatkowaniu nie wchodzi bowiem do sumy wartości obrotów ustalanych dla potrzeb liczenia proporcji sprzedaży". Stanowisko to, co istotne, jest akceptowane przez organy podatkowe (zob. przykładowo interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 1 sierpnia 2014 r., nr IPTPP2/443-352/14-7/AW, interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 3 lipca 2014 r., nr IPPP3/443-339/14-4/SM czy interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 10 czerwca 2014 r., nr ILPP2/443-267/14-3/AD).

Nieuchronna przegrana

W tej sytuacji wskazane na wstępie stanowisko reprezentowane przez organy podatkowe jest raczej skazane na porażkę. W mojej ocenie w zasadzie pewne jest, że ze względu na przytoczoną uchwałę sądy administracyjne uchylać będą interpretacje odmawiające nadleśnictwom prawa do odliczania podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki dotyczące samochodów.

Osobną kwestią jest to, czy w przypadku samochodów, które nie uprawniają do dokonywania pełnych odliczeń ze względu na swoje cechy, nadleśnictwa mogą odliczać cały VAT jako od samochodów wykorzystywanych wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika. Według mnie nie, gdyż w mojej ocenie tylko część działalności nadleśnictw stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu VAT, a w konsekwencji samochody nabyte przez nadleśnictwa w zasadzie zawsze są wykorzystywane do działalności gospodarczej tylko częściowo. Uważam zatem, że kwota podatku naliczonego przy ponoszeniu przez nadleśnictwa wydatków dotyczących samochodów jest - z wyjątkiem wydatków dotyczących samochodów, które uprawniają do pełnych odliczeń ze względu na swoje cechy - ograniczona do 50 proc. (na podstawie art. 86a ust. 1 ustawy o VAT), bez możliwości uzyskania prawa do dokonywania pełnych odliczeń poprzez prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdów i spełnienie innych wymaganych warunków dokonywania pełnych odliczeń od wydatków dotyczących pozostałych samochodów.

Powyższe w żadnym razie nie uzasadnia jednak - jak wskazałem powyżej - stanowiska, że prawo do odliczania podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki dotyczące samochodów nie przysługuje nadleśnictwom w ogóle. Nadleśnictwa powinny zatem wzywać organy podatkowe do zmiany stanowiska wydanych interpretacji, a jeśli to nie odniesie skutku - zaskarżać niekorzystne dla siebie decyzje do sądów administracyjnych. Szanse na korzystną zmianę stanowiska są bowiem bardzo duże.

Z podobnym stanowiskiem reprezentowanym przez urzędy skarbowe muszą się liczyć wszyscy podatnicy dokonujący czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT (nieobjętych ustawą o VAT), np. organizacje pozarządowe (u których występuje niepodlegająca opodatkowaniu działalność statutowa) czy gminy.

@RY1@i02/2014/198/i02.2014.198.07100030a.802.jpg@RY2@

Tomasz Krywan doradca podatkowy

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 15 ust. 1 i 2, art. 86 ust. 1 oraz art. 86a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).