Podatek od unijnej pomocy dla poszkodowanych rolników

Chodzi o określone w dwóch zeszłorocznych rozporządzeniach (nr 932/2014, 1031/2014) tymczasowe wsparcie Komisji Europejskiej dla producentów i grup producenckich owoców i warzyw. Pieniądze zostały im przyznane w związku z kryzysem na unijnych rynkach rolnych wywołanym przez rosyjskie embargo. Wsparcie w praktyce polegało na dofinansowaniu wycofywania z rynku owoców i warzyw, a pieniądze rozdzielała Agencja Rynku Rolnego. Towar trafiał najczęściej do potrzebujących, głównie organizacji pożytku publicznego. Program obowiązywać ma przynajmniej do czerwca 2016 r. i obejmie nawet 300 tys. ton polskich jabłek i gruszek. Z dodatkowych pieniędzy skorzystało na razie kilka tysięcy rolników. Teraz wielu z nich tego żałuje, bo się okazało, że od uzyskanego wsparcia powinni rozliczyć 23-proc. VAT.

Potwierdza to odpowiedź Ministerstwa Finansów na zadane przez nas pytanie. Resort przypomniał, że producenci rolni mający status podatnika VAT, przekazując owoce i warzywa, dokonują odpłatnej dostawy towarów. W tym przypadku unijna rekompensata, którą otrzymali, jest formą wynagrodzenia - uważa fiskus.

Wskazał też na art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym podstawą opodatkowania tą daniną jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą podatnik otrzymał od nabywcy lub osoby trzeciej. Chodzi także o dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę.

MF wyjaśnia, że unijne wsparcie ma taki bezpośredni wpływ i wchodzi do podstawy opodatkowania VAT. Resort przypomina jednak, że dotyczy to tych rolników, którzy są czynnymi podatnikami, a ich roczny obrót przekracza 150 tys. zł netto zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT.

Innego zdania jest Wiktor Szmulewicz, prezes zarządu Krajowej Rady Izb Rolniczych. Ekspert wskazuje, że do podstawy opodatkowania VAT wchodzą dotacje, które mają bezpośredni i bezwzględny związek z dostawą towarów lub świadczeniem usług. Tymczasem w opisanej sytuacji jego zdaniem nie ma o tym mowy. Unijne wsparcie nie miało bezpośredniego związku z żadną konkretną dostawą towarów, jak również nie wpływa na cenę dostawy czy dostaw owoców bądź warzyw - uważa Wiktor Szmulewicz.

Rekompensata z Brukseli to raczej zwrot wydatków na zakup owoców, ich sortowanie, pakowanie oraz transport - argumentuje.

Ekspert zwraca również uwagę, że poszkodowanym przez stanowisko fiskusa rolnikom powinna przysługiwać jeszcze inna preferencja. Owoce i warzywa dostarczali przecież głównie do OPP, a taka dostawa zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT powinna być wolna od daniny. Wystarczy, aby zgodnie z art. 43 ust. 12 ustawy rolnik miał dokumentację, która potwierdzi, że OPP wykorzysta żywność na cele charytatywne.

Wiktor Szmulewicz dodaje, że zarząd KRIR zwrócił się 8 października 2015 r. z wnioskiem do Ministerstwa Finansów o zajęcie jednoznacznego stanowiska, które potwierdziłoby, że rolnicy nie muszą rozliczać VAT od otrzymanych z Brukseli pieniędzy.

- Przywołaliśmy wszystkie wspomniane argumenty i zwróciliśmy również uwagę, że unijne wsparcie jest tymczasowe i przyznane zostało w związku ze szczególnymi okolicznościami. Dlatego naszym zdaniem rolnicy, którzy je otrzymają, nie powinni z tego tytułu ponosić dodatkowych kosztów - wyjaśnia Wiktor Szmulewicz.

Podatek od wycofywanych z rynku owoców bądź warzyw to jednak nie koniec problemów z fiskusem. Kolejny czeka tych producentów, którzy przekroczyli kwoty mleczne i muszą z tego tytułu zapłacić kary - 90 gr za każdy litr ponad określony limit. Oprócz sankcji za nadprodukcję czeka ich także przykra podatkowa niespodzianka.

- Jeśli sprzedali litr mleka za przykładowo 2 zł, to z tytułu nadprodukcji oddadzą 90 gr. Realnie w kieszeni takiego producenta zostanie 1,10 zł, ale VAT musi rozliczyć od pełnej kwoty sprzedaży, niepomniejszonej o karę, czyli od całych 2 zł. To duży problem dla producentów - przyznaje ekspert. ©?

@RY1@i02/2015/208/i02.2015.208.18300010a.802.jpg@RY2@

Mariusz Szulc

mariusz.szulc@infor.pl