Autopromocja
Dziennik Gazeta Prawana logo

Ważą się losy rządowego pomysłu: 25 lat więzienia za VAT

27 grudnia 2016

ROZLICZENIA Sejmowa podkomisja zarekomendowała odrzucenie w całości projektu zakładającego drastyczne kary za wystawianie fikcyjnych faktur lub posługiwanie się nimi. Nie wiadomo, co zrobi poselska komisja

@RY1@i02/2016/249/i02.2016.249.183000300.801.jpg@RY2@

Chodzi o rządowy projekt zakładający kary więzienia już za samo wystawienie lub posługiwanie się fikcyjnymi fakturami, niezależnie od kwoty uszczuplenia VAT. Dodatkowo zakłada on, że jeżeli wartość wykazanych towarów lub usług będzie wyższa niż 5 mln zł, to sprawcy będzie grozić więzienie od 5 do nawet 25 lat. Jeżeli należność z faktury wyniesie od 1 mln zł do 5 mln zł, to sąd będzie mógł pozbawić sprawcę wolności na minimum 3 lata.

W pewnym momencie rząd zaproponował złagodzenie projektu w takim kierunku, aby kara od 5 do 25 lat pozbawienia wolności groziła za fałszowanie faktur na kwotę ponad 10 mln zł (a nie 5 mln zł). Fałszowanie faktur miałoby być traktowane jako zbrodnia dopiero od kwoty towarów i usług przekraczającej 5 mln zł (w projekcie przewidziano 1 mln zł).

Podkomisja przeciw

Zmiany te miały być zgłoszone przez posłów w trakcie prac komisji, która wcześniej jednak skierowała projekt do podkomisji stałej do spraw nowelizacji prawa karnego. Ta natomiast proponuje jego odrzucenie.

W trakcie prac podkomisji posłowie wskazywali na liczne zagrożenia dla uczciwych przedsiębiorców. Uwagi wyraził też przedstawiciel biura legislacyjnego Sejmu. Zastrzeżenia dotyczyły głównie uzależnienia odpowiedzialności od wartości towarów i usług wykazanej na fakturze, a nie od kwoty faktycznego uszczuplenia podatkowego.

- W naszej ocenie może to być sprzeczne z konstytucyjną zasadą proporcjonalności. Nie odzwierciedla bowiem społecznej szkodliwości czynu - mówił przedstawiciel biura legislacyjnego.

Wyjaśnił, że społeczna szkodliwość czynu polega na uszczupleniu należności publicznoprawnej, tymczasem w świetle projektu więzienie będzie grozić nawet wtedy, gdy takie uszczuplenie nie wystąpi.

Posłowie postanowili więc rekomendować odrzucenie projektu. Teraz decyzję, co dalej z projektem, podejmie sejmowa komisja.

Sankcje i tak wyższe

Niezależnie od tego konsekwencje wystawiania nierzetelnych faktur lub posługiwania się nimi zostaną także zaostrzone w kodeksie karnym skarbowym. To skutek nowelizacji ustawy o VAT, która wprowadziła przy okazji zmiany do k.k.s.

Maksymalna kara za tego typu czyny wzrośnie trzykrotnie z 240 stawek dziennych (w 2017 r. to maksymalnie 6,4 mln zł) do 740 stawek dziennych (tj. maksymalnie 19,2 mln zł w 2017 r.).

Dodatkowo sąd - na podstawie k.k.s. - będzie mógł wymierzyć kary pozbawienia wolności na co najmniej rok.

Trudniejszy zwrot

Od 2017 r. zmienią się też reguły dotyczące zwrotów nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Nadal będzie można ją odzyskać zasadniczo w ciągu 60 dni (termin podstawowy), 25 dni (termin przyspieszony) i 180 dni (termin wydłużony). Rozszerzone zostaną jednak uprawnienia urzędów skarbowych w zakresie weryfikowania prawa do zwrotu VAT. Będzie on mógł być wstrzymywany nie tylko ze względu na sprawdzanie rozliczeń podatnika i jego kontrahentów, ale także podmiotów sprzedających ten sam towar na kolejnych etapach obrotu.

Ponadto urząd skarbowy będzie musiał zablokować zwrot VAT (nawet na 3 miesiące) na uzasadnione żądanie prokuratury, policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Wystarczy, żeby takie żądanie było związane z prowadzonym przez te organy śledztwem (nie sprecyzowano, o jakiego rodzaju śledztwo chodzi).

Na zmianach w zasadach zwrotu VAT skorzystają natomiast przedsiębiorcy, którzy wykażą w deklaracji nie więcej niż 3 tys. zł podatku nierozliczonego w poprzednich okresach. Odzyskają VAT w przyspieszonym terminie, czyli w ciągu 25 dni, nawet jeżeli nie opłacą faktur, przy czym kwota takich nieopłaconych należności nie może przekraczać 15 tys. zł.

Tylko elektronicznie

Kolejna istotna zmiana dotyczy składania deklaracji VAT. Od 2017 r. nie będzie już można tego zrobić za pośrednictwem poczty ani osobiście.

Elektronicznie trzeba też będzie składać informacje podsumowujące. Od 2017 r. będą one miesięczne, a nie kwartalne.

Zmiany dla samorządów

W 2017 r. samorządy będą się rozliczać z VAT wraz z jednostkami i zakładami budżetowymi. Wymóg centralizacji jest skutkiem wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 29 września 2015 r. w sprawie gminy Wrocław (C-276/14). Trybunał przesądził, że jednostki organizacyjne gminy nie mogą być odrębnym podatnikiem VAT. Jest nim bowiem gmina.

Stawki VAT

Nie zmienią się stawki VAT. Pojawi się za to ustawowy zakaz wszczynania postępowania podatkowego, jeżeli przy kolejnej podatkowej urząd skarbowy zmieni zdanie i uzna, że podatnik stosował nieprawidłową stawkę VAT. W takiej sytuacji podatników ma chronić protokół poprzedniej kontroli. Od tej zasady będą jednak wyjątki.

Nowe rozwiązanie

Komentarz

Zostanie wprowadzona sankcja w wysokości:

n 30 proc. kwoty zaniżenia lub zawyżenia - gdy podatnik w deklaracji wykaże błędny podatek lub nie złoży deklaracji i nie wpłaci kwoty zobowiązania podatkowego. Jeżeli po zakończeniu kontroli podatkowej albo w trakcie prowadzonego postępowania podatnik złoży korektę (złoży deklarację) i wpłaci kwotę podatku, wysokość dodatkowego zobowiązania będzie wynosić 20 proc.

n 100 proc. podatku naliczonego - za naruszenie prawa (np. posługiwanie się fikcyjnymi fakturami).

Dziś, gdy organ wykaże zaniżenie podatku, to po otrzymaniu protokołu kontroli przedsiębiorca może złożyć korektę deklaracji i uregulować podatek wraz z podwyższonymi odsetkami, które wynoszą 150 proc. stawki podstawowej. Od 2017 r. będzie dodatkowo nakładał sankcje.

Zmiana nie dotyczy okresów rozliczeniowych sprzed 1 stycznia 2017 r.

Kwartalnie będą się mogli rozliczać tylko mali podatnicy, którzy nie wybrali metody kasowej i nie rozpoczynają działalności gospodarczej.

Kwartalnie nie będą mogły się już rozliczać firmy rozpoczynające działalność oraz duzi podatnicy, tj. o obrotach przekraczających 1,2 mln euro.

Limit będzie wynosił 200 tys zł, a nie jak dotychczas 150 tys. zł.

Więcej podatników skorzysta ze zwolnienia. Z preferencji w 2017 r. skorzystają też podatnicy, u których łączna wartość sprzedaży w 2016 r. była wyższa niż 150 tys. zł, ale nie przekroczyła 200 tys. zł. Jeżeli podatnik rozpoczął działalność w trakcie roku, limit będzie ustalany proporcjonalnie do czasu prowadzenia biznesu.

Odwrotnym obciążeniem zostaną objęte:

n usługi budowlane (np. roboty ogólnobudowlane związane z budową autostrad, dróg i ulic),

n kolejne wyroby ze złota, srebra, platyny i biżuterii,

n procesory.

VAT od dostaw tych towarów i usług odprowadzi kupujący. W przypadku procesorów odwrotne obciążenie będzie stosowane po przekroczeniu limitu 20 tys. zł (taki sam limit obowiązuje obecnie dla elektroniki).

Solidarną odpowiedzialnością zostaną objęte dostawy:

n oleju rzepakowego,

n foli typu stretch,

n dysków twardych (HDD), dysków SSD.

Kupujący będzie odpowiedzialny za zapłatę VAT, jeżeli podatku nie ureguluje sprzedawca, a wartość netto kupionych towarów od jednego sprzedawcy przekroczy w danym miesiącu 50 tys. zł.

Wprowadzona zostanie odpowiedzialność solidarna pełnomocnika - do 500 tys. zł, za zaległości podatkowe powstałe w ciągu pierwszych sześciu miesięcy działalności klienta, licząc od rejestracji dla celów VAT.

Solidarną odpowiedzialność będą ponosić przede wszystkim doradcy podatkowi, adwokaci i radcowie prawni. Ale obejmie ona też każdego, kto będzie pełnomocnikiem podatnika.

Pełnomocnik nie będzie odpowiadać solidarnie z podatnikiem, jeżeli zaległość nie powstanie wskutek nierzetelnego rozliczania podatku "w celu odniesienia korzyści majątkowej".

Naczelnik US nie zarejestruje podatnika dla celów VAT (bez konieczności zawiadamiania go o tym), jeżeli:

n dane w zgłoszeniu rejestracyjnym będą niezgodne z prawdą lub

n podmiot ten nie będzie istniał, lub

n mimo podjętych udokumentowanych prób nie będzie możliwości skontaktowania się z tym podmiotem albo jego pełnomocnikiem, lub

n podmiot albo jego pełnomocnik nie będzie się stawiał na wezwanie naczelnika US.

Dotychczas nie było przepisów regulujących odmowę rejestracji podmiotu jako podatnika VAT. W praktyce organy odmawiały rejestracji, gdy stwierdzały, że podmiot nie wykonuje rzeczywistej działalności gospodarczej (ma jedynie adres w wirtualnym biurze). Sądy potwierdzały prawidłowość takiej praktyki.

Organ będzie usuwał podatnika z rejestru bez powiadomienia go o tym, gdy:

n podatnik nie będzie istniał lub

n mimo podjętych udokumentowanych prób nie będzie możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem, lub

n podane w zgłoszeniu rejestracyjnym okażą się niezgodne z prawdą, lub

n podatnik albo jego pełnomocnik nie będzie się stawiał na wezwania organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej.

Podatnik będzie wykreślany z urzędu również wtedy, gdy:

n zawiesi działalność co najmniej na sześć miesięcy (po wznowieniu działalności podatnik byłby automatycznie ponownie rejestrowany jako podatnik VAT),

n nie będzie składał deklaracji przez pół roku (6 deklaracji miesięcznych lub 2 deklaracji kwartalnych),

n będzie wystawiał puste faktury,

n będzie uczestniczył w oszustwie lub nadużyciu podatkowym.

Urząd skarbowy będzie próbował skontaktować się z podatnikiem, którego zamierza usunąć z rejestru VAT. Jeśli próby się nie powiodą, wykreśli go bez powiadomienia

Usługi pomocnicze do finansowych i ubezpieczeniowych, np. zlecana na zewnątrz likwidacja szkód (obejmująca szacowanie szkody, dokumentowanie jej itp.) nie będą już zwolnione z podatku (zostaną uchylone art. 43 ust. 13-14 ustawy o VAT). Pozostanie zwolnienie dla usług finansowych i ubezpieczeniowych.

Zmiana nie spowoduje likwidacji zwolnienia dla usług agentów ani brokerów ubezpieczeniowych. Pozostaną one zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy (który jest zgodny z unijną dyrektywą), a nie uchylanego ust. 13.

Agnieszka Pokojska

Mariusz Szulc

dgp@infor.pl

Dziękujemy za przeczytanie artykułu!
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.