Fiskus się myli. Ustawa o VAT nie pozwala pytać nowe firmy o kontrahentów
Przypomnijmy: Ile razy i z kim spotykają się przedstawiciele spółki, jak często sami bywają w siedzibie firmy? Takie pytania zadaje podatnikom (którzy chcą zarejestrować się na VAT) Urząd Skarbowy Kraków-Stare Miasto (pisaliśmy o tym w DGP tydzień temu). Powołuje się przy tym na art. 155 par. 1 ordynacji podatkowej. Jednak Ministerstwo Finansów wskazuje jako podstawę art. 96 ust. 4 ustawy o VAT. Obowiązek zweryfikowania VAT-R wynika z tego przepisu, ale akurat w opisywanym przypadku pytania idą dużo dalej niż katalog danych zawartych w VAT-R, do którego odnosi się wspomniany przepis. Nie ma wśród nich informacji o kontrahentach. Zapytane o to Ministerstwo Finansów zdaje się jednak tej różnicy nie dostrzegać. „Szeroki zakres pytań wynika z faktu, że w trakcie procesu rejestracji podmiotu do podatku od towarów i usług analizie podlegają wszystkie elementy zgłoszenia pod kątem ich prawidłowości i zgodności z przepisami prawa” – stwierdził resort w odpowiedzi dla DGP. © ℗
Marek Kwietko-Bębnowski doradca podatkowy
Co sądzi pan o pytaniach, które zadaje przedsiębiorcom Urząd Skarbowy Kraków-Stare Miasto? Biuro prasowe KAS wyjaśnia, że muszą być one tak obszerne, ponieważ urząd musi zweryfikować dane zawarte we wniosku o zarejestrowanie dla celów VAT.
Odpowiedź KAS jest dość zaskakująca, bo w przypadku podmiotów rozpoczynających działalność, które złożyły zgłoszenie rejestracyjne, organ może podjąć wyłącznie czynności sprawdzające w zakresie zgodności z rzeczywistością danych podanych w zgłoszeniu VAT-R. A przecież pytania zadane w wezwaniu, o którym mówimy, wykraczają zdecydowanie poza te dane. Pytania o dane kontrahentów, ich liczbę, sposób kontaktów z nimi, częstotliwość przebywania w siedzibie spółki osoby ją reprezentującej czy o biznesowy target nie mają nic wspólnego z danymi zawartymi w zgłoszeniu VAT-R. Mogłyby one ewentualnie dotyczyć podmiotu już działającego na rynku (np. przy próbie wykreślenia podatnika z rejestru VAT), ale nie rozpoczynającego dopiero działalność gospodarczą.
KAS tłumaczy, że obowiązek zweryfikowania danych w zgłoszeniu VAT-R wynika wprost z art. 96 ust. 4 ustawy o VAT.
Sama rejestracja podatnika w rejestrze VAT jest tylko czynnością materialno-techniczną, a przesłanki do odmowy rejestracji są ściśle wymienione w art. 96 ust. 4a ustawy o VAT. Tylko w tym zakresie zatem organ może podjąć czynności sprawdzające. W trakcie rejestrowania podatnika urząd nie może prowadzić ani kontroli podatkowej, ani postępowania podatkowego, nie może więc stosować przepisów rozdziału 11 w dziale IV ordynacji podatkowej, zatytułowanego „Dowody”.
Od czytelników wiemy, że w wezwaniach jest wskazywany – jako podstawa prawna – art. 155 ordynacji podatkowej.
Jeśli tak jest faktycznie, to jest ona zbyt wąsko zakreślona. Chyba że toczyłoby się postępowanie podatkowe w sprawie wykreślenia podatnika z rejestru NIP lub VAT.
Dlaczego uważa pan, że przy wykreśleniu z rejestru NIP lub VAT mogłoby wystarczyć wskazanie art. 155 ordynacji?
Z prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 4 lipca 2018 r. (sygn. akt III SA/Wa 3481/17) wynika, z czym należy się w pełni zgodzić, że wykreślenie z rejestru VAT powinno mieć postać decyzji. Organ powinien więc przed jej wydaniem przeprowadzić postępowanie podatkowe, w toku którego ma prawo, a nawet obowiązek (patrz. art. 96 ust. 9d i 9e ustawy o VAT) uzyskać wyjaśnienia podatnika. Dlatego w takiej sytuacji wezwanie w trybie art. 155 ordynacji jest ze wszech miar zasadne. Oczywiście, wszczynając takie postępowanie, organ musi mieć do tego określone przesłanki, wymienione w przepisach art. 96 ust. 8, 9 i 9a ustawy o VAT.
Tak samo jest przy uchyleniu lub unieważnieniu numeru NIP?
Tak, ma ono z mocy ustawy postać decyzji (art. 8c ust. 2 i 4 ustawy o NIP), więc tu także wydanie decyzji musi być poprzedzone postępowaniem podatkowym w trybie działu IV ordynacji (zob. art. 8d ust. 1 ustawy o NIP). Obecnie organ podatkowy ma prawo wszcząć postępowanie w sprawie uchylenia numeru NIP bez formalnego wydania i doręczenia postanowienia (art. 8d ust. 2 ustawy o NIP), a w toku postępowania stosuje przepisy działu IV z rozdziałem 11 włącznie (art. 8d ust. 1). Wniosek z tego taki, że w tym wypadku ma prawo prowadzić postępowanie dowodowe, a więc zadawać pytania wskazane w wezwaniu. ©℗
dokończenie C3
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu