Kiedy podatnik powinien złożyć czynny żal

doradca podatkowy w Księgowość Podatki Doradztwo Tax-Net

Jedną z czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) jest ustanowienie hipoteki. Hipoteki podzielić można na dwa rodzaje. Pierwszy stanowią hipoteki umowne. Należą do nich najczęściej spotykane hipoteki zwykłe, które polegają na wpisie kwoty zobowiązania, która jest znana w chwili ustanowienia zabezpieczenia, oraz hipoteki kaucyjne, które polegają na wpisie maksymalnej kwoty zobowiązania. Drugi rodzaj hipotek stanowią hipoteki przymusowe. Ten rodzaj hipoteki powstaje wbrew woli dłużnika. Tylko hipoteki umowne podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Obowiązek podatkowy przy ustanowieniu hipoteki ciąży na składającym oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki i powstaje z chwilą zawarcia umowy lub złożenia takiego oświadczenia.

Podstawą opodatkowania PCC przy ustanowieniu hipoteki jest kwota zabezpieczonej wierzytelności. Podstawa ta istnieje jednak tylko w przypadku ustanawiania hipotek na zabezpieczenie wierzytelności istniejących, a więc w przypadku ustanawiania hipotek zwykłych. Stawka podatku w takich przypadkach wynosi 0,1 proc.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o PCC, podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie PCC (obecnie jest to deklaracja PCC-3) według ustalonego wzoru oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, a więc od dnia zawarcia umowy o ustanowienie hipoteki lub od złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki.

Czynności tych, tj. złożenia deklaracji PCC-3 oraz wpłacenia PCC, należy dokonać w urzędzie skarbowym, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub adres siedziby podatnika.

Jak zostało wyjaśnione wcześniej, obowiązek podatkowy od ustanowienia hipoteki zwykłej powstaje z chwilą zawarcia umowy o ustanowienie hipoteki lub złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki. Ponieważ ustanowienie hipoteki miało miejsce trzy lata temu, zobowiązanie nie uległo przedawnieniu i podatnik ma obowiązek złożyć deklaracje i opłacić podatek oczywiście z należnymi odsetkami. Odsetki należy obliczyć i wpłacić wraz z należnością główną za okres od 15 dnia po złożeniu oświadczenia o ustanowieniu hipoteki do dnia ich zapłaty. Oczywiście deklaracje należy złożyć z czynnym żalem, aby uniknąć konsekwencji z kodeksu karnego skarbowego.

opracował Łukasz Zalewski

Art. 10 ust. 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649).