Udział we wspólnym przedsięwzięciu bez PCC

Dwóch inwestorów dokonało w 2012 roku wspólnej inwestycji w ramach Specjalistycznego Funduszu Inwestycyjnego Otwartego. Z uwagi na wysoki wymagany wkład nie mogliby dokonać inwestycji samodzielnie, dopiero wspólne zaangażowanie środków pozwoliło skorzystać z inwestycji. Konto uczestnika funduszu założone jest na jednego z inwestorów, zwanego reprezentantem. Inwestycja nie jest jeszcze zakończona, tj. żadna z jednostek uczestnictwa nie została sprzedana i żaden z inwestorów nie osiągnął zysku.

Inwestorzy, zawierając umowę o wspólnej inwestycji, zapisali w niej, że:

● wkłady obydwu inwestorów są równe,

● uczestnicy dzielą, proporcjonalnie do wysokości udziału we wspólnym przedsięwzięciu, zyski oraz straty z dokonanej inwestycji, jak też wszelkie opłaty bankowe i administracyjne konieczne do poniesienia w związku ze wspólną inwestycją,

● każdy z nich jest zobowiązany do samodzielnego uregulowania obowiązków podatkowych związanych z rozliczeniem dochodów otrzymanych ze wspólnej inwestycji w proporcji do wniesionego wkładu we wspólnej inwestycji,

● w żadnym momencie powierzenie środków nie stanowi umowy pożyczki, tj. nie dochodzi do przeniesienia własności środków na rzecz któregokolwiek z inwestorów.

Inwestorzy wystąpili z pytaniem, czy zawarta umowa o wspólnej inwestycji podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu PCC zawiera art. 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649 z późn. zm.). Zawarta przez inwestorów umowa nie jest żadną z umów lub czynności wymienionych jako przedmiotów opodatkowania PCC, w tym także nie jest umową pożyczki, gdyż w żadnym momencie środki jednego z inwestorów nie przechodzą na własność drugiego, o czym świadczą wyraźnie zapisy zawartej umowy. Co więcej, żaden z inwestorów nie może korzystać ze środków drugiego ani też nimi rozporządzać.

Zawarta umowa o udziale we wspólnym przedsięwzięciu jest umową nienazwaną, a w związku z tym nie podlega opodatkowaniu PCC. Umowa o wspólnym przedsięwzięciu została m.in. scharakteryzowana w interpretacji Pierwszego Urzędu Skarbowego w Katowicach z 7 maja 2004 r. (nr PDII/415-17/04). Czytamy w niej: "za wspólne przedsięwzięcie należy uznać wszelkiego rodzaju projekty, których realizacja oraz udział w przyszłych zyskach wiąże się z udziałem co najmniej dwóch podmiotów, a które jednocześnie nie łączą się z zawiązaniem formalnej struktury organizacyjnej, takiej jak spółka osobowa, oraz nie polegają jedynie na czerpaniu dochodów z przedmiotów objętych współwłasnością czy też współposiadaniem. Zawarcie umowy o wspólne przedsięwzięcie gospodarcze «umowy konsorcjum» nie ma na celu powstania nowego swoistego podmiotu gospodarczego, lecz stanowi porozumienie intencyjne stron w zakresie realizacji wspólnego celu gospodarczego. Przez umowę konsorcjum każdy z konsorcjantów zobowiązuje się do określonego uczestnictwa w konsorcjum (wspólnym przedsięwzięciu) i do oznaczonego działania na jego rzecz, w praktyce na rzecz pozostałych konsorcjantów".

W związku z powyższym zawarta umowa nie podlega opodatkowaniu PCC.

z 6 czerwca 2013 r., nr IPPB2/436-194/13-4/MZ

Oprac. Ewa Ciechanowska