Sądy administracyjne badają cechy pojazdów specjalnych

Właściwe zaklasyfikowanie towaru umożliwia stwierdzenie, czy dany pojazd jest samochodem osobowym (CN 8703), który jest wyrobem akcyzowym, czy pojazdem silnikowym specjalnego przeznaczenia (CN 8705; dalej: pojazd specjalny), który nie jest wyrobem akcyzowym. W wielu przypadkach na tle taryfikacji pojazdów silnikowych dochodziło do sporów między właścicielami pojazdów specjalnych a organem celnym. [przykłady 1 i 2] Ustawodawca w art. 100 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym zdefiniował pojęcie samochodu osobowego.

Z kolei pojazdy o charakterze specjalnym są skonstruowane albo wyposażone w różne urządzenia, które umożliwiają wykonywanie pewnych funkcji nietransportowych. Oznacza to, że ich głównym przeznaczeniem nie jest przewóz osób albo towarów.

Pozycja 8705 Wspólnej Taryfy Celnej obejmuje np. samochody ciężarowe pomocy drogowej na podwoziu ciężarowym, pojazdy pogotowia technicznego, dźwigi samochodowe, pojazdy strażackie, betoniarki samochodowe, zamiatarki, polewaczki, przewoźne warsztaty, ruchome stacje radiologiczne.

Środki pomocnicze

W celu prawidłowej klasyfikacji towaru ustanowiono różne środki pomocnicze, np. reguły interpretacji, orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE oraz noty wyjaśniające. W celu prawidłowej klasyfikacji w taryfie celnej można skorzystać z:

wogólnych reguł interpretacji Nomenklatury Scalonej,

worzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE,

wnot wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu oraz opinii klasyfikacyjnych,

wnot wyjaśniających Komisji Europejskiej.

Klasyfikacja towarów w Nomenklaturze Scalonej podlega pewnym zasadom oraz Ogólnym Regułom zapewniającym jednolitą ich interpretację. Podstawową zasadą jest to, że dany towar jest zawsze klasyfikowany do jednej i tej samej pozycji lub podpozycji, z wyłączeniem wszystkich innych, które mogłyby być brane pod uwagę. Klasyfikacji taryfowej pojazdu specjalnego należy w pierwszej kolejności dokonać zgodnie z brzmieniem reguły 1. i 6. Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej i zgodnie z brzmieniem pozycji 8705 obejmującej pojazdy silnikowe specjalnego przeznaczenia, inne niż te zasadniczo przeznaczone do przewozu osób lub towarów.

Interpretacja reguł taryfikacji wymaga również uwzględnienia orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE w podobnych sprawach. Trybunał w wyrokach (ETS, C-396/02 z 16 września 2004 r., ETS, C-400/05 z 11 stycznia 2007 r.) podkreślał, że decydującym kryterium klasyfikacji towarów w ramach Nomenklatury Scalonej należy doszukiwać się:

1) w ich obiektywnych cechach i właściwościach określonych brzmieniem pozycji nomenklatury scalonej i uwag do działów i sekcji, jeśli nie są one sprzeczne z treścią tych pozycji i uwag, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacji Nomenklatury Scalonej,

2) w przeznaczeniu towaru, o ile jest ono właściwe dla tego produktu, co daje się ocenić na podstawie obiektywnych cech i właściwości.

Według WSA

Orzecznictwo polskich sądów administracyjnych przedstawia pogląd, że organy podatkowe na początku ustalania klasyfikacji taryfowej muszą wskazać, czy samochód ma przeznaczenie inne niż te zasadniczo przeznaczone do przewozu osób lub towarów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 30 marca 2012 r., sygn. akt. ISA/Wr 153/12, podkreślił, że ustawy pozapodatkowe nie mogą modyfikować podatkowo prawnego stanu faktycznego, bo ten jest zastrzeżony do zakresu normowania przez ustawy podatkowe. Jeżeli ustawodawca formułuje w ustawie podatkowej definicję legalną określonego pojęcia, to jest ona definicją wyłącznie wiążącą na gruncie ustawy podatkowej, bez względu na możliwość funkcjonowania w szeroko pojętym systemie prawa innej definicji tego pojęcia. Sąd wyjaśnił, że informacje zawarte w dowodzie rejestracyjnym pojazdu czy w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym, że jest to samochód specjalny, mają charakter drugorzędny. Podstawę ich wystawienia stanowiły zasadniczo przepisy ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.).

Definicja

Samochody osobowe to pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, z wyłączeniem pojazdów samochodowych i pozostałych pojazdów, które nie wymagają rejestracji zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.

Noty

Noty wyjaśniające do Zharmonizowanego Sytemu Oznaczania i Kodowania Towarów (HS) są opracowywane przez Światową Organizację Celną. Dostarczają one ważnych wskazówek dla Nomenklatury Scalonej. W Notach dotyczących klasyfikacji taryfowej towarów do pozycji 8705 opisane zostały szczegółowe cechy pojazdów specjalnych. Są to pojazdy specjalnie skonstruowane albo przystosowane i wyposażone w różne urządzenia umożliwiające wykonywanie pewnych funkcji nietransportowych. Grupa pojazdy specjalne np. o specjalności "pomoc drogowa" obejmuje pojazdy, których głównym przeznaczeniem nie jest przewóz osób albo towarów, lecz podnoszenie i holowanie uszkodzonych aut. Samochody klasyfikowane do tej grupy zbudowane są na podwoziu samochodu ciężarowego, z podłogą lub bez, wyposażone w mechanizmy podnoszące (dźwigi nieobrotowe, stojaki, koła pasowe albo wciągarki), przeznaczone do podnoszenia i holowania uszkodzonych samochodów. Są to cechy właściwe pojazdów specjalnych "pomoc drogowa". Noty wyjaśniające nie mają jednak wiążącej mocy prawnej.

PRZYKŁAD 1

Pomoc drogowa na podwoziu ciężarówki

W pojeździe tylną zabudowę stanowi platforma służąca do przewozu innych pojazdów (np. uszkodzonych lub niesprawnych technicznie). Dodatkowo pojazd został wyposażony we wciągarkę hydrauliczną oraz dźwig nieobrotowy. Kabina pojazdu ma dwa miejsca siedzące. Zasadniczą funkcją pojazdu jest podnoszenie i holowanie uszkodzonych aut. Pojazd jest więc pojazdem mechanicznym specjalnego przeznaczenia określonym w pozycji oznaczonej kodem 8705.

PRZYKŁAD 2

Z platformą roboczą i stabilizatorami

W pojeździe jest zamontowane na stałe urządzenie hydrauliczne do podnoszenia. Składa się ono z poruszającego się w pionie wysięgnika teleskopowego zdolnego do ruchu obrotowego. Urządzenie do podnoszenia ma platformę roboczą oraz jest wyposażone w poręcz bezpieczeństwa. Na platformie roboczej jest zamontowany układ sterowania urządzenia podnoszącego. Pojazd jest wyposażony w cztery chowane stabilizatory opierające się na podłożu podczas pracy urządzenia podnoszącego. Pojazd jest pojazdem mechanicznym specjalnego przeznaczenia określonym w pozycji oznaczonej kodem 8705.

Bogusław Śledź

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.).