Prawidłowo prowadzona dokumentacja zwalnia z akcyzy

Ustawa o podatku akcyzowym stwierdza, że warunkiem zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 31a ust. 2 tej ustawy, jest prowadzenie ewidencji wyrobów węglowych zużywanych do celów zwolnionych (art. 31a ust. 4). Z obowiązku prowadzenia ewidencji zwolnione są m.in. gospodarstwa domowe.

Wymagane dane

Ewidencje powinny być prowadzone zgodnie z określonymi zasadami, w formie papierowej lub elektronicznej. O wyborze formy należy powiadomić naczelnika urzędu celnego (art. 32 ust. 7 ustawy o podatku akcyzowym).

Minister finansów w odpowiedzi na interpelację poselską z 15 marca 2012 r. (SPS-023-2729/12) wyjaśnił, że obowiązek pisemnego poinformowania właściwego naczelnika urzędu celnego nie stanowi warunku zwolnienia od akcyzy i niewykonanie tego obowiązku nie może stanowić podstawy do utraty zwolnienia od akcyzy. Jeżeli nie został wypełniony ten obowiązek, to czyn ten podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.

Ewidencja powinna zawierać informacje dotyczące (art. 32 ust. 8 omawianej ustawy):

wilości wysłanych lub otrzymanych wyrobów akcyzowych zwolnionych od akcyzy ze względu na przeznaczenie,

wterminu wysłania lub odbioru tych wyrobów, a także

wmiejsca odbioru w przypadku ich przemieszczania, oraz

winformacje o dokumentach dostawy.

Informacje te są niezbędne, ale jednocześnie wystarczające z punktu widzenia wymagań ustawy, aby podmiot zużywający skorzystał ze zwolnienia. Stanowisko takie potwierdził WSA w Warszawie w wyroku z 23 maja 2012 r. (sygn. akt III SA/Wa 2026/11). W ewidencji wyrobów zwolnionych z akcyzy ze względu na ich przeznaczenie powinno się wpisywać wyłącznie informacje znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych.

Gdy brakuje informacji

Co zrobić, gdy w dowodzie dostawy brak jest informacji o numerach identyfikacyjnych, rodzaju i liczbie opakowań?

Odpowiedzi na to pytanie udzielił dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 15 września 2009 r. (nr IBPP3/443-515/09/PK). Wyjaśnił w niej, że "Mając na uwadze wymogi, jakie powinien spełniać dokument dostawy, jak też warunki zwolnienia wyrobów akcyzowych ze względu na przeznaczenie należy stwierdzić, że brak danych w zakresie numerów identyfikacyjnych, liczby i rodzaju opakowań na dokumencie dostawy pozostaje bez wpływu na zwolnienie przedmiotowych wyrobów (...)". Odbiorca ww. wyrobów akcyzowych może również nadać własne numery identyfikacyjne tym wyrobom. Wymóg zamieszczenia w ewidencji numerów identyfikacyjnych wyrobów nie jest wymogiem bezwzględnie obowiązującym.

Doprecyzowanie w rozporządzeniu

Szczegółowy zakres danych, jakie powinna zawierać ewidencja wyrobów węglowych zwolnionych od akcyzy, oraz sposób jej prowadzenia został określony w par. 3 rozporządzenia ministra finansów w sprawie dokumentu dostawy, ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środków skażających alkohol etylowy (dalej: rozporządzenie). Wpisu do ewidencji i dokumentacji dokonuje się kolejno, zachowując bezbłędność stosowanych procedur obliczeniowych. Zapisu należy dokonywać w sposób trwały i wyraźny, w języku polskim. Wszelkie zmiany i poprawki trzeba potwierdzić podpisem osoby dokonującej zmian, z podaniem daty ich wprowadzenia. Przekreślony pierwotny tekst ma pozostać czytelny. Ewidencja oraz dokumentacja powinny być prowadzone w sposób ciągły i umożliwiający identyfikację przeprowadzonych operacji gospodarczych, zwłaszcza czynności produkcyjnych lub związanych z obrotem wyrobami, stanów, zapasów wyrobów. W rubryce "uwagi" opisuje zmianę lub poprawkę, jeżeli wymaga ona omówienia.

Termin wpisu

Przy wypełnianiu ewidencji przez podmiot zużywający wyroby węglowe zwolnione od akcyzy duże znaczenie ma moment dokonywania wpisów i kolejności, zużywania tych wyrobów. Prowadzenie ewidencji według ściśle określonych zasad jest jednym z warunków formalnych dla zastosowania zwolnienia od akcyzy, o którym mowa w art. 31a ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym. Minister finansów w par. 4 ust. 2 rozporządzenia uregulował m.in. moment wprowadzenia danych do ewidencji. Wpisu do ewidencji należy dokonywać niezwłocznie:

wpo otrzymaniu wyrobów węglowych, nie później jednak niż następnego dnia po ich odebraniu,

wpo zużyciu wyrobów węglowych, nie później jednak niż następnego dnia po ich zużyciu;

wpo wystawieniu dokumentu dostawy, nie później jednak niż następnego dnia po jego wystawieniu - w przypadku wysyłki wyrobów węglowych.

Termin określony w par. 4 ust. 2 rozporządzenia, tj. nie później niż następnego dnia po odebraniu wyrobów zwolnionych, należy rozumieć jako nie później niż następnego dnia po dacie odbioru wskazanej na dokumencie dostawy, wyjaśnił dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 23 kwietnia 2012 r. (nr IPPP3/443-100/12/KB). Zatem w polu 12 dokumentu dostawy należy wpisać datę odbioru wyrobów węglowych, za którą uznaje się dzień odebrania wyrobów. W omawianej interpretacji dyrektor wyjaśnił też, że jeśli wnioskodawca potwierdzi odbiór wyrobów węglowych na dokumencie dostawy, to jest bez znaczenia, że po tej dacie spółka będzie dokonywała czynności uznanych przez siebie jako składniki procesu odbioru, takie jak np. pobór próbek do badania jakości.

Wnioskodawca postawił także pytanie: czy w sytuacji, gdy z przyczyn technicznych lub losowych powyższy termin wprowadzania danych o konkretnym transporcie węgla do ewidencji nie będzie mógł zostać dotrzymany, każdorazowo nastąpi utrata prawa do zwolnienia od akcyzy węgla niewpisanego w terminie do ewidencji? Odpowiadając na to pytanie, dyrektor izby skarbowej stwierdził, że wszelkiego rodzaju ulgi podatkowe mają charakter ściśle określony. Przepisy dotyczące ulg nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Podmiot zużywający powinien prowadzić ewidencję zgodnie z przepisami, a zatem dane do ewidencji należy wpisywać w terminach ściśle określonych w przepisach. Odstępstwo od tej zasady określa par. 4 ust. 3 rozporządzenia. Dotyczy to jednak jedynie wpisywania ilości zużytych wyrobów, a nie wszystkich danych określonych w par. 3 ust. 1 rozporządzenia. Bowiem podmiot zużywający, ze względu na charakter prowadzonej działalności i posiadanych urządzeń, może mieć trudności w bieżącym ustalaniu ilości zużytych wyrobów, natomiast taki problem nie występuje przy otrzymywaniu wyrobów zwolnionych na podstawie dokumentów dostawy.

Dozwolone odstępstwo

Z kolei treść par. 4 ust. 3 rozporządzenia wyjaśnił dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 23 maja 2012 r. (nr IPPP3/443-270/12-2/SM). Stwierdził bowiem, że podmiot, który prowadzi działalność w zakresie wytwarzania i dystrybucji ciepła, zużywający wyroby węglowe, może dokonywać wpisu ilości zużytego opału raz w miesiącu po zweryfikowaniu tej ilości podczas dokładnej i rzeczywistej kontroli, na podstawie raportów oraz dokumentów powiązanych z procesem zakupu i dystrybucji opału w podmiocie, dokumentujących dzienne zużycie wyrobów węglowych.

Katalog obowiązków

Podmiot zużywający wyroby akcyzowe do celów zwolnionych musi:

● dokonywać ostatniego dnia miesiąca zamknięcia ksiąg i podsumowania miesięcznego,

● dokonywać rocznego zamknięcia ksiąg według stanu na ostatni dzień roku i ustalać rzeczywisty stan zapasów na koniec roku,

● udostępniać ewidencje i księgi na każde żądanie naczelnika urzędu celnego.

WAŻNE

W ewidencji książkowej karty powinny być przeszyte, strony ponumerowane i opatrzone pieczęcią prowadzącego skład podatkowy. Cała ewidencja powinna być zaplombowana, z odciskiem urzędu celnego

Propozycja zmian

Minister finansów w projekcie rozporządzenia z 24 stycznia 2013 r. w sprawie warunków stosowania niektórych zwolnień od podatku akcyzowego zaproponował zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji zużywanych wyrobów węglowych zwolnionych z akcyzy, zużywanych w pracach rolniczych, ogrodniczych, w hodowli ryb oraz w leśnictwie, o których mowa w art. 31a ust. 2 pkt 6 ustawy.

Bogusław Śledź

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 108, poz. 626 z późn. zm.). Rozporządzenie ministra finansów z 30 sierpnia 2010 r. w sprawie dokumentu dostawy, ewidencji wyrobów akcyzowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, warunków i sposobu ich zwrotu oraz środków skażających alkohol etylowy (Dz.U. nr 160, poz. 1075 z późn. zm.).