Nie ma podatku od rekultywowanych gruntów

Przywracanie wartości użytkowych i przyrodniczych terenom zdewastowanym i zdegradowanym może być pod pewnymi warunkami uznane za względy techniczne - orzekł NSA w precedensowym wyroku.

Jest on odmienny od dotychczasowej linii orzeczniczej.

Sprawa dotyczyła spółki będącej właścicielem składowisk odpadów. Złożyła ona deklarację określającą wysokość podatku od nieruchomości, a następnie go zapłaciła. W tym czasie akurat wojewoda wydał decyzję, w której zgodził się na zamknięcie składowisk, a starosta ustalił zakres prac związanych z rekultywacją terenu. W związku z tym spółka wystąpiła o zwrot nadpłaty podatku.

Uznała, że w wyniku zamknięcia składowisk doszło do zmiany przeznaczenia budowli i zajętych pod nie gruntów. Utraciły one charakter użytkowy, przez co nie mogą być uznane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 849). Spółka twierdziła, że sama już konieczność przeprowadzenia rekultywacji i związane z tym zamknięcie składowisk potwierdza, iż budowle i grunty utraciły, ze względu na stan techniczny, swoją wartość użytkową. Zapewniła, że zaprzestała prowadzenia jakiejkolwiek działalności na tym terenie. Dodała, że prace rekultywacyjne co do części terenu zostaną ukończone później (na skutek tzw. sukcesji naturalnej), na co ona sama nie ma wpływu. Natomiast na pozostałej części składowiska ciągle trwają prace spalania odpadów niebezpiecznych.

Prezydent i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu nie zgodziły się ze spółką. Stwierdziły, że zmiana zasad opodatkowania może nastąpić jedynie w wyniku przeprowadzenia pełnej rekultywacji, która doprowadzi do zmiany klasyfikacji gruntów np. na użytki rolne, ekologiczne. Twierdziły, że w świetle orzecznictwa tereny poeksploatacyjne przed zakończeniem ich rekultywacji są uznawane za związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie ma przy tym znaczenia, czy przedsiębiorca dokonuje rekultywacji, czy na gruncie dokonuje się sukcesja naturalna.

Stanowisko organów podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Uznał, że składowiska, choć zamknięte, są nadal wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem, skoro dostarczone na nie odpady ciągle się tam znajdują. Sąd powołał się na wyrok NSA stwierdzający, że rekultywacja gruntów poeksploatacyjnych nie jest odrębną działalnością prowadzoną przez przedsiębiorcę, lecz jest ściśle związana z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, jest jej częścią (sygn. akt II FSK 58/11).

NSA przyznał rację spółce. Zwrócił uwagę na to, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy opodatkowaniu nie podlegają nieruchomości, które ze względów technicznych nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Wprawdzie nie ma definicji względów technicznych, ale jest oczywiste, że są to takie działania, które uniemożliwią spółce prowadzenie czynności dla celów gospodarczych - wyjaśnił NSA.

Sąd zaznaczył, że procesy rekultywacyjne można uznać za względy techniczne, ponieważ nie są one prowadzone w ramach działalności gospodarczej, a raczej z przymusu, jakim w tej sprawie była decyzja starosty.

Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że nie w każdym przypadku proces rekultywacji, do którego przeprowadzenia jest zobowiązany przedsiębiorca, będzie oznaczać możliwość odstąpienia od opodatkowania ze względów technicznych. Warunek ten może nie być spełniony w szczególności, gdy przedsiębiorca, prowadząc procesy rekultywacyjne, utrzymuje jednocześnie dane nieruchomości w ewidencji środków trwałych, dokonuje odpisów amortyzacyjnych od nich lub gdy zalicza do kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione na te nieruchomości.

W tej sprawie nie miał miejsca żaden z nich - stwierdził NSA. Podkreślił, że jego stanowisko jest inne niż dotychczas dominujące w orzecznictwie NSA.

Katarzyna Rosik

dgp@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2737/12. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia