Od hipoteki kaucyjnej zabezpieczającej linię kredytową podatek wynosi 19 zł

TEZA

Od hipoteki kaucyjnej, która zabezpiecza wierzytelności mogące powstać z tytułu skorzystania z linii kredytowej, podatek powinien być zapłacony w wysokości jak dla ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej, tj. 19 zł.

STAN FAKTYCZNY

Spółka akcyjna zawiera z bankiem umowy hipoteki, mające zabezpieczyć spłatę kredytu oraz odsetek. Na poczet zabezpieczenia należności głównych ustanawiane są hipoteki zwykłe. Na poczet odsetek ustanawiane są zaś hipoteki kaucyjne, o ile wartość wierzytelności, jakie powstaną w przyszłości, nie jest znana w momencie zawarcia umowy hipoteki kaucyjnej. W niektórych przypadkach zdarza się, że na poczet spłaty jednego kredytu ustanawiane są hipoteki zwykłe, np. na dwóch nieruchomościach. Niekiedy ustanowienie hipoteki zwykłej na drugiej nieruchomości następuje po upływie pewnego czasu od ustanowienia hipoteki na pierwszej nieruchomości. Ponadto spółka korzysta z tzw. linii kredy- towych. Spółka zapytała organy podatkowe, czy zabezpieczenie długu o określonej znanej wartości, np. 100 jednostek pieniężnych, hipoteką zwykłą na dwóch nieruchomościach oznacza konieczność zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych od każdej czynności? Ponadto podatniczka miała wątpliwości, jak opodatkować ustanowienie hipoteki kaucyjnej.

Organy podatkowe uznały, że jeżeli zostaną zawarte dwie umowy, to istnieje obowiązek uiszczenia podatku z tytułu każdej umowy oddzielnie. Hipoteka obciąża bowiem konkretną nieruchomość. Skoro zatem obciążono dwie nieruchomości, to ustanowiono dwie hipoteki.

Z UZASADNIENIA

Spółka zaskarżyła interpretację do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił jej skargę, ale nie podzielił wszystkich argumentów skarżącej. Sąd zgodził się z organami podatkowymi, że opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlega czynność ustanowienia hipoteki. Każdorazowo więc dokonanie tej czynności podlegać będzie opodatkowaniu. Nie ma przy tym znaczenia, że druga z kolei hipoteka służy zabezpieczeniu tej samej wierzytelności. Decyduje sam fakt jej ustanowienia. W ocenie sądu ustalanie podstawy opodatkowania i stawki podatku to kwestie wtórne. W pierwszej kolejności należy ustalić, co stanowi przedmiot opodatkowania. Następnie, odrębnie dla każdej czynności podlegającej opodatkowaniu, ustalić podstawę opodatkowania i stawkę podatku.

Z kolei w zakresie skutków podatkowych ustanowienia hipoteki kaucyjnej sąd przyznał rację spółce. Sąd przypomniał, że hipoteka kaucyjna może w szczególności zabezpieczać istniejące lub mogące powstać wierzytelności z określonego stosunku prawnego albo roszczenia zawiązane z wierzytelnością hipoteczną, lecz nieobjęte z mocy ustawy hipoteką zwykłą. Przedmiotem hipoteki kaucyjnej mogą być wierzytelności z umowy o kredyt, w tym odnawialny. W przypadku ustanowienia hipoteki kaucyjnej, która zabezpiecza wierzytelności mogące powstać z tytułu skorzystania z limitu kredytowego, podatek powinien być zapłacony w wysokości jak dla ustanowienia hipoteki na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej, tj. 19 zł.

Aleksandra Tarka