Zmiana kapitału bez podatku

Spółka zamierzała wnieść do innych spółek aport w postaci części prowadzonego przedsiębiorstwa oraz jego zorganizowanej części. Nowe spółki dokonają podwyższenia kapitału zakładowego i zostaną utworzone nowe udziały. Po podwyższeniu kapitału zakładowego udziały w nowych spółkach miały być objęte i pokryte wkładami niepieniężnymi w formie aportu. Spółka zapytała organy podatkowe, czy wniesienie aportu do spółki korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych.

Organ I instancji uznał, że tak. Ale dyrektor izby skarbowej zmienił interpretację na niekorzyść spółki. Wyjaśnił, że co do zasady PCC nie podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana VAT lub jest zwolniona z tego podatku. Przedmiotem opodatkowania w PCC jest zmiana umowy spółki, skutkująca podwyższeniem kapitału zakładowego, a nie czynność wniesienia wkładu. Organ podkreślił, że samo wniesienie wkładu jest czynnością czysto techniczną i następuje w konsekwencji zawarcia lub zmiany umowy spółki, a te z kolei podlegają PCC.

Wojewódzki sąd administracyjny oddalił skargę spółki. Wskazał, że podstawą opodatkowania przy zawarciu umowy spółki lub zmianie umowy spółki, w spółkach kapitałowych jest wartość kapitału zakładowego lub wartość, o którą podwyższono udziały. Sąd uznał, że wniesienie do spółki kapitałowej aportu w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa powoduje podwyższenie kapitału zakładowego, co musi prowadzić do zmiany umowy spółki. O ile samo wniesienie aportu jako czynność czysto techniczna nie podlega podatkowi VAT, o tyle samo zawarcie umowy spółki lub jej zmiana podlega PCC. Ponadto zawarcie umowy spółki lub jej zmiany jest neutralna pod względem VAT.

Zdaniem sądu proces podwyższenia kapitału zakładowego spółki obejmuje stronę formalną, jaką są czynności związane z podwyższeniem, w tym również czynność zmiany umowy spółki oraz stronę faktyczną w postaci wniesienia wkładów do spółki na podwyższenie kapitału zakładowego.

Jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok. W ocenie sądu zmiana umowy spółki polegająca na podwyższeniu kapitału zakładowego poprzez aport była w 2005 roku wyłączona z PCC (sygn. akt II FSK 1478/07). Tylko w przypadku wkładów pieniężnych można było mówić o opodatkowaniu tym podatkiem. NSA nie zgodził się, że należy rozróżniać czynność podwyższenia kapitały zakładowego od wniesienia aportu. W ocenie sądu skoro przepisy wykonawcze do VAT zawierają zwolnienie z VAT przy wniesieniu aportu, to automatycznie stanowi o wyłączeniu z PCC. Jak podkreślił sąd takie stanowisko ma uzasadnienie do końca 2006 r.